Konular
Franchise — Suudi Franchise Kanunu
Kanunun 25 maddesi bu konuyu ele alır, kanundaki sırayla; her birinin burada sade bir açıklaması, kendi sayfasında resmî metni var.
- Madde 1: TanımlarMadde, Kanunda kullanılan terimleri tanımlar; başlıcaları franchise, franchise veren, franchise alan, franchise sözleşmesi, franchise iş modeli, kontrol, grup ve açıklama belgesidir.
- Madde 2: Kanunun amaçlarıKanun; sözleşme serbestisi ve şeffaflığa dayalı bir çerçeveyle Krallıkta franchise faaliyetini teşvik etmeyi, özellikle sözleşme sona erdiğinde iki tarafı korumayı, aday franchise alana açıklamayı güvenceye almayı ve mal ve hizmet kalitesini yükseltmeyi amaçlar.
- Madde 4: Franchise sayılmayan düzenlemelerKanun bakımından beş tür anlaşma veya düzenleme franchise sözleşmesi sayılmaz; bunlar arasında kraliyet kararnamesiyle verilen imtiyazlar, ticari acentelik sözleşmeleri ve yalnızca satış, hizmet veya marka kullanımıyla sınırlı anlaşmalar vardır.
- Madde 5: Franchise vermeden önce faaliyet şartıİş, franchise iş modeline göre iki kişi tarafından veya iki satış noktasında en az 1 yıl yürütülmeden franchise teklif edilemez veya verilemez. Franchise veren Krallıkta faaliyet göstermiyorsa alt franchise veren için orada 1 yıllık faaliyet aranır. Bakan bu süreleri değiştirebilir.
- Madde 6: Sözleşmenin ve açıklama belgesinin kaydıFranchise sözleşmesi ve açıklama belgesi Bakanlığa kaydedilir; kayıt usulünü ve sunulacak belge ve bilgileri Yönetmelik belirler.
- Madde 7: Açıklama belgesiFranchise veren, sözleşmenin imzalanmasından veya herhangi bir ödemeden (hangisi önceyse) en az 14 gün önce açıklama belgesini franchise alana vermelidir. Belge Arapça, açık ve kesin olmalı ve verilen finansal performans bilgilerini içermelidir.
- Madde 8: Franchise verenin yükümlülükleriYazılı olarak aksi kararlaştırılmadıkça franchise veren; hakları ve iş modelini belirlemek, personeli eğitmek, uzmanlık ve mal sağlamak, mali verileri gizli tutmak, talep hâlinde bedel ayrıntısını vermek ve bölgede rekabet etmemekle yükümlüdür.
- Madde 9: Franchise alanın yükümlülükleriYazılı olarak aksi kararlaştırılmadıkça franchise alan; mal, hizmet, işletme yöntemi veya yerini değiştirmeden önce franchise verenin onayını almalı, mali veriler dahil iş verilerini paylaşmalı ve işi aksatmadan tesis denetimine izin vermelidir.
- Madde 10: İyi niyetFranchise veren ve franchise alan, franchise sözleşmesindeki yükümlülüklerini iyi niyetle yerine getirmelidir.
- Madde 11: Franchise sözleşmesinin şekli ve içeriğiFranchise sözleşmesi yazılı ve iki tarafça imzalı olmalı, başka dilde ise onaylı Arapça çevirisi bulunmalıdır. Tarafların kararlaştırdıklarına ek olarak iş, süre, bedeller, eğitim, tedarik, fikrî mülkiyet ve uyuşmazlıklara dair belirli hükümler içermelidir.
- Madde 12: Franchise reklam ve pazarlamasıFranchise ile ilgili reklam ve pazarlama faaliyetlerine ilişkin hükümleri Yönetmelik belirler.
- Madde 13: Devir ve kontrol değişikliğiSözleşmede aksi öngörülmedikçe franchise alan, kendisini kontrol eden kişinin değişmesinden veya sözleşme ve işin devrinden önce franchise verenin onayını almalıdır. Franchise veren yalnızca sayılan hâllerde itiraz edebilir veya verdiği onayı geri alabilir.
- Madde 14: Devre zımni onay13. madde saklı kalmak kaydıyla, franchise veren franchise alanın yazılı talebine yazılı cevap vermezse devri veya kontrol değişikliğini Yönetmelikte belirlenen şekilde onaylamış sayılır.
- Madde 15: Sözleşmenin yenilenmesi veya uzatılmasıSözleşmede aksi öngörülmedikçe, yenileme veya uzatma isteyen franchise alan, bitişten en az 180 gün önce franchise verene yazılı bildirimde bulunmalıdır; sözleşme altı hâl dışında aynı süre ve benzer şartlarla yenilenir veya uzatılır.
- Madde 16: Franchise alana ilişkin olaylarla sona ermeSözleşmede aksi öngörülmedikçe sözleşme; gerçek kişi franchise alan için İflas Kanunu’na göre tasfiye açılması, ölüm, ehliyet kaybı veya sağlık engeliyle; tüzel kişi için ise isteğe bağlı tasfiye, İflas Kanunu’na göre tasfiye veya sona ermesiyle biter.
- Madde 17: Açıklama veya kayıt ihlali nedeniyle fesihFranchise veren açıklama veya kayıt yükümlülüklerini esaslı biçimde ihlal ederse, franchise alan ihlali öğrenmesinden itibaren 1 yıl veya ihlalden itibaren 3 yıl içinde (hangisi önce dolarsa) yazılı bildirimle ve tazminat ödemeden sözleşmeyi feshedebilir.
- Madde 18: Franchise veren tarafından fesihFranchise veren, meşru bir sebep olmadıkça franchise alanın yazılı onayı olmadan sözleşmeyi süresinden önce feshedemez; madde meşru sebep sayılan on hâli sayar.
- Madde 19: Açıklama veya kayıt ihlalinde tazminatFranchise veren Kanun ve Yönetmelikteki açıklama veya kayıt yükümlülüklerini esaslı biçimde ihlal ederse, franchise alan sözleşmeyi feshetmeden uğradığı her zarar için tazminat isteyebilir.
- Madde 20: Varlıkların geri alımı ve tazminatFranchise alan 17. maddeye göre feshederse, franchise veren 18. maddeye aykırı fesih yaparsa veya 15. maddenin 2-5. fıkraları dışında bir sebeple yenilemeyi reddederse, franchise veren varlıkları geri alır ve yenilememe hâli dışında tazminat öder. Franchise alan Kanuna aykırı feshederse franchise veren de tazminat isteyebilir.
- Madde 21: Tazminat davalarında süreler18. maddeye aykırı fesih nedeniyle tazminat davası fesihten 3 yıl sonra dinlenmez; diğer ihlal davaları öğrenmeden itibaren 1 yıl veya ihlalden itibaren 3 yıl sonra (hangisi önceyse) dinlenmez. Bu Kanuna göre dava açmak başka kanunlardaki hakları engellemez.
- Madde 22: Marka kullanım hakkı franchise ile sona ererFranchise sözleşmesinin ve işinin devri, feshi, sona ermesi veya yenilenmemesi, franchise işine bağlı marka veya ticaret unvanı kullanım anlaşmasını sona erdirir; usulü Yönetmelik belirler.
- Madde 23: Franchise alanın haklarından feragat geçersizdirFranchise alanın Kanundan doğan haklarından herhangi birinden feragat ettiği her anlaşma, franchise verenle yapılan nihai bir uzlaşmanın parçası olmadıkça veya Kanunca izin verilmedikçe geçersizdir.
- Madde 24: Cezalar ve ihlal komisyonuKanun veya Yönetmeliğe aykırılık, Bakanın kurduğu üç kişilik komisyonca verilen 500,000 SAR’a kadar para cezasıyla cezalandırılır. Kararlara karşı Divan-ı Mezalim’e başvurulabilir; kesinleşen karar ihlalci aleyhine masrafı ona ait olmak üzere yayımlanabilir.
- Madde 25: Alternatif uyuşmazlık çözümüTaraflar, franchise sözleşmesinden veya Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıkları tahkim, arabuluculuk ve uzlaştırma gibi alternatif yollarla çözmeyi kararlaştırabilir.
- Madde 26: Uygulama Yönetmeliğinin çıkarılmasıBakan, Yönetmeliği Kanunun yayımından itibaren 180 gün içinde çıkarır; Yönetmelik Kanunla birlikte yürürlüğe girer. Örnek sözleşme ve açıklama belgeleri, açıklama şartları, kayıt ve hizmet ücretleri, yayımlanacak bilgiler ve uygulayıcı birimi kapsar.
Bölümler
- Bölüm 1: Genel Hükümler
- Bölüm 2: Uygulama Alanı
- Bölüm 3: Franchise Verme Şartları
- Bölüm 4: Kayıt ve Açıklama
- Bölüm 5: Franchise Alan ve Franchise Verenin Yükümlülükleri
- Bölüm 6: Franchise Sözleşmesi
- Bölüm 7: Franchise Sözleşmesinin Devri
- Bölüm 8: Franchise Sözleşmesinin Yenilenmesi
- Bölüm 9: Franchise Sözleşmesinin Feshi veya Sona Ermesi
- Bölüm 10: Tazminat
- Bölüm 11: Son Hükümler
Kaynaklar
- نظام الإمتياز التجاري — وزارة التجارة
- Franchise Law — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir..