Konular
Ticaret odaları — Suudi Ticaret Odaları Kanunu
Kanunun 60 maddesi bu konuyu ele alır, kanundaki sırayla; her birinin burada sade bir açıklaması, kendi sayfasında resmî metni var.
- Madde 1: TanımlarKanunda kullanılan oda, Odalar Federasyonu, abone ve ticari faaliyetler gibi terimlerin anlamını, bağlam aksini gerektirmedikçe belirler.
- Madde 2: Odanın niteliği ve amaçlarıOda, belirli bir bölgesel yetki alanında tüm sektörlerdeki ticari faaliyetleri geliştiren, koruyan ve bakanlıklar ile kamu kurumları nezdinde temsil eden kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur.
- Madde 3: Odaların ve şubelerin kurulmasıOdalar Bakan kararıyla, her idari bölgede bir oda olacak şekilde kurulur; karar merkezini ve yetki alanını belirler. Oda, yetki alanı içinde şube ve büro açabilir.
- Madde 4: Odanın tüzel kişiliğiOda tüzel kişiliğe, mali ve idari bağımsızlığa sahiptir; Ticaret Bakanlığının gözetiminde çalışır, yönetim kurulu başkanınca temsil edilir; mülk edinebilir ancak ticari faaliyette bulunamaz.
- Madde 5: Odanın görevleriOda, yetki alanındaki ticari faaliyetleri yetkili kurumlarla koordineli olarak geliştirir ve korur; madde, araştırma, abonelere hizmet, belge düzenleme ve uyuşmazlık çözümü dahil 19 görev sayar.
- Madde 6: Diğer kurumlarla iletişimOda, görevlerini yerine getirmek için ihtiyaç duyduğu veri ve bilgiler konusunda diğer odalar, bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla iletişim kurabilir.
- Madde 7: Odanın organlarıOda üç organdan oluşur: genel kurul, yönetim kurulu ve genel sekreterlik.
- Madde 9: Oda genel kurulunun yetkileriGenel kurul yönetim kurulunun üçte ikisini seçer; yıllık raporu, mali durumu, bütçe taslağını ve kesin hesabı görüşüp onaylar; abonelerin önerilerini görüşür ve odanın iç yönetmeliklerini kabul eder.
- Madde 10: Oda genel kurulu toplantılarıOda genel kurulu, mali yılın bitiminden sonraki 90 gün içinde yılda en az bir kez oda başkanının çağrısıyla toplanır; yönetim kurulunun veya abonelerin %5’inin talebiyle de çağrılabilir.
- Madde 11: Oda yönetim kurulunun oluşumuOda yönetim kurulu her 4 yılda bir, sayısı Bakanca belirlenen ve 18’i geçmeyen üyelerden oluşturulur; üyelerin üçte birini Bakan atar ve seçim yapılamazsa süresi dolan kurulun görevini uzatabilir.
- Madde 12: Yönetim kurulu adaylığı ve seçimiAdaylık, oylama ve itiraz usullerini Yönetmelik belirler, sonuçları Bakan onaylar; bir işletmeden birden fazla üye seçilemez, üyelik ücretsizdir ve art arda ikiden fazla döneme aday olunamaz.
- Madde 13: Rakipsiz seçim ve eksik üyeliklerAday sayısı seçimle doldurulacak üyelik sayısını aşmazsa seçim durdurulur ve tüm adaylar rakipsiz seçilmiş sayılır; bunlar sayıdan azsa Bakan eksik kalanları şartları taşıyan abonelerden tamamlar.
- Madde 14: Başkan ve yardımcılarının seçimiOda yönetim kurulu ilk toplantısında başkanını ve birinci ve ikinci başkan yardımcılarını kendi üyeleri arasından gizli oyla, toplantıda bulunan üyelerin salt çoğunluğuyla seçer.
- Madde 15: Başkana vekâletBaşkan bulunmadığında veya 17. madde uyarınca üyeliğini kaybettiğinde birinci yardımcı tüm yetki ve görevleriyle onun yerine geçer; başkan ve birinci yardımcı yoksa veya üyeliklerini kaybetmişse ikinci yardımcı başkanlık eder.
- Madde 16: Atanan veya aday üyelerde aranan şartlarOda yönetim kuruluna atanan veya aday olan herkes; deneyim, geçerli ticaret sicili, iyi hal, başka oda kurulunda üye olmama, adaylar arasında akraba bulunmaması ve taahhütname olmak üzere altı şartı taşımalıdır.
- Madde 17: Yönetim kurulu üyeliğinin sona ermesiÜye ölüm, istifa, görevi yapamama veya 16. maddedeki şartlardan birini kaybetme halinde üyeliğini yitirir; ölüm dışındaki hallerde Bakan gerekçeli karar verir.
- Madde 18: Boşalan üyeliğin doldurulmasıSeçilmiş bir üyenin yeri 17. maddedeki bir sebeple boşalırsa, Bakan en çok oy alan seçilemeyen adayı, yoksa şartları taşıyan bir aboneyi dönem sonuna kadar atar.
- Madde 19: Oda yönetim kurulunun yetkileriOda yönetim kurulu politika ve planları onaylar, gerekli kararları alır, görevler sınırında oda adına işlem yapar, performansı izler, rapor ve bütçeyi genel kurula sunar, genel sekreteri atar ve komiteler kurar.
- Madde 20: Oda başkanının görevleriOda başkanı özellikle odanın stratejik görevlerini izlemek ve genel kurul ile yönetim kurulu toplantılarını çağırıp yönetmekle görevlidir; görev ve yetkilerini Yönetmelik belirler.
- Madde 21: Oda yönetim kurulu toplantılarıOda yönetim kurulu, başkanın gündem içeren çağrısıyla en az 60 günde bir oda merkezinde toplanır; başkan olağanüstü toplantı çağrısı yapabilir, üyelerin üçte biri yazılı isterse yapmak zorundadır.
- Madde 22: Yönetim kurulu toplantı nisabıOda yönetim kurulu toplantısı, başkan veya yardımcılarından biri dahil üyelerin yarısından fazlasıyla geçerlidir; nisap sağlanamazsa ertelenir ve nisap önce üçte bire, sonra katılanlara düşer.
- Madde 23: Kurul görüşmeleri ve kararlarıOda yönetim kurulu görüşmeleri gizlidir; kararlar toplantıda bulunanların oy çokluğuyla alınır, eşitlikte toplantı başkanının tarafı üstün gelir; oylama 14. madde saklı kalmak üzere açıktır.
- Madde 24: Oda sözleşmelerinde çıkar çatışmasıBaşkan, yardımcıları, bir kurul üyesi veya genel sekreterin odanın sözleşme ya da anlaşmalarında doğrudan veya dolaylı çıkarı varsa, bunu kurula bildirmeli; ilgili görüşmelere katılamaz ve oy kullanamaz.
- Madde 25: Kurul ve genel sekreterin sorumluluğuBaşkan ve üyeler genel kurula, genel sekreter yönetim kuruluna karşı oda fonlarını kötüye kullanma veya israf etme ve Kanuna diğer aykırılıklardan sorumludur; hile ve sahtecilik dışında, fiilin öğrenilmesinden 5 yıl sonra dava dinlenmez.
- Madde 26: Oda yönetim kurulunun feshiBakan, kurul Kanundaki yetkilerini aşarsa veya üyeler arasındaki bir anlaşmazlık odanın işlerini aksatır ve Federasyon yönetim kurulunun oluşturduğu bir komite bunu dostane çözemezse, gerekçeli kararla oda yönetim kurulunu feshedebilir.
- Madde 27: Oda genel sekreterliğiOda yönetim kurulu, odanın idari ve mali işlerinden sorumlu, deneyimli, yetkin ve akademik niteliğe sahip tam zamanlı bir genel sekreter atar; genel sekreter kapalı toplantılar dışında kurul toplantılarına oy hakkı olmadan katılır.
- Madde 28: Oda genel sekreterinin görevleriGenel sekreter odanın amaçları için çalışır: yürütme işlerini denetler, kurul kararlarını uygular, yönetmelik, bütçe, rapor ve politika taslaklarını hazırlar, toplantıları düzenler, personeli atar ve yönlendirir.
- Madde 29: Odaya abonelikTicaret siciline kayıtlı her işletme, merkezinin veya şubelerinden birinin bulunduğu yerin odasına abone olmak zorundadır; aynı oda alanındaki birden fazla şube birden fazla abonelik gerektirmez.
- Madde 30: Abone sınıfları ve aidatlarAbone sınıflarını ve her sınıfın aidatını Yönetmelik belirler; aidat ancak abonenin ticaret siciline kaydından itibaren 3 yıl geçtikten sonra ödenir hale gelir.
- Madde 31: Odanın abonelere hizmetleri29. madde saklı kalmak üzere oda yalnızca abonelerine hizmet verir ve yıllık aidatını ödemeyenlere hizmeti durdurmalıdır; aboneliği 3 yılı doldurmamış abone talep ettiği hizmetlerin bedelini öder.
- Madde 32: Aboneliğin sona ermesiAbonelik, abonenin ticaret sicili kaydı silindiğinde veya sicil kaydı gerektirmeyen faaliyetlerde lisansının süresi dolduğunda ya da iptal edildiğinde sona erer.
- Madde 33: Odanın mali kaynaklarıOdanın gelirleri; aidatlar, belge düzenleme ve onay ücretleri, varlık ve fonlarının yatırım getirileri, bağış, hibe ve yardımlar ile yayın, eğitim, sulh, tahkim ve diğer hizmet bedellerinden oluşur.
- Madde 35: Oda bütçesinin gecikmesiOda tahmini bütçesi gecikirse, genel kurul yeni bütçeyi mali yılın başından itibaren 90 gün içinde onaylayana kadar önceki bütçe tahminleri uygulanır; bu durumda bütçenin istisnai olarak Bakanca onaylanması gerekir.
- Madde 36: Oda bütçesinden harcama kurallarıBütçede ödeneği olmayan veya ödeneği aşan harcama yapılamaz; bölümler arası aktarma veya ödeneğin amacı dışında kullanımı ancak yönetim kurulu onayıyla mümkündür. Buna aykırı her karar ve işlem batıldır.
- Madde 37: Oda denetçisiOdanın Krallıkta ruhsatlı bir veya daha fazla denetçisi olur; genel kurul bunu her yıl yönetim kurulunun önerdiği en az üç kişi arasından seçer ve ücretini onaylar; denetçi yıllık raporunu genel kurula, bir nüshasını Bakanlığa sunar.
- Madde 38: Oda hesaplarının yayımlanmasıOdanın bütçesi, mali tabloları ve kesin hesabı Yönetmeliğin belirlediği şekilde yayımlanır.
- Madde 39: Odaların performans değerlendirmesiFederasyon, Bakanlıkça onaylanan oda değerlendirme ölçütlerini hazırlar; her oda yıllık öz değerlendirme yapar, Federasyon aboneleri düzenli olarak yoklar ve puan Yönetmelikteki sınırın altına düşerse Bakan müdahale edebilir.
- Madde 40: Federasyonun niteliği ve amaçlarıOdalar Federasyonu, odaların ortak çıkarlarını gözeten ve ticari faaliyetleri Krallık içinde ve dışında ulusal düzeyde temsil eden kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur; odaların ana mercii olup merkezi Riyad’dadır.
- Madde 41: Federasyonun tüzel kişiliğiFederasyon tüzel kişiliğe, mali ve idari bağımsızlığa sahiptir; Ticaret Bakanlığının gözetiminde çalışır, yönetim kurulu başkanınca temsil edilir; mülk edinebilir ancak ticari faaliyette bulunamaz.
- Madde 42: Federasyonun görevleriMadde Federasyona 22 görev verir; bunlar arasında odaları yurt içinde ve dışında temsil, ortak çıkarları gözetme, araştırma, mevzuat hakkında görüş, fuar ve heyetler, ortak iş konseyleri ve odalar arası uyuşmazlıkları çözme vardır.
- Madde 43: Federasyonun organlarıFederasyonun idari organları genel kurul, yönetim kurulu ve genel sekreterliktir.
- Madde 44: Federasyon genel kurulunun oluşumuFederasyon genel kurulu odalardan oluşur; her oda, başkanı dışındaki yönetim kurulu üyelerince, abone sayısına göre Yönetmelikte belirlenen sayıda ve en az bir üyeyle temsil edilir.
- Madde 45: Federasyon genel kurulunun yetkileriFederasyon genel kurulu yönetim kurulunun çalışmalarını izler, üyelerin getirdiği konuları görüşür, yıllık rapor, kesin hesap, bütçe ve iç yönetmelikleri onaylar ve denetçi atamasını onaylar.
- Madde 46: Federasyon genel kurulu toplantılarıFederasyon genel kurulu, mali yılın bitiminden sonraki 90 gün içinde yılda en az bir kez Federasyon başkanının çağrısıyla merkezde toplanır; yönetim kurulunun veya üyelerinin %20’sinin talebiyle de çağrılabilir.
- Madde 48: Federasyon başkanı ve yardımcılarıFederasyon yönetim kurulu başkanını ve iki yardımcısını gizli oyla ve hazır bulunanların salt çoğunluğuyla seçer; Bakan onları 3 yıllık dönem için kararla atar ve başkan bir sonraki döneme başkan adayı olamaz.
- Madde 49: Federasyon yönetim kurulunun yetkileriFederasyon yönetim kurulu politika ve planları belirler, gerekli kararları alır, Federasyon adına işlem yapar, odalar arası ve oda kurulu içi uyuşmazlıkları çözmeye çalışır, Federasyonun performansını ve odaların performans göstergelerini izler.
- Madde 50: Federasyon başkanının görevleriFederasyon başkanı özellikle Federasyonun stratejik konularını izlemek ve genel kurul ile yönetim kurulu toplantılarını çağırıp yönetmekle görevlidir; yetki ve görevlerini Yönetmelik belirler.
- Madde 51: Federasyon yönetim kurulu toplantılarıFederasyon yönetim kurulu en az 90 günde bir, başkanın çağrısıyla veya üyelerin üçte birinin yazılı talebiyle toplanır; toplantı başkan veya bir yardımcısı dahil üyelerin yarısından fazlasıyla geçerlidir ve kararlar hazır bulunanların çoğunluğuyla alınır.
- Madde 52: Federasyon genel sekreterliğiFederasyon yönetim kurulu deneyimli, yetkin ve akademik niteliğe sahip bir genel sekreter atar; genel sekreter kapalı toplantılar dışında kurul toplantılarına oy hakkı olmadan katılmak zorundadır; seçim ölçütlerini Yönetmelik belirler.
- Madde 53: Federasyon genel sekreterinin görevleriFederasyon genel sekreteri genel sekreterliğin yürütme işlerini denetler, kurul kararlarını uygular, yönetmelik, yıllık rapor, kesin hesap, bütçe ve teşkilat yapısı taslaklarını hazırlar, toplantıları düzenler ve personeli atar.
- Madde 54: Federasyonun mali kaynaklarıFederasyonun gelirleri; odaların aidat ve onay ücretlerinden bir yüzde, varlık ve fonlarının yatırım getirileri, kabul edilen bağış, hibe ve yardımlar, yayın ve eğitim bedelleri ile faaliyet ve etkinlik gelirlerinden oluşur.
- Madde 55: Federasyon denetçisiFederasyonun Krallıkta ruhsatlı bir veya daha fazla denetçisi olur; genel kurul bunu her yıl yönetim kurulunun önerdiği en az üç kişi arasından seçer; denetçi yıllık raporunu genel kurula, bir nüshasını Bakanlığa sunar.
- Madde 56: Federasyon hesaplarının yayımlanmasıFederasyonun bütçesi, mali tabloları ve kesin hesabı Yönetmeliğin belirlediği şekilde yayımlanır.
- Madde 57: Ulusal komitelerFederasyon yönetim kurulu, ticari faaliyetlere hizmet etmek ve onları geliştirmek için oda abonelerinden veya başkalarından ulusal düzeyde komiteler kurar; bunlar Federasyona bağlıdır ve ulusal komiteler olarak adlandırılır.
- Madde 58: Sektörel komitelerOda yönetim kurulu, Genel İstatistik Kurumunun onayladığı sınıflandırmaya göre oda düzeyinde ekonomik faaliyet komiteleri kurar ve yetkilerini belirler; bunlar odaya bağlıdır ve sektörel komiteler olarak adlandırılır.
- Madde 59: Ulusal ve sektörel komiteler yönetmeliğiBakan, Federasyon yönetim kurulunun önerisi üzerine ulusal ve sektörel komitelerin kuruluş ölçütlerini, kuruluş usul ve şartlarını, üye seçimini ve çalışma kurallarını düzenleyen bir yönetmelik çıkarır.
- Madde 60: Oda hükümlerinin Federasyona uygulanmasıKanunda Federasyona özgü bir hüküm bulunmayan hallerde, odalara ilişkin hükümler Federasyonun niteliği ve görevleriyle çelişmediği ölçüde Federasyona uygulanır.
- Madde 61: Personelin İş Kanununa tabi olmasıOdaların ve Federasyonun personeli İş Kanunu ile Sosyal Sigortalar Kanununa tabidir.
- Madde 62: Odalarda Bakan temsilcisiBakan uygun gördüğü hallerde mevzuat ve kararların uygulanmasını izlemek üzere bir odaya veya Federasyona temsilci atayabilir; temsilci genel kurul, yönetim kurulu ve komite toplantılarına katılır, tutanak, defter ve hesapları inceler, ancak oy kullanamaz.
- Madde 64: Uygulama yönetmeliğinin çıkarılmasıBakan, Yatırım Bakanlığı, Sanayi ve Maden Kaynakları Bakanlığı ve Federasyon yönetim kurulu ile koordineli olarak Yönetmeliği Kanunun Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren 150 gün içinde çıkarır.
Bölümler
Kaynaklar
- نظام الغرف التجارية — وزارة التجارة
- Chambers of Commerce Law — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir..