Suudi Çalışma Kanunu
Bölüm 8: Mesleki risklerin ve büyük endüstriyel kazaların önlenmesi, iş kazaları, sağlık ve sosyal hizmetler
Bu bölümde yürürlükte 27 madde var; her biri sade bir açıklama ve resmî metinle.
- Madde 121: Temiz, aydınlık ve güvenli işyeriİşveren işyerini sağlıklı ve temiz tutmalı, aydınlatmalı, içme ve yıkanma için uygun su sağlamalı ve Bakan’ın kararla belirlediği iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, usullerine ve standartlarına uymalıdır.
- Madde 122: İşçilerin işyeri tehlikelerine karşı korunmasıİşveren, işçileri işten kaynaklanan tehlike ve hastalıklara ve kullanılan makinelere karşı korumak, iş güvenliğini sağlamak ve güvenlik talimatlarını görünür bir yere asmakla yükümlüdür; bu korumanın bedelini işçilere ödetemez.
- Madde 123: Risklerin bildirilmesi ve kişisel koruyucu donanımİşveren, işçiyi işe başlamadan önce mesleğinin riskleri hakkında bilgilendirmeli ve öngörülen koruyucu araçları kullanmasını zorunlu tutmalıdır. Ayrıca işçilere uygun kişisel koruyucu donanım sağlamalı ve bunların kullanımı konusunda eğitim vermelidir.
- Madde 124: İşçinin iş güvenliği yükümlülükleriİşçi, her işlem için öngörülen koruyucu araçları kullanmak ve korumak, sağlığını yaralanma ve hastalıklardan korumaya yönelik talimatlara uymakla yükümlüdür. Bu talimatların uygulanmamasına ya da koruyucu araçların kötüye kullanılmasına veya işlemez hale gelmesine yol açan her türlü fiil ve ihmalden kaçınmalıdır.
- Madde 125: Yangın önleme ve kaçış yollarıİşveren, yangını önlemek için gerekli önlemleri almak ve yangınla mücadele için her an kullanılabilir kaçış yolları dahil teknik araçları hazırlamakla yükümlüdür; ayrıca yangın önleme yöntemlerine ilişkin ayrıntılı talimatları görünür bir yere asmalıdır.
- Madde 126: Çalışan olmayan kişilerin kazalarından sorumlulukİşveren, görevleri gereği veya kendisinin ya da temsilcilerinin izniyle işyerine giren, kendi işçisi olmayan kişilerin uğradığı acil durum ve kazalardan, bunlar işin türünün gerektirdiği teknik önlemlerin ihmalinden kaynaklanıyorsa sorumludur ve zararlarını genel mevzuata göre tazmin eder.
- Madde 128: Büyük tehlikelere ilişkin tanımlarMadde, bu bölümde kullanılan üç terimi tanımlar: “büyük tehlike arz eden tesis”, “tehlikeli madde” ve “büyük kaza”.
- Madde 129: Büyük tehlike arz eden tesislerin belirlenme ölçütleriBakanlık, büyük tehlike arz eden tesisleri belirlemeye yönelik ölçütleri tehlikeli maddeler listesine, bu maddelerin gruplarına veya her ikisine dayanarak belirler.
- Madde 130: İşyerinin büyük tehlike durumunun belirlenmesiİşverenler, Bakanlıkla koordineli olarak, işyerlerinin durumunu, yani büyük tehlike arz eden tesis olup olmadıklarını, 129. maddede belirtilen ölçütlere göre belirlemekle yükümlüdür.
- Madde 131: Büyük kazaların önlenmesine ilişkin bakanlık düzenlemeleriBakan, işyeri düzeyinde büyük tehlikelerin önlenmesine yönelik düzenlemeleri, işverenlerin yükümlülüklerini, her büyük tehlike arz eden tesisin dışında halkın ve çevrenin korunmasını, işçilerin hak ve yükümlülüklerini ve büyük kazaları önleyip etkilerini sınırlamaya yönelik diğer tedbirleri içeren yönetmelik ve kararları çıkarır.
- Madde 131 mükerrer: Tehlikeli meslekler ve çalıştırılması kısıtlanan gruplarBakan, tehlikeli, zararlı veya işçiyi olağan dışı tehlike ya da zararlara maruz bırakabilecek meslek ve işleri ve bu işlerde sürekli ya da geçici olarak çalıştırılması yasak olan veya ancak özel şartlarla çalıştırılabilecek grupları, Krallığın uluslararası sözleşmelerdeki yükümlülüklerine uygun olarak kararla belirler.
- Madde 132: İş kazası hükümlerinin dışında kalan işyerleriİş kazalarına ilişkin bölüm, Sosyal Sigortalar Kanunu’nun mesleki riskler koluna tabi işyerlerine uygulanmaz.
- Madde 133: İş kazası ve meslek hastalığında tedavi giderleriİşçi bir iş kazası geçirir veya meslek hastalığına yakalanırsa, işveren onu tedavi ettirmek ve hastanede yatış, muayene ve tahliller, röntgen, protez cihazları ve tedavi yerlerine ulaşım dahil tüm gerekli giderleri doğrudan veya dolaylı olarak karşılamakla yükümlüdür.
- Madde 134: İş kazası sayılan hallerBir yaralanmanın iş kazası sayılıp sayılmayacağı Sosyal Sigortalar Kanunu’na göre belirlenir. Meslek hastalıkları iş kazası hükmündedir ve hastalığın ilk tıbbi tespit tarihi kaza tarihi sayılır.
- Madde 135: İş kazasında nüks ve komplikasyonlarİş kazasının nüksetmesi ve ondan doğan her türlü komplikasyon kaza hükmündedir ve asıl kazaya uygulanan yardım ve tedavi hükümleri buna da uygulanır.
- Madde 136: Meslek hastalıkları listesi ve maluliyet oranlarıMeslek hastalıkları Sosyal Sigortalar Kanunu’ndaki meslek hastalıkları çizelgesine, sürekli tam veya kısmi maluliyet dereceleri ise aynı kanundaki maluliyet oranları rehberine göre belirlenir.
- Madde 137: Geçici iş göremezlik süresince ödemeİş kazası nedeniyle geçici olarak çalışamayan işçi 60 gün boyunca tam ücreti tutarında, ardından tedavi süresince ücretinin %75’i oranında mali yardım alır. Tedavi bir yıla ulaşırsa veya iyileşmesinin mümkün olmadığı ve çalışamayacağı tıbben belirlenirse, kaza tam maluliyet sayılır ve sözleşme tazminatla sona erer.
- Madde 138: Sürekli maluliyet veya ölüm tazminatıİş kazası sürekli tam maluliyete veya ölüme yol açarsa, işçi veya hak sahipleri 3 yıllık ücreti tutarında, en az 54.000 riyal tazminat alır. Sürekli kısmi maluliyette tazminat, maluliyet oranının sürekli tam maluliyet tazminatıyla çarpımına eşittir.
- Madde 139: İşverenin iş kazası yükümlülüklerinden kurtulduğu hallerİşçinin kendini kasten yaraladığı, kazanın işçinin kasıtlı kötü davranışından kaynaklandığı veya işçinin haklı bir sebep olmaksızın doktora görünmeyi ya da tedaviyi reddettiği ispatlanırsa, işveren 133, 137 ve 138. maddelerdeki tedavi, yardım ve tazminattan sorumlu olmaz.
- Madde 140: Meslek hastalığında önceki işverenlerin sorumluluğuMeslek hastalığına yakalanan işçinin daha önce çalıştığı işverenlerin sorumluluğu, tedaviyi yürüten doktorun raporuna göre belirlenir. Her biri, işçinin yanında geçirdiği süreyle orantılı olarak 138. maddedeki tazminattan pay öder; yeter ki faaliyet gösterdiği sanayi veya meslek bu hastalığa yol açanlardan olsun.
- Madde 142: İlk yardım dolaplarıHer işveren, ilk yardım için gerekli ilaç ve diğer malzemelerle donatılmış bir veya daha fazla ilk yardım dolabı bulundurmalıdır. İçerikleri ve ayrıntıları uygulama yönetmeliği belirler.
- Madde 143: Risk altındaki işçilerin yıllık sağlık muayenesiHer işveren, Sosyal Sigortalar Kanunu çizelgelerindeki meslek hastalıklarından birine yakalanma riski taşıyan işçilerini bir veya daha fazla doktora yılda en az bir kez kapsamlı muayene ettirmek ve sonucu kendi kayıtlarına ve işçilerin dosyalarına işlemekle yükümlüdür.
- Madde 144: Koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetleriİşveren, Kooperatif Sağlık Sigortası Kanunu’nun sağladıklarını göz önünde bulundurarak, işçilerine Bakanın belirlediği standartlara uygun koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmeti sunmakla yükümlüdür.
- Madde 145: Tasarruf ve birikim sandığıİşveren, Bakanın onayıyla, işçilerin katılımının isteğe bağlı olduğu bir tasarruf ve birikim sandığı kurabilir. Sandığın işleyişini düzenleyen kurallar duyurulmalıdır.
- Madde 146: Yerleşim yerlerinden uzak işyerlerinde hizmetlerİşveren, yerleşim yerlerinden uzak yerlerde çalışanlar için Bakanın belirleyeceği şekilde aşağıdakilerin tamamını veya bir kısmını kendi giderleriyle sağlamakla yükümlüdür: dükkânlar, eğlence ve eğitim imkânları, işçiler ve aileleri için sağlık hizmeti, okullar, cami veya mescitler ve okuma yazma programları.
- Madde 147: Uzak yerler, madenler ve petrol arama sahalarında konut ve yemekYerleşim yerlerinden uzak yerlerde ya da maden, taş ocağı ve petrol arama merkezlerinde faaliyet gösteren işveren, işçilere konut, kamp ve yemek sağlamakla yükümlüdür. Ayrıntılı şartları, işçinin ödeyeceği tutar dahil, Bakan kararla belirler.
- Madde 148: İşyerine günlük ulaşımÇalışma yerlerine, çalışma saatlerine uygun zamanlarda düzenli ulaşım araçları gitmiyorsa, her işveren işçilerini her gün ikamet yerlerinden veya belirli bir toplanma noktasından işyerine götürüp geri getirmekle yükümlüdür.
Maddeler
- Madde 121: Temiz, aydınlık ve güvenli işyeri
- Madde 122: İşçilerin işyeri tehlikelerine karşı korunması
- Madde 123: Risklerin bildirilmesi ve kişisel koruyucu donanım
- Madde 124: İşçinin iş güvenliği yükümlülükleri
- Madde 125: Yangın önleme ve kaçış yolları
- Madde 126: Çalışan olmayan kişilerin kazalarından sorumluluk
- Madde 127: Kapsam: büyük tehlike arz eden tesisler
- Madde 128: Büyük tehlikelere ilişkin tanımlar
- Madde 129: Büyük tehlike arz eden tesislerin belirlenme ölçütleri
- Madde 130: İşyerinin büyük tehlike durumunun belirlenmesi
- Madde 131: Büyük kazaların önlenmesine ilişkin bakanlık düzenlemeleri
- Madde 131 mükerrer: Tehlikeli meslekler ve çalıştırılması kısıtlanan gruplar
- Madde 132: İş kazası hükümlerinin dışında kalan işyerleri
- Madde 133: İş kazası ve meslek hastalığında tedavi giderleri
- Madde 134: İş kazası sayılan haller
- Madde 135: İş kazasında nüks ve komplikasyonlar
- Madde 136: Meslek hastalıkları listesi ve maluliyet oranları
- Madde 137: Geçici iş göremezlik süresince ödeme
- Madde 138: Sürekli maluliyet veya ölüm tazminatı
- Madde 139: İşverenin iş kazası yükümlülüklerinden kurtulduğu haller
- Madde 140: Meslek hastalığında önceki işverenlerin sorumluluğu
- Madde 141: İş kazalarının bildirilmesi
- Madde 142: İlk yardım dolapları
- Madde 143: Risk altındaki işçilerin yıllık sağlık muayenesi
- Madde 144: Koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetleri
- Madde 145: Tasarruf ve birikim sandığı
- Madde 146: Yerleşim yerlerinden uzak işyerlerinde hizmetler
- Madde 147: Uzak yerler, madenler ve petrol arama sahalarında konut ve yemek
- Madde 148: İşyerine günlük ulaşım
Kaynaklar
- نظام العمل السعودي — وزارة الموارد البشرية والتنمية الاجتماعية
- Saudi Labor Law (English) — Ministry of Human Resources and Social Development
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. İnsan Kaynakları ve Sosyal Kalkınma Bakanlığı’nın yayımladığı, 19 Şubat 2025 değişikliklerinden sonraki metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır; bağlayıcı olan Arapça metindir..