Suudi Şirketler Kanunu Uygulama Yönetmeliği
Kısım 2: Sermaye Piyasasında İşlem Görmeyen Anonim Şirket
Bu bölümde yürürlükte 48 madde var; her biri sade bir açıklama ve resmî metinle.
- Madde 14: Yönetim kurulu üyelerinin seçimiAnonim şirketin yönetim kurulu üyelerini olağan genel kurul birikimli oyla seçer; esas sözleşme olağan oylamayı öngörüyorsa o uygulanır. Esas sözleşme ayrıca oy hakkı bulunan paylarda belirlediği orana ulaşan pay sahibine, aday göstereceği kişiler için kurulda koltuk ayırma hakkı tanıyabilir.
- Madde 15: Yönetim kurulu döneminin bitmesi veya üyelerin çekilmesiYönetim kurulunun dönemi biter ve yeni kurul seçilemezse üyeler en fazla 90 gün görevlerine devam eder. Başkan ve üyeler çekilirse yeni kurulu seçmek üzere olağan genel kurulu toplantıya çağırmaları gerekir ve yeni kurul seçilene kadar, en fazla 120 gün görevde kalırlar.
- Madde 16: İşlem ve sözleşmelere izin yetkisinin kurula devriGenel kurul, Kanunun 27. maddesinin 1. fıkrasındaki izin yetkisini işlemin veya sözleşmenin tutarı, niteliği ve şartlarına ilişkin koşullarla, en fazla bir yıllığına yönetim kuruluna devredebilir; kurul üyeleri devir ve devrin kaldırılması maddelerinde oy kullanamaz.
- Madde 17: Dolaylı menfaatŞirket hesabına yapılan işlem ve sözleşmeler, maddenin sınırlayıcı olmayan örnekler olarak saydığı gruplara —üyenin yakınlarına ve onunla ya da yakınlarıyla bağlantılı kuruluşlara— maddi veya maddi olmayan fayda sağlayabiliyorsa, yönetim kurulu üyesinin menfaati dolaylı sayılır.
- Madde 18: Rekabet eden işlere izin yetkisinin kurula devriOlağan genel kurul, Kanunun 27. maddesinin 2. fıkrasındaki izin yetkisini yönetim kuruluna devredebilir. Kararında, şirketin bu konuda bir politikası yoksa rekabet ölçütlerini ve kurulun izin verebileceği faaliyetleri belirler; devir en fazla bir yıl sürer.
- Madde 19: Rekabet eden işlerin açıklanması ve izin alınmasıŞirketle veya faaliyet kollarından biriyle rekabet eden bir işe katılmak isteyen yönetim kurulu üyesi kurulu bilgilendirmeli, oylamaya katılmamalı ve her yıl yenilenen bir izin almalıdır; kurul, izin yetkisi kendisine devredilmemişse genel kurulu bilgilendirir.
- Madde 20: İznin reddedilmesiGenel kurul Kanunun 27. maddesinin 1. ve 2. fıkralarına göre izni reddederse ya da yetkili kurul reddederse üye, reddeden organın belirlediği süre içinde istifa etmelidir; aksi hâlde üyeliği sona ermiş sayılır. Üye bu süre dolmadan işlemden, sözleşmeden veya rekabetten vazgeçerse bu sonuç doğmaz.
- Madde 21: Yönetim kurulu üyelerinin ücret kurallarıMadde yönetim kurulu ücretleri için kurallar koyar: görevlere, faaliyete ve şirketin büyüklüğüne adil ve orantılı olmalı, nitelikli kişileri çekebilmelidir; tutarlar üyeler arasında farklı olabilir; bağımsız üyelerin ücreti kâra bağlanamaz; kurul ücretleri yıllık raporunda açıklar.
- Madde 22: Ücrete hak kazanılmaması veya iadesiOlağan genel kurul, yönetim kurulunca kabul edilen meşru bir mazereti olmadan art arda 3 veya aralıklı 5 toplantıya katılmayan üyenin üyeliğine son verirse, üye katıldığı son toplantıdan sonraki dönem için ücrete hak kazanmaz ve bu dönem için ödeneni iade eder; yanlış veya yanıltıcı bilgiye dayanan ücretler de iade edilir.
- Madde 23: Toplantı çağrısının teknoloji araçlarıyla yapılmasıYönetim kurulu, pay sahiplerini genel kurul veya özel kurul toplantısına modern teknoloji araçlarıyla çağırabilir; yeter ki kullanılan araç çağrının içeriğini, gönderildiği tarih ve saati ispatlamaya ve göndereni ile alıcıyı belirlemeye imkân versin.
- Madde 24: Genel kurulun teknoloji araçlarıyla toplanmasıPay sahipleri genel veya özel kurul toplantılarına, müzakerelerine ve belgelerine belirli kurallarla teknoloji araçları üzerinden katılabilir; şirket toplantıdan önce veya toplantı sırasında elektronik oylama sunabilir. Bu, toplantının yerinde yapılmasını ve şahsen katılım hakkını ortadan kaldırmaz.
- Madde 25: Uzaktan katılan pay sahibinin kimlik doğrulamasıGenel veya özel kurul teknoloji araçlarıyla yapıldığında yönetim kurulu, elektronik oy kullanan ya da toplantıya katılan pay sahibinin kimliğini ve her maddede oy kullanma hakkını doğrulamak için gerekli prosedürleri belirlemelidir.
- Madde 26: Toplantı nisabı ve kararların geçerliliğiGenel veya özel kurula teknoloji araçlarıyla katılan ve elektronik oy kullanan pay sahiplerinin katılımı ve oyları, toplantının geçerliliği ve kararların alınması için gereken nisaba dâhil edilir.
- Madde 27: Genel kurula katılım için vekâletPay sahibi, yönetim kurulu üyesi olmayan başka bir pay sahibini veya herhangi bir kişiyi, çağrıya ekli vekâletname (Yönetmeliğe ekli 1 No.lu form) ya da bu hakkı açıkça veren şer’i veya resmî bir vekâletname ile genel veya özel kurula katılıp kendi adına oy kullanmak üzere yazılı olarak yetkilendirebilir.
- Madde 28: Vekâletnamedeki imzanın onaylanmasıKrallıkta yerleşik veya kurulmuş pay sahibi vekâletnamedeki imzasını sayılan kurumlardan birine onaylatmalıdır. Yerleşik olmayan gerçek kişi veya yurt dışında kurulmuş tüzel kişi, uluslararası anlaşmalar uyarınca belge onaydan muaf değilse, yurt dışındaki bir Suudi temsilciliğince onaylanmış vekâletname gönderebilir.
- Madde 29: Şahsen katılım ile vekâletin birleştirilmesiPay sahibi, genel veya özel kurul toplantısına kendi adına teknoloji araçlarıyla katılması için başka bir kişiyi vekil atayabilir; ancak toplantıya hem kendisi katılıp hem de herhangi bir yolla katılmak üzere vekil atayamaz.
- Madde 30: Vekâletnamenin şirkete verilmesiPay sahibi veya vekili, genel ya da özel kurul toplantısından en az 2 gün önce vekâletnamenin bir suretini şirkete vermeli, vekil de toplantıdan önce vekâletnameyi ibraz etmelidir. Şirket, pay sahiplerinin kurula kayıt işlemleri bitmeden kendisine ulaşan vekâletnameleri kabul edebilir.
- Madde 31: Faaliyet raporunun Bakanlığa sunulmasıYönetim kurulu başkanı, kurulun şirket faaliyetlerine ilişkin raporunu yıllık olağan genel kurul için belirlenen tarihten en az 21 gün önce Ticaret Bakanlığına sunmalıdır.
- Madde 32: Pay sahiplerine kâr payı dağıtımıAnonim şirketin yönetim kurulu, genel kurulun kayıtlı pay sahiplerine kâr payı dağıtma kararını, genel kurul kararında ya da duruma göre kurulun ara kâr payı kararında belirlenen hak ediş tarihinden itibaren en fazla 15 gün içinde uygulamalıdır.
- Madde 33: Payların itibari değeriPaylar itibari değerinin altında çıkarılamaz. Esas sözleşme öngörüyorsa veya olağanüstü genel kurul onaylarsa primli çıkarılabilir. Prim, özkaynaklar içinde ayrı bir kalemde tutulur, nakit kâr payı olarak dağıtılamaz; bedelsiz pay çıkarmak için veya şartlarla zararları kapatmak için kullanılabilir.
- Madde 34: Şirketin kendi paylarını geri alma kurallarıŞirket, esas sözleşmesi izin veriyorsa adi veya imtiyazlı paylarını sermayesini azaltmak ya da adi payları hazine payı olarak tutmak amacıyla geri alabilir; şu şartla ki hazine payları hiçbir zaman ilgili sınıfın 10%’unu aşmasın, paylar tamamen ödenmiş olsun ve borç bakiyeleri dağıtılmamış kârı geçmesin.
- Madde 35: Pay geri alım usulüŞirket kendi paylarını, geri alımı onaylayan, pay sayısına üst sınır koyan, amaçları belirleyen ve yönetim kurulunu en fazla 12 ay içinde tamamlamaya yetkilendiren bir olağanüstü genel kurul kararıyla satın alır; şirket onayı ve şartlarını derhâl duyurur.
- Madde 36: Hazine paylarının kullanım amaçlarıŞirket kendi paylarını hazine payı olarak tutmak için ancak belirli amaçlarla satın alabilir: paya dönüştürülebilir borçlanma araçları veya sukuk sahiplerinin haklarını karşılamak, edinim karşılığı takas, çalışan pay programı, sermaye azaltımında payların iptali veya Ticaret Bakanlığının onayladığı başka bir amaç.
- Madde 37: Geri alım teklifinde pay sahiplerinin bilgilendirilmesiŞirket, pay sahiplerine pay geri alım teklifi ve süresi hakkında yeterli bilgi vermeli ve paylarını teklif etmeleri için adil bir fırsat tanımalıdır.
- Madde 38: İmtiyazlı payların geri alımının sonuçlarıİmtiyazlı paylar, şirket geri alımlarını tamamladığında iptal edilir ve şirket sermaye azaltımı için gerekli yasal işlemleri yapmalıdır.
- Madde 39: Hazine paylarının elde tutulma süresi ve elden çıkarılmasıOlağanüstü genel kurul, geri alımı onaylayan kararında şirketin hazine paylarını elde tutabileceği süreyi ve bu süre paylar elden çıkarılmadan dolarsa doğacak sonucu belirleyebilir.
- Madde 40: Rüçhan haklı sermaye artırımıHazine payları çalışan pay programına tahsis edilmedikçe şirket, hazine payı tuttuğu sürece veya olağanüstü genel kurulun pay geri alım onayı kaldırılmadıkça, rüçhan haklı pay arz ederek çıkarılmış sermayesini artıramaz.
- Madde 41: Kapitalizasyon yoluyla sermaye artırımıŞirketin sermayesi kapitalizasyon yoluyla artırıldığında hazine payları diğer paylarla aynı haklara sahiptir.
- Madde 42: Çalışanlara ayrılan paylarŞirket, kendi paylarını çalışan pay programı kapsamında çalışanlarına tahsis etmek için satın alıyorsa Yönetmelikteki geri alım kurallarına ve esas sözleşme, olağanüstü genel kurul onayı ve yönetim kurulu üyelerinin durumuna ilişkin dört ek şarta uymalıdır.
- Madde 43: Hazine paylarının satış kurallarıYönetim kurulu, esas sözleşme izin veriyorsa ve kararı bu payların geri alımını onaylayan olağanüstü genel kurul kararıyla çelişmiyorsa, hazine paylarının tek seferde veya birkaç aşamada satılmasına karar verebilir.
- Madde 44: Hazine paylarının satışında öncelik hakkıYönetim kurulu hazine paylarını nakit karşılığı satmaya karar verdiğinde, karar tarihindeki pay sahipleri, kararda belirlenen süre içinde, toplam çıkarılmış sermayedeki payları oranında öncelikli alım hakkına sahiptir.
- Madde 45: Şirketin kendi paylarını rehin almasıŞirket, esas sözleşmesi izin veriyorsa, rehin şirketin bir alacağını teminat altına alıyorsa, yönetim kurulunun takdirine göre şirket ve pay sahiplerinin yararınaysa ve genel kurul onaylarsa kendi paylarını rehin alabilir; ön onay birden fazla işlemi kapsayabilir.
- Madde 46: Pay sahibinin paylarını rehnetmesiPay sahibi, rehnin kurulması için gereken yasal onaylar varsa bunları almak ve rehin veren pay sahibi ile rehin alacaklısı arasındaki sözleşmenin Yönetmeliğin bu bölümündeki hükümlere uyması şartıyla paylarını rehnedebilir.
- Madde 47: Payları kimin rehin alabileceğiİlgili mevzuat saklı kalmak üzere paylar, bu bölümün hükümlerine göre, onlara sahip olma hakkı bulunan ya da onları başkası yararına zilyetliğinde bulundurma hakkı olan kişi tarafından rehin alınabilir.
- Madde 48: Pay rehni sözleşmesinin içeriğiPaylar üzerindeki rehin; tarafları, rehnedilen payları, teminat altına alınan borcu, rehin verenden farklıysa borçluyu, sözleşme tarihini, rehnin kaldırılma şartlarını ve tarafların kararlaştırdığı diğer şartları içeren yazılı bir sözleşmeyle kurulur.
- Madde 49: Pay rehninin kaydı ve kaldırılmasıMadde, paylar üzerindeki rehnin pay defterine kaydedilmesi ve kaldırılması usulünü düzenler: başvurunun kime yapılacağı, imzanın nasıl onaylanacağı ve Yönetmeliğe ekli hangi formların kullanılacağı.
- Madde 50: Rehnin hüküm doğurmasıPaylar üzerindeki rehin, ancak pay defterine kaydedildikten sonra üçüncü kişilere karşı hüküm doğurur.
- Madde 51: Pay ihracına ilişkin kurallarMadde, anonim şirketin farklı hak, imtiyaz veya kısıtlamalar taşıyan sınıflar dahil imtiyazlı ya da itfa edilebilir pay çıkarmasına; esas sözleşme, ödenmiş sermaye, kurul onayları ve sermayenin 50% sınırı koşullarıyla izin verir; itfa şartlarını olağanüstü genel kurul belirler.
- Madde 52: Pay türleri ve sınıflarının dönüştürülmesiKanunun 109. maddesi saklı kalmak üzere, bir pay türü veya sınıfı başka birine; esas sözleşme, ilgili paylar, kurul onayları ve 50% sınırı koşullarıyla dönüştürülebilir; yönetim kurulu dönüşümü ve etkilerini olağanüstü genel kurula açıklar.
- Madde 53: İmtiyazlı ve itfa edilebilir payların haklarıİmtiyazlı ve itfa edilebilir paylara adi paylara göre öncelikli haklar tanınabilir ancak genel kurullarda oy hakkı verilemez; yeterli kâra rağmen öngörülen kâr payı 3 yıl üst üste ödenmez ve özel kurulları karar verirse durum değişir.
- Madde 54: Payların bölünmesi ve birleştirilmesiKanunun 103. maddesi saklı kalmak üzere, esas sözleşme izin verir, yönetim kurulu öneri hazırlar ve olağanüstü genel kurul onaylarsa paylar daha düşük itibari değerli paylara bölünebilir veya daha yüksek itibari değerli paylarda birleştirilebilir.
- Madde 55: Ödenmemiş payların açık artırmayla satışıPay sahibi, payın kalan bedelini yönetim kurulunun talebinden itibaren en çok 30 gün içinde ödemelidir; aksi halde kurul, payı bildirim, Bakanlığa haber, ödeme yolları, ilan ve tutanak adımlarıyla açık artırmada satabilir.
- Madde 56: Şirketin alacağını satış bedelinden almasıŞirket, satış bedelinden artırma masrafları dahil alacağını alır ve kalanı pay sahibine iade eder; bedel yetmezse kalan alacağını pay sahibinin tüm malvarlığından tahsil edebilir.
- Madde 57: Rüçhan hakkının kazanılmasıKanunun 127 ve 129. maddeleri saklı kalmak üzere, olağanüstü genel kurul ya da kayıtlı sermaye sınırında yönetim kurulu nakit karşılığı yeni pay ihracıyla sermaye artırımını onayladığında, her kayıtlı pay sahibi payı oranında rüçhan hakkı kazanır.
- Madde 58: Rüçhan hakkının kullanılmasıRüçhan hakkı sahipleri artırım kararıyla çıkarılacak yeni paylara iştirak edebilir; her hak, olağanüstü genel kurulun veya yönetim kurulunun belirlediği fiyattan bir yeni pay alma imkânı verir.
- Madde 59: Rüçhan haklarının satışı veya devriEsas sözleşme saklı kalmak üzere kayıtlı pay sahibi, rüçhan haklarının tamamını veya bir kısmını pay sahiplerine ya da başkalarına anlaşılan fiyat ve şartlarla, artırım kararında belirlenen ve en az 15 gün olan iştirak süresi içinde satabilir veya devredebilir.
- Madde 60: Rüçhan hakkı devrinin bildirilmesiRüçhan haklarını satan veya devreden kayıtlı pay sahibi, alıcının bilgileri ve hak sayısıyla şirkete yazılı bildirim yapmalıdır; alıcı, edindiği haklar ölçüsünde yeni paylara iştirakte onun yerine geçer.
- Madde 61: Rüçhan hakkının kaybıKayıtlı pay sahibi veya Yönetmeliğin 59. maddesine göre hakkı satın alan ya da devralan rüçhan hakkı sahibi, hakkını iştirak süresinin son günü sonuna kadar kullanmazsa nakit karşılığı yeni paylara iştirak hakkını kaybeder.
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لنظام الشركات — وزارة التجارة
- Implementing Regulations of the Companies Law — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir..