Suudi Çalışma Kanunu
Bölüm 6: Çalışma şartları ve koşulları
Bu bölümde yürürlükte 30 madde var; her biri sade bir açıklama ve resmî metinle.
- Madde 89: Asgari ücretBakanlar Kurulu, gerektiğinde ve Bakan’ın önerisi üzerine asgari ücret belirleyebilir.
- Madde 90: Ücretlerin ödeme zamanı ve şekliİşçinin ücreti ve ona borçlu olunan her tutar, ülkenin resmî para birimiyle, ücret türüne göre değişen sürelerde ve Krallık’ta yetkili bir banka aracılığıyla işçinin hesabına ödenmelidir.
- Madde 91: İşçinin verdiği zarar için kesintiİşçi kusuruyla veya talimatlara aykırı davranarak işverene ait ya da işverenin elindeki makine veya ürünlerin kaybına, hasarına veya yok olmasına yol açarsa, işveren onarım bedelini ayda en fazla 5 günlük ücret olmak üzere ücretinden kesebilir. Her iki taraf da itiraz edebilir.
- Madde 92: İşçinin onayı olmadan yapılabilecek kesintilerİşçinin yazılı onayı olmadan özel alacaklar için ücretinden kesinti yapılamaz; işveren borçları, yasal primler, para cezaları ve mahkeme kararları gibi sayılan durumlar istisnadır ve bazıları sınırlıdır.
- Madde 93: Toplam kesintilerin üst sınırıHer durumda toplam kesintiler işçinin hak ettiği ücretin yarısını aşamaz; iş mahkemesinin daha fazla kesintinin mümkün olduğunu ya da işçinin ücretinin yarısından fazlasına ihtiyaç duyduğunu tespit ettiği durumlar bunun dışındadır.
- Madde 94: Hukuka aykırı kesinti ve geciken ücretİşveren yazılı onay olmadan Kanun’da öngörülmeyen bir sebeple ücretten kesinti yapar veya ücreti meşru bir gerekçe olmadan vadesinden sonra öderse, iş mahkemesinden iade veya ödeme emri istenebilir; mahkeme işverene para cezası da verebilir.
- Madde 95: Sözleşmede belirtilmeyen ücretin tespitiİş sözleşmesi veya işyeri iç yönetmeliği ücreti belirtmiyorsa, işyerinde aynı tür iş için ödenen ücret esas alınır; yoksa işin yapıldığı yerdeki meslek örfü; o da yoksa iş mahkemesi ücreti hakkaniyete göre belirler. Aynı sıra hizmetin türü ve kapsamı için de uygulanır.
- Madde 96: Parça başı ve komisyon ücretinde ortalama ücretParça başı veya üretime göre ücrette, işçinin haklarının hesabında hizmetinin son yılındaki fiilî çalışma günlerine ait ortalama ücret esas alınır. Ücretin tamamı komisyon veya değişken yüzdelerden oluşuyorsa günlük ortalama ücret, alınan toplamın fiilî çalışma günlerine bölünmesiyle bulunur.
- Madde 97: İşle ilgili davada tutulan işçinin ücretiİşçi işle bağlantılı veya işten kaynaklanan bir dava nedeniyle yetkili makamlarca gözaltına alınır veya tutulursa, işveren dava sonuçlanana kadar en fazla 180 gün boyunca ücretin %50’sini ödemeye devam eder. Sonrası davanın sonucuna bağlıdır.
- Madde 98: Azami çalışma süresiİşveren günlük ölçütü benimsemişse işçi fiilen günde 8 saatten, haftalık ölçütü benimsemişse haftada 48 saatten fazla çalıştırılamaz. Ramazan’da Müslümanlar için süre azaltılır.
- Madde 99: Bazı işlerde günlük sürenin artırılması veya azaltılmasıGünlük süre, bazı işçi grupları veya sürekli olmayan işler için 9 saate çıkarılabilir; bazı gruplar veya tehlikeli ya da zararlı işler için 7 saate indirilebilir. Bu grupları ve işleri Bakan kararla belirler.
- Madde 100: Vardiyalı işte çalışma süresiİşin niteliği gereği vardiyalı çalışılan işyerlerinde işveren, Bakanlık onayıyla günde 8 veya haftada 48 saati aşabilir; yeter ki 3 hafta veya daha kısa bir dönemde hesaplanan ortalama günde 8 veya haftada 48 saati geçmesin.
- Madde 101: Günlük ara dinlenmeleri ve işyerinde kalma süresiÇalışma süreleri, işçi dinlenme, namaz ve yemek için en az yarım saatlik ara vermeden art arda 5 saatten fazla çalışmayacak ve işyerinde günde 12 saatten fazla kalmayacak şekilde düzenlenir.
- Madde 102: Ara dinlenmeleri çalışma süresine dâhil değildirDinlenme, namaz ve yemek araları fiilî çalışma süresine dâhil edilmez. Bu sürelerde işçi işverenin otoritesi altında değildir ve işyerinde kalmaya zorlanamaz.
- Madde 103: Ara verilmeden sürekli yürütülen işlerBakan, teknik nedenlerle veya işletme koşulları gereği işin ara verilmeden sürmesi gereken durumları ve işleri kararla belirleyebilir. Bu işlerde işveren, iş sırasında namaz, yemek ve dinlenme için işletme yönetiminin düzenleyeceği biçimde süre vermelidir.
- Madde 104: Haftalık dinlenme günüCuma, tüm işçiler için haftalık dinlenme günüdür; işveren yetkili çalışma müdürlüğüne bildirdikten sonra bazı işçiler için başka bir günü bunun yerine koyabilir. Dinlenme günü tam ücretlidir, en az 24 saat kesintisizdir ve parayla karşılanamaz.
- Madde 105: Uzak yerlerde haftalık dinlenmelerin birleştirilmesi104. maddeye istisna olarak, yerleşim yerlerinden uzak yerlerde ve kesintisiz yürütülmesi gereken işlerde, işveren ile işçiler anlaşır ve Bakanlık onaylarsa, haftalık dinlenmeler en fazla 8 haftalık süre için birleştirilebilir.
- Madde 106: Süre ve dinlenme sınırlarının aşılabileceği hâllerİşveren, sayılan durumlarda 98 ve 101. maddelerle 104. maddenin (1). fıkrasına bağlı kalmayabilir; ancak fiilî çalışma süresi hiçbir zaman günde 10 veya haftada 60 saati aşamaz.
- Madde 107: Fazla çalışma ücretiFazla çalışma için işveren saat ücretine ek olarak temel ücretin %50’sini öder. İşçinin onayıyla bunun yerine ücretli telafi izni günleri verilebilir. Tatil ve bayram günlerinde çalışılan tüm saatler fazla çalışmadır.
- Madde 108: Süre ve ara sınırlarının dışında kalanlar98 ve 101. maddeler, işveren yetkisini kullanan üst düzey yöneticilere, hazırlayıcı veya tamamlayıcı işlere, zorunlu olarak aralıklı işlere ve sivil güvenlik görevlileri dışındaki bekçilik ve temizlik işçilerine uygulanmaz. Bu işlerin bazılarını ve azami sürelerini yönetmelik belirler.
- Madde 109: Yıllık izinİşçi her yıl en az 21 gün, aynı işverende 5 yıl kesintisiz çalıştıktan sonra en az 30 gün yıllık izne hak kazanır; izin ücreti peşin ödenir. İzin hak edildiği yıl kullanılmalıdır; hizmet sırasında izinden vazgeçilemez ve yerine para alınamaz.
- Madde 110: Yıllık iznin ertelenmesiİşçi, işverenin onayıyla yıllık izninin tamamını veya bir kısmını sonraki yıla erteleyebilir. İşveren iş gereği izni en fazla 90 gün erteleyebilir; daha uzun erteleme işçinin yazılı onayını gerektirir.
- Madde 111: Ayrılışta kullanılmayan iznin ücretiHak ettiği izni kullanmadan işten ayrılan işçi, kullanmadığı izin günlerinin ücretine ve yıl kesirleri için çalıştığı süreyle orantılı izin ücretine hak kazanır.
- Madde 112: Bayram ve özel gün izinleriHer işçi, uygulama yönetmeliğinde belirlenen bayram ve özel günlerde tam ücretli izin hakkına sahiptir.
- Madde 113: Evlilik, ölüm ve doğum izinleriİşçi, evlendiğinde veya eşi, usulü ya da füruu öldüğünde 5 gün, kardeşi öldüğünde 3 gün, çocuğu doğduğunda 3 gün tam ücretli izin alır; Kanun’un kadın işçilere tanıdığı izinler saklıdır.
- Madde 114: Hac izniDaha önce hac yapmamış işçi, hizmeti boyunca bir kez, Kurban Bayramı tatili dâhil 10 ila 15 gün ücretli izne hak kazanır; bunun için aynı işverende en az 2 yıl kesintisiz çalışmış olmalıdır.
- Madde 115: Sınav izniBir eğitim kurumuna kayıtlı işçi, fiilî sınav günü sayısı kadar izin alır. İznin tam ücretli, ücretsiz veya yıllık izinden düşülerek verilmesi, işverenin kaydı onaylayıp onaylamadığına ve yılın tekrar edilip edilmediğine bağlıdır.
- Madde 116: Ücretsiz izinİşçi, işverenin onayıyla süresi taraflarca kararlaştırılan ücretsiz izin alabilir. Aksi kararlaştırılmadıkça iznin 20 günü aşan kısmında sözleşme askıya alınmış sayılır.
- Madde 117: Hastalık izniHastalığını ispatlayan işçi, bir yıl içinde sürekli veya aralıklı olarak 30 gün tam ücretli, ardından 60 gün ücretin dörtte üçüyle, sonra 30 gün ücretsiz hastalık iznine hak kazanır.
- Madde 118: İzinde başka işverende çalışma yasağıBu bölümde öngörülen izinlerden herhangi birinde işçi başka bir işveren için çalışamaz. İşveren bunu ispatlarsa izin ücretini ödemeyebilir veya ödediğini geri alabilir.
Kaynaklar
- نظام العمل السعودي — وزارة الموارد البشرية والتنمية الاجتماعية
- Saudi Labor Law (English) — Ministry of Human Resources and Social Development
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. İnsan Kaynakları ve Sosyal Kalkınma Bakanlığı’nın yayımladığı, 19 Şubat 2025 değişikliklerinden sonraki metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır; bağlayıcı olan Arapça metindir..