Suudi Şirketler Kanunu
Kısım 4: Anonim Şirket
Bu bölümde yürürlükte 80 madde var; her biri sade bir açıklama ve resmî metinle.
- Madde 58: Anonim şirketin tanımıAnonim şirket, bir veya daha fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından kurulur ve sermayesi devredilebilir paylara bölünür. Borç ve yükümlülüklerinden yalnızca şirket sorumludur; pay sahibi yalnızca taahhüt ettiği payların bedelini ödemekle yükümlüdür.
- Madde 59: Anonim şirketin sermayesiAnonim şirketin çıkarılmış sermayesi en az SAR 500,000 olmalı ve bunun en az dörtte biri kuruluşta ödenmiş olmalıdır.
- Madde 60: Çıkarılmış ve kayıtlı sermayeAnonim şirketin, taahhüt edilen payları temsil eden bir çıkarılmış sermayesi vardır; esas sözleşme ayrıca kayıtlı sermaye belirleyebilir. Yönetim kurulu, çıkarılmış sermaye tamamen ödenmişse onu kayıtlı sermaye sınırına kadar artırabilir.
- Madde 61: Esas sözleşmede yer alacak bilgilerMadde, anonim şirket esas sözleşmesinde bulunması gereken bilgileri ve kuruluş başvurusunda esas sözleşmeye eklenmesi gereken belgeleri sayar.
- Madde 62: Payların taahhüdüKurucular kuruluş aşamasında payların tamamını kendileri taahhüt etmezse, kalan payları Sermaye Piyasası Kanunu’na uygun olarak taahhüde sunmak zorundadır.
- Madde 63: Kuruluş aşamasında taahhütTicaret Bakanlığı ve Sermaye Piyasası Kurumu (CMA), payları kuruluş sırasında halka arz edilen veya sermaye piyasasında işlem gören bir anonim şirketin kuruluşu için gerekli kuralları, usulleri, belgeleri ve onayları belirleyebilir.
- Madde 64: Pay bedellerinin yatırılmasıTaahhüt edilen payların ödenen bedeli, kuruluş halindeki şirket adına Krallık’ta lisanslı bir bankaya yatırılır ve şirket ticaret siciline kaydedildikten sonra yalnızca yönetim kurulu bu tutarı kullanabilir. Şirket kaydedilmezse taahhüt sahipleri paralarını geri alır; masraf ve sorumluluk kuruculara aittir.
- Madde 65: Ticaret siciline kayıtAnonim şirket, ticaret siciline kaydedildiğinde usulüne uygun kurulmuş sayılır. Bundan sonra Kanun’a veya esas sözleşmeye aykırılık nedeniyle şirketin butlanı davası dinlenmez.
- Madde 66: Ayni sermayenin değerlemesiKuruluşta veya sermaye artırımında konulan ayni sermaye, bir veya daha fazla yetkili değerleme uzmanınca değerlenir; gerçeğe uygun değer raporu kuruculara veya olağanüstü genel kurula sunulur. Rapor ile payların çıkarılması arasındaki süre Yönetmelik’te belirlenen süreyi aşamaz.
- Madde 67: Yönetim kurulu üyeliğine aday göstermeAnonim şirketi en az 3 üyeli bir yönetim kurulu yönetir. Her pay sahibi kendisini ya da pay sahibi olan veya olmayan bir veya daha fazla kişiyi yönetim kuruluna aday gösterebilir.
- Madde 68: Yönetim kurulu üyelerinin seçimiYönetim kurulu üyelerini olağan genel kurul seçer ve tüm üyeler gerçek kişi olmalıdır. Görev süresini esas sözleşme en fazla 4 yıl olarak belirler; genel kurul, esas sözleşmede aksi yazsa bile üyelerin bir kısmını veya tamamını görevden alabilir.
- Madde 69: Kurulun görev süresinin bitişi ve istifalarMadde, yönetim kurulunun görev süresi bittiğinde, kurulun tamamı veya bir üye istifa ettiğinde ve bir üyelik boşaldığında olacakları düzenler: geçici atama, olağan genel kurulu toplantıya çağırma süreleri ve yetkili yargı merciine başvuru.
- Madde 70: Toplantılara katılmayan üyenin üyeliğinin sona ermesiGenel kurul, yönetim kurulunun tavsiyesi üzerine, görev süresi içinde kurulca kabul edilen haklı bir mazereti olmaksızın art arda 3 veya aralıklı 5 toplantıya katılmayan üyenin üyeliğini sona erdirebilir.
- Madde 71: İşlem ve sözleşmelerde menfaatin açıklanmasıYönetim kurulu üyesi, şirket hesabına yapılan işlem veya sözleşmelerde doğrudan ya da dolaylı bir menfaati olduğunu öğrenir öğrenmez kurula bildirmeli ve bunlarda oy kullanmamalıdır. Kurul bu işlemleri denetçinin özel raporuyla genel kurula bildirir; açıklamamak iptal, kârın iadesi ve zarar sorumluluğu doğurabilir.
- Madde 72: Kredi verilmesiAnonim şirket, yönetim kurulu üyelerine veya yakınlarına kredi veremez, üçüncü kişilerden aldıkları krediler için kefil olamaz veya teminat veremez; aykırı her sözleşme batıldır. Halka uyguladıkları koşullarla bankalar ve finansman şirketleri ile onaylı çalışan teşvik programları istisnadır.
- Madde 73: Yönetim kurulunun denetimiPay sahibi yönetim kurulunu Kanun’a göre denetler; ancak kurul üyesi değilse, üst yönetimde çalışmıyorsa veya genel kurul aracılığıyla ve onun yetkileri içinde hareket etmiyorsa, kurulun ya da üst yönetimin işlerine karışamaz.
- Madde 74: Borçlanma ve şirket varlıkları üzerinde tasarrufEsas sözleşme veya genel kurul kararı bu yetkileri sınırlamadıkça yönetim kurulu her vadede borçlanabilir, şirket varlıklarını satabilir veya rehnedebilir, ticari işletmeyi satabilir veya rehnedebilir ve şirketin borçlularını ibra edebilir.
- Madde 75: Şirket varlıklarının satışıYönetim kurulu, tek işlemle veya 12 ay içindeki birden fazla işlemle şirketin toplam varlıklarının 50% değerini aşan varlık satışı için genel kurul onayı almalıdır. Yetkili makam bazı işlem ve tasarrufları istisna tutabilir.
- Madde 76: Yönetim kurulu üyelerinin ücretiYönetim kurulu üyelerinin ücretlendirme şeklini esas sözleşme belirler; tutarı ise adil, teşvik edici ve performansla orantılı olacak şekilde olağan genel kurul tespit eder. Kurulun yıllık raporu her üyenin aldıklarını ayrıntılı gösterir.
- Madde 77: Yönetim kurulunun yetkileriYönetim kurulu, Kanun veya esas sözleşmeyle açıkça genel kurula bırakılanlar dışında şirketi amacına uygun yönetmek için en geniş yetkilere sahiptir ve belirli işleri devredebilir. Şirket, kurulun kendi adına yetkisini aşarak yaptığı işlemlerle de bağlıdır; kötü niyetli veya aşımı bilen kişiye karşı bağlı değildir.
- Madde 78: Yönetim kurulunda görev dağılımıKurul ilk toplantısında üyeleri arasından bir başkan, şirket borsadaysa bir başkan yardımcısı seçer; murahhas üye atayabilir. Üyeleri arasından veya dışarıdan bir icra başkanı ve sekreter atamak zorundadır ve bunları kurul üyeliği sona ermeden görevlerinden alabilir.
- Madde 79: Şirketin temsiliYönetim kurulu başkanı anonim şirketi yargı, tahkim heyetleri ve üçüncü kişiler önünde temsil eder; esas sözleşme bu yetkiyi murahhas üyeye veya icra başkanına da verebilir. Başkan bazı yetkilerini yazılı olarak devredebilir; yokluğunda başkan yardımcısı ona vekâlet eder.
- Madde 80: Yönetim kurulu toplantılarıAnonim şirketin yönetim kurulu, başkanın çağrısıyla yılda en az 4 kez toplanır. Toplantı ancak üyelerin en az yarısı hazır bulunursa geçerlidir; kararlar hazır bulunanların çoğunluğuyla alınır ve eşitlikte toplantı başkanının oyu belirleyicidir; esas sözleşme aksini öngörebilir.
- Madde 81: Kurulda vekâlet ve kararların yürürlüğüYönetim kurulu üyesi toplantılara veya oylamalara vekil gönderemez; esas sözleşme izin veriyorsa başka bir üyeyi vekil yapabilir ve bir üye en fazla bir vekâlet taşıyabilir. Kurul kararı, başka bir zaman veya koşul öngörmedikçe alındığı tarihte yürürlüğe girer.
- Madde 82: Acil konularda dolaştırma yoluyla kararAnonim şirketin yönetim kurulu, bir üye yazılı olarak toplantı talep etmedikçe, acil konularda tüm üyelere dolaştırma yoluyla karar alabilir. Bu kararlar, esas sözleşme daha fazlasını istemedikçe üyelerin oy çokluğuyla alınır ve tutanağa geçirilmek üzere bir sonraki toplantıya sunulur.
- Madde 83: Yönetim kurulu toplantı tutanaklarıKurulun müzakere ve kararları, sekreterin hazırladığı ve toplantı başkanı, hazır bulunan üyeler ve sekreter tarafından imzalanan tutanaklara geçirilir. Tutanaklar, kurul başkanı ve sekreterin imzaladığı özel bir deftere işlenir; bunlar için modern teknoloji kullanılabilir.
- Madde 84: Pay sahipleri genel kurul toplantılarıGenel kurula yönetim kurulu başkanı, başkan yardımcısı, kurulun görevlendirdiği bir üye, bunlar olmazsa pay sahiplerinin oyla seçtiği kişi başkanlık eder. Her pay sahibi, esas sözleşmede aksi yazsa bile katılabilir ve kurul üyesi olmayan birini vekil atayabilir; toplantı ve oylama modern teknolojiyle yapılabilir.
- Madde 85: Olağanüstü genel kurulun yetkileriOlağanüstü genel kurul esas sözleşmeyi değiştirebilir; ancak pay sahibinin temel haklarını kaldıramaz veya değiştiremez, oybirliği olmadan mali yükünü artıramaz. Ayrıca şirketin devamına veya feshine karar verir ve şirketin kendi paylarını satın almasını onaylar.
- Madde 86: Olağanüstü genel kurulun olağan kurul kararları almasıOlağanüstü genel kurul, kendi yetkilerine ek olarak, aslen olağan genel kurulun yetkisindeki konularda da olağan genel kurul için öngörülen aynı şart ve usullerle karar alabilir.
- Madde 87: Olağan genel kurulun yetkileriOlağanüstü genel kurula ayrılanlar dışında olağan genel kurul şirketle ilgili tüm konularda yetkilidir; özellikle üyeleri seçme ve görevden alma, denetçi atama, kurul raporu ve finansal tabloları görüşme, kâr dağıtımına karar verme ve yedek akçe oluşturma.
- Madde 88: Olağan genel kurul toplantılarıYıllık olağan genel kurul, mali yılın bitiminden sonraki 6 ay içinde en az bir kez toplanır; gündeminde kurul raporu, finansal tablolar, denetçi raporu ve kâr dağıtım önerileri bulunmalıdır. Aynı 6 ay içinde bu maddelerle toplanan bir olağanüstü genel kurul da şartı karşılar.
- Madde 89: Pay sahibi sınıflarının haklarının değiştirilmesiBir genel kurul kararı belirli bir pay sahibi sınıfının haklarını değiştiriyorsa, ancak o sınıfın oy hakkı olan üyeleri olağanüstü genel kurul kurallarına göre toplanan ve karar alan özel bir kurulda onaylarsa yürürlüğe girer.
- Madde 90: Genel ve özel kurullarGenel ve özel kurullar yönetim kurulunun çağrısıyla toplanır. Denetçi veya oy hakkı olan payların en az 10% oranını temsil eden pay sahipleri isterse kurul olağan genel kurulu 30 gün içinde çağırmalıdır; yetkili makam da belirli hallerde çağırabilir.
- Madde 91: Kurul toplantısına çağrıKurul toplantısına çağrı en az 21 gün önce, taahhütlü mektupla veya modern teknolojiyle ilanla yapılır, bir örneği ticaret siciline (borsadaysa CMA’ya da) gönderilir ve belirli bilgileri içerir. Borsada işlem görmeyen şirkette oy hakkı olan payların tamamının sahipleri bu şekle uymadan toplanabilir.
- Madde 92: Olağan genel kurulun toplantı nisabıOlağan genel kurul, oy hakkı olan payların en az dörtte birini temsil eden pay sahiplerinin katılımıyla geçerlidir; esas sözleşme bunu yarıyı aşmamak üzere yükseltebilir. Nisap yoksa ikinci toplantı katılımdan bağımsız geçerlidir; kararlar temsil edilen oy haklarının çoğunluğuyla alınır.
- Madde 93: Olağanüstü genel kurulun toplantı nisabıOlağanüstü genel kurul için oy hakkı olan payların yarısı (esas sözleşmeyle üçte ikiye kadar daha fazlası) gerekir; ikinci toplantıda dörtte biri, üçüncüsü katılımdan bağımsız geçerlidir. Kararlar temsil edilen oy haklarının üçte ikisiyle; sermaye değişikliği, süre uzatımı, erken fesih, birleşme veya bölünmede dörtte üçüyle alınır.
- Madde 94: Genel kurul kararlarının yürürlüğüAnonim şirket genel kurulunun kararı, Kanun, esas sözleşme veya kararın kendisi başka bir zaman ya da belirli koşullar öngörmedikçe alındığı tarihte yürürlüğe girer.
- Madde 95: Pay sahipleri kurullarında oylamaPay sahipleri kurullarında oylama yöntemini esas sözleşme belirler. Yönetim kurulu üyeleri, doğrudan veya dolaylı menfaatlerinin bulunduğu ya da menfaat çatışması içeren işlem ve sözleşmelere ilişkin kurul kararlarında oy kullanamaz.
- Madde 96: Genel kurul gündemiKurul, pay sahiplerinin gündeme almak istedikleri konuları dikkate almalıdır; oy hakkı olan payların 10% oranına sahip olanlar konu ekleyebilir. Her konu ayrı bir maddede yer alır ve her pay sahibi gündemi görüşebilir, yönetim kurulu üyelerine ve denetçiye soru sorabilir.
- Madde 97: Kurul toplantı tutanağıHer kurul toplantısında katılımı, payları ve oyları, alınan kararları, lehte ve aleyhte oyları ve tartışmaların ayrıntılı özetini gösteren bir tutanak tutulur. Tutanak, kurul başkanı, sekreteri ve oy toplayıcıların imzaladığı özel bir deftere işlenir; yetkili makam kurallar koyabilir.
- Madde 98: Tek pay sahipli anonim şirketAnonim şirket tek kişi tarafından kurulursa veya tüm payları tek kişiye geçerse, bu kişi pay sahipleri kurullarının yetkilerine sahip olur. Kararlarını genel kurulu çağırmaya gerek olmadan yazılı alır ve bunlar 97. maddedeki özel deftere işlenir.
- Madde 99: Pay sahipleri kurulu kararına itirazİyi niyetli üçüncü kişilerin hakları saklı kalmak üzere, Kanun’a veya esas sözleşmeye aykırı bir kurul kararına toplantıda itiraz eden veya haklı mazeretle katılamayan her pay sahibi, yetkili yargı merciinden kararın iptalini isteyebilir. Karar tarihinden 90 gün sonra dava dinlenmez.
- Madde 100: Genel kurul kararlarının dolaştırma yoluyla alınmasıBorsada işlem görmeyen anonim şirketin esas sözleşmesi, herhangi bir pay sahibi yazılı olarak toplantı istemedikçe, yönetim kurulu başkanına genel kurul kararlarını toplantısız dolaştırma yoluyla önerme yetkisi verebilir. Üye ve denetçi seçimi ile görevden alınması ve yıllık finansal tabloların incelenmesi için toplantı şarttır.
- Madde 101: Dolaştırma yoluyla kararda nisapBorsada işlem görmeyen anonim şirketlerde dolaştırma yoluyla genel kurul kararları, esas sözleşme daha yüksek oran öngörmedikçe, olağan konularda oy haklarının çoğunluğunu, olağanüstü konularda en az 75% oranını temsil eden pay sahiplerinin onayıyla alınır. Kararlar tutanağa ve 97. madde defterine geçirilir.
- Madde 102: Şirketin denetlenmesi talebiSermayenin en az 5% oranını temsil eden pay sahipleri, yönetim kurulu üyelerinin veya denetçinin davranışları şüphe uyandırıyorsa yetkili yargı merciinden şirketin denetlenmesini isteyebilir. Merci, masrafı talep edene ait olmak üzere denetim emredebilir; şikâyet haklı çıkarsa ihtiyati tedbir alabilir, kurulu ve denetçiyi görevden alabilir.
- Madde 103: Şirket paylarıAnonim şirket payları nama yazılıdır ve şirkete karşı bölünemez. İtibari değerlerini esas sözleşme belirler ve aynı tür veya sınıftaki paylarda eşittir; paylar bölünebilir veya birleştirilebilir; borsada işlem görmeyen şirket kâğıt veya elektronik pay belgesi düzenler.
- Madde 104: Pay taahhüdünün sonucuPay taahhüt etmek veya paya sahip olmak, pay sahibinin esas sözleşmeyi kabul ettiği ve Kanun ile esas sözleşmeye uygun alınan kurul kararlarıyla, toplantıda bulunsun veya bulunmasın, lehte veya aleyhte oy versin, bağlı olduğu anlamına gelir.
- Madde 105: Payların çıkarılmasıPaylar nakdi veya ayni sermaye karşılığında çıkarılır. Nakdi payların itibari değerinin en az dörtte biri ödenmeli, kalanı çıkarılıştan itibaren 5 yıl içinde ödenmelidir; ayni paylar ancak bedeli tamamen ödendikten sonra çıkarılır ve varlıkların mülkiyeti şirkete tamamen geçmeden teslim edilmez.
- Madde 106: Payların itibari değeriPaylar itibari değerinin altında çıkarılamaz. Esas sözleşme öngörürse veya olağanüstü genel kurul onaylarsa daha yüksek bedelle çıkarılabilir; bu durumda fark, özkaynaklar içinde ayrı bir kalemde gösterilir ve kullanım kurallarını Yönetmelik belirler.
- Madde 107: Paya bağlı haklarPay sahibi paya bağlı haklara sahiptir: paydan tasarruf, kurullara katılma ve oy, dağıtılan net kârdan pay, üye seçme, kayıtları inceleme, kurulu denetleme, sorumluluk davası, kararlara itiraz ve tasfiyede varlıklardan pay; Kanun ve esas sözleşmedeki şartlarla.
- Madde 108: Pay türleri ve sınıflarıŞirket adi, imtiyazlı ve itfa edilebilir paylar çıkarabilir; esas sözleşme belirli hak, imtiyaz veya kısıtlamalara sahip farklı sınıflar öngörebilir. Aynı tür veya sınıftaki paylar eşit hak ve yükümlülük doğurur; kuralları Yönetmelik belirler.
- Madde 109: Payların dönüştürülmesiŞirketin farklı tür veya sınıfta payları varsa, esas sözleşme izin veriyorsa ve olağanüstü genel kurul onaylarsa biri diğerine dönüştürülebilir; ihraç kararı otomatik dönüşüm öngörüyorsa onay gerekmez. Adi veya imtiyazlı paylar ancak tüm pay sahiplerinin onayıyla itfa edilebilir paya dönüştürülebilir.
- Madde 110: Paya bağlı hak ve yükümlülüklerin değiştirilmesiŞirketin farklı tür ve sınıfta payları varsa veya esas sözleşme buna izin veriyorsa, paylara bağlı hak, yükümlülük veya kısıtlamaların değiştirilmesi ya da kaldırılması, bunları etkileyen dönüşüm veya başka bir sınıfa zarar veren ihraç, zarar görenlerin 89. maddeye göre özel kurulunun ve olağanüstü genel kurulun onayını gerektirir.
- Madde 111: Payların tedavülüne ilişkin kısıtlamalarCMA, paylarını borsaya kote ettirmek isteyen şirketlerin payları için tedavül kısıtlamaları koyabilir. Esas sözleşme de, pay sahiplerine paylarının itfasını isteme hakkı tanımak dahil, kısıtlamalar öngörebilir; ancak bu hiçbir zaman tedavülün mutlak yasağı sonucunu doğuramaz.
- Madde 112: Pay defteriBorsada işlem görmeyen anonim şirket, pay sahiplerinin adlarını, uyruklarını, bilgilerini, ikametlerini, mesleklerini, pay sayılarını, pay numaralarını ve ödenen tutarları gösteren özel bir defter tutar. Defter Krallık’ta saklanır; bilgileri ve her değişiklik 15 gün içinde ticaret siciline bildirilir.
- Madde 113: Birlikte satışa zorlama ve katılma haklarıSermaye Piyasası Kanunu saklı kalmak üzere esas sözleşme, oy hakkı olan payların en az 90% oranını temsil eden pay sahiplerinin onayıyla, çoğunluğa azınlığı iyi niyetli alıcıya satışa zorlama, azınlığa da çoğunluğu kendi paylarının satışını sağlamaya zorlama hakkı verebilir; aynı fiyat ve koşullarla.
- Madde 114: Payların geri alımı ve rehniŞirket, esas sözleşmesi izin veriyorsa kendi paylarını satın alabilir veya rehin alabilir; satın aldığı payların kurullarda oyu yoktur. Paylar rehnedilebilir; aksi kararlaştırılmadıkça rehin alacaklısı kâr payını tahsil eder ve paya bağlı hakları kullanır, ancak kurullara katılamaz ve oy kullanamaz.
- Madde 115: Pay bedelinin ödenmemesiPay sahibi pay bedelinin kalan kısmını vadesinde ödemezse yönetim kurulu payı duruma göre açık artırmada veya sermaye piyasasında satabilir; satış ya da ödeme yapılana kadar paya bağlı haklar askıya alınır.
- Madde 116: Taahhüdü aşan ödeme talep edilemezŞirket, esas sözleşmede öngörülmüş olsa bile, pay sahibinden payın ihracında üstlendiği tutardan fazlasını ödemesini isteyemez.
- Madde 117: Borçlanma araçları ve finansman sukuku ihracıAnonim şirket, Sermaye Piyasası Kanunu’na göre devredilebilir borçlanma araçları veya finansman sukuku ihraç edebilir; paya dönüştürülebilir olanların ihracı, karşılığında çıkarılabilecek azami pay sayısını belirleyen bir olağanüstü genel kurul kararını gerektirir.
- Madde 118: Borçlanma araçlarının ve sukukun paya dönüştürülmesiŞirket, borçlanma araçlarını veya finansman sukukunu Sermaye Piyasası Kanunu’na göre paya dönüştürebilir; bunun için ihraç koşullarında önceden ya da sonradan yapılacak bir anlaşmayla hamilinin onayı gerekir.
- Madde 119: Zararın tazminiHer ilgili, 117 veya 118. maddeye aykırı işlemin iptalini yetkili yargı merciinden isteyebilir; ayrıca borçlanma aracı veya finansman sukuku sahiplerinin uğradığı zarar tazmin edilir.
- Madde 120: Pay sahipleri genel kurulu kararlarının uygulanmasıPay sahipleri genel kurullarının kararları borçlanma aracı ve finansman sukuku sahiplerine de uygulanır; ancak bu kurullar, sahiplerin 89. maddeye göre toplanan özel kurulda onayı olmadan onların haklarını değiştiremez.
- Madde 121: Finansal tablolar ve faaliyet raporuYönetim kurulu her hesap dönemi sonunda finansal tabloları ve kâr dağıtım önerisini içeren faaliyet ve mali durum raporunu hazırlar ve bunları yıllık olağan genel kuruldan en az 45 gün önce denetçinin kullanımına sunar.
- Madde 122: Finansal tabloların iletilmesi ve tevdiiYönetim kurulu başkanı, imzalanmış finansal tabloları ve kurul raporunu, varsa denetçi raporuyla birlikte, modern teknoloji araçlarıyla yayımlanmadıkça yıllık olağan genel kuruldan en az 21 gün önce pay sahiplerine iletmeli ve Yönetmelik’e göre tevdi etmelidir.
- Madde 123: Yedek akçe ayrılmasıEsas sözleşme, net kârın belirli bir oranının kendi belirlediği amaçlara ayrılmış bir yedek akçeye aktarılmasını öngörebilir; olağan genel kurul da payların net kârdaki payını belirlerken başka yedekler ayrılmasına karar verebilir.
- Madde 124: Yedek akçelerin kullanılmasıEsas sözleşmede belirli amaçlara ayrılmış yedek ancak olağanüstü genel kurul kararıyla kullanılabilir; belirli bir amaca ayrılmamış yedeği ise olağan genel kurul, yönetim kurulunun önerisi üzerine şirketin veya pay sahiplerinin yararına harcayabilir.
- Madde 125: Pay sahiplerine kâr payı dağıtımıGenel kurul, varsa yedekler düşüldükten sonra net kârın pay sahiplerine dağıtılacak oranını belirler; pay sahibi, hak kazanma ve dağıtım tarihlerini gösteren bu karara göre payını alır.
- Madde 126: Sermaye artırım yöntemleriSermaye dört yoldan biriyle artırılır: nakdi veya ayni sermaye karşılığı yeni pay, şirketin muaccel ve miktarı belli borçları karşılığı yeni pay, yedek akçenin sermayeye eklenmesi veya borçlanma araçları ya da finansman sukuku karşılığı yeni pay.
- Madde 127: Çıkarılmış veya kayıtlı sermayenin artırılmasıOlağanüstü genel kurul, çıkarılmış sermaye tamamen ödenmiş olmak şartıyla çıkarılmış sermayeyi veya varsa kayıtlı sermayeyi artırabilir; yeni payları çalışanlara tahsis edebilir; yeni payların itibari değeri aynı tür veya sınıftaki asıl paylarınkine eşit olmalıdır.
- Madde 128: Yeni paylarda rüçhan hakkıOlağanüstü genel kurulun çıkarılmış sermayeyi artırma kararı ya da yönetim kurulunun kayıtlı sermaye sınırları içinde artırma kararı verildiği anda pay sahibi olan kişi, payının tür ve sınıfına göre nakit karşılığı çıkarılan yeni paylarda rüçhan hakkına sahiptir.
- Madde 129: Rüçhan hakkının sınırlandırılmasıEsas sözleşme izin veriyorsa olağanüstü genel kurul, şirketin yararına gördüğü durumlarda pay sahiplerinin nakdi sermaye artırımındaki rüçhan hakkını durdurabilir veya önceliği pay sahibi olmayanlara tanıyabilir.
- Madde 130: Rüçhan hakkının satışı veya devriAnonim şirket pay sahibi, rüçhan hakkını Yönetmelik’te belirlenen şekilde bedelli veya bedelsiz olarak satabilir ya da devredebilir.
- Madde 131: Yeni payların dağıtımıYeni paylar önce katılım talep eden rüçhan hakkı sahiplerine hakları oranında dağıtılır; kalan paylar payından fazlasını isteyenlere aynı oranla verilir; artan paylar, olağanüstü genel kurul veya Sermaye Piyasası Kanunu aksini öngörmedikçe üçüncü kişilere sunulur.
- Madde 132: Şirket zararlarıAnonim şirketin zararları çıkarılmış sermayenin yarısına ulaşırsa yönetim kurulu, öğrendiği tarihten itibaren 60 gün içinde bunu ve önerilerini açıklamalı, 180 gün içinde de şirketin zararları gidererek devamını veya feshini görüşmek üzere olağanüstü genel kurulu toplantıya çağırmalıdır.
- Madde 133: Sermaye azaltım yöntemleriSermaye dört yoldan biriyle azaltılır: pay iptali, itibari değerin zarar kadar azaltılması, itibari değerin pay sahibine iade veya ödenmemiş kısımdan ibra yoluyla azaltılması ya da şirketin kendi paylarını satın alıp iptal etmesi.
- Madde 134: Sermaye azaltım kararıOlağanüstü genel kurul, sermaye şirketin ihtiyacını aşıyorsa veya şirket zarara uğramışsa sermayeyi azaltabilir; 59. maddedeki sınırın altına yalnızca zarar hâlinde inilebilir. Karar, yönetim kurulunun denetçi raporu ekli beyanı genel kurulda okunduktan sonra verilir.
- Madde 135: Sermaye azaltım usulüSermaye şirketin ihtiyacını aştığı için azaltılıyorsa alacaklılar olağanüstü genel kuruldan en az 45 gün önce itiraza çağrılmalıdır; itiraz eden alacaklıya borç muaccelse ödenmeli, vadeliyse yeterli teminat verilmelidir.
- Madde 136: Pay sahipleri arasında eşitlikSermaye azaltılırken aynı tür ve sınıftan pay sahipleri arasında eşitlik gözetilmelidir.
- Madde 137: Pay geri alımı yoluyla azaltımSermaye, şirketin iptal amacıyla kendi paylarını satın almasıyla azaltılıyorsa pay sahipleri paylarını satışa sunmaya çağrılmalıdır; sunulan paylar satın alınmasına karar verilen sayıyı aşarsa satış talepleri aşım oranında indirilir.
Kaynaklar
- نظام الشركات — وزارة التجارة
- Companies Law — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir..