Konular
Ticari rehin — Suudi Ticari Rehin Kanunu
Kanunun 27 maddesi bu konuyu ele alır, kanundaki sırayla; her birinin burada sade bir açıklaması, kendi sayfasında resmî metni var.
- Madde 1: TanımlarBağlam aksini gerektirmedikçe Ticari Rehin Kanunu’nda kullanılan terimlerin anlamını belirler; rehin sözleşmesi, taşınır mal, teminat altındaki borç, rehin veren, rehin alacaklısı, yediemin, zilyet ve ekonomik işletme bunlar arasındadır.
- Madde 2: Kapsam ve yazılı rehin sözleşmesiKanun, bir borcun teminatı olarak taşınır mal üzerinde kurulan yazılı rehin sözleşmelerine uygulanır. Sözleşme; taraflar, rehinli mal, teminat altındaki borç, sözleşme tarihi ve vade hakkında belirli bilgileri içeriyorsa yazılı sayılır.
- Madde 3: Henüz doğmamış borç için rehinRehin, borçlunun zimmetinde henüz doğmamış bir borcu, şarta bağlı veya muhtemel borçlar dahil, teminat altına alabilir; rehin borcun doğduğu tarihten değil, rehin sözleşmesinin tarihinden itibaren hüküm doğurur.
- Madde 4: Rehnin üçüncü kişilere karşı hüküm doğurmasıRehin sözleşmesi, Taşınır Mallar Üzerindeki Teminat Hakları Kanunu hükümlerine göre, ilan yoluyla veya rehinli malın zilyetliğinin rehin alacaklısına ya da yedieminine geçmesiyle üçüncü kişilere karşı hüküm doğurur.
- Madde 5: Yedieminin değiştirilmesiYediemin ancak rehin veren ile rehin alacaklısının anlaşmasıyla değiştirilebilir; yediemin bu değişiklikten doğan her türlü zararın tazminini isteyebilir. 2, 3 ve 4. fıkralar 15/8/1441 H tarihli ve M/94 sayılı Kraliyet Kararnamesi ile kaldırılmıştır.
- Madde 6: Rehin veren ve alacaklı arasında geçerlilikÜçüncü kişilere karşı hüküm doğurmayan rehin sözleşmesi, rehin veren ile rehin alacaklısı arasında geçerli olup sonuçlarını doğurur.
- Madde 7: Rehnin kapsadığı masraflarRehinli mal, teminat altındaki borcun anaparasının yanı sıra malın korunması, işletilmesi, gelirinin toplanması ve üzerine icra masraflarını da teminat altına alır.
- Madde 8: Rehin veren ve rehinli mala ilişkin şartlarRehin veren sözleşme anında malın maliki ve üzerinde tasarrufa ehil olmalıdır; mal satılabilir veya değeri belirlenebilir olmalıdır; rehin verenin mülkiyetine henüz geçmemiş miras veya vasiyet mal ve hakları rehnedilemez.
- Madde 9: Gelecekteki malın rehni8. maddenin 1. fıkrasındaki mülkiyet şartına istisna olarak, var olması muhtemel gelecekteki bir malın rehnedilmesi kararlaştırılabilir; rehin, malın var olduğu, rehin verence edinildiği veya taşınır hâle geldiği tarihten değil, anlaşma tarihinden itibaren hüküm doğurur.
- Madde 10: Borcun tamamının teminatı ve paylı rehinAksi kararlaştırılmadıkça rehinli malın tamamı borcun tamamını teminat altına alır. Bölünemese veya ayrılamasa bile bir taşınırın bir kısmı rehnedilebilir; rehin bu durumda paylı kısım üzerinde kurulur ve zilyetlik devri ile icra kurallarını Yönetmelik, Adalet Bakanlığı ile koordineli olarak belirler.
- Madde 12: Aynı borç için birden fazla malAynı borç için birden fazla taşınır mal rehnedilebilir; aksi kararlaştırılmadıkça bu mallar üzerinde icra sırasını rehin alacaklısı belirler.
- Madde 14: Malın işletilmesi ve masrafların düşülmesiRehin alacaklısı veya yediemin, rehin sözleşmesinde yer alan rehin veren yetkisine dayanarak rehinli malı rehin veren hesabına işletebilir, yönetebilir, geliştirebilir ve gelirini toplayabilir. Rehin veren dışındaki zilyet, rehin verenle anlaşarak 7. maddedeki masrafları bu gelirden düşebilir.
- Madde 15: Rehin alacaklısı veya yedieminin maldan yararlanmasıRehin alacaklısı veya yediemin, rehin verenin yazılı onayı olmadan rehinli maldan yararlanamaz; yararlanma bedeli de emsal bedele eşit olmalıdır.
- Madde 19: Malın yeni malikine karşı takip hakkıRehin alacaklısının rehinli malı takip hakkı varsa, mülkiyeti devralan kişi rehinden habersiz olsa bile mal onun elindeyken üzerine icra yapabilir. Yeni malik bu durumda bedeli rehin verenden veya satıcıdan talep edebilir; yazılı olarak feragat etmedikçe tazminat hakkı saklıdır.
- Madde 21: Malın rehinden kurtarılmasıRehinli malın mülkiyetini devralan kişi, teminat altındaki borcu ve rehin alacaklısının yaptığı gider ve masrafları ödeyerek malı rehinden kurtarabilir; ardından rehin verenle aksi kararlaştırılmadıkça, rehin verenin alacaklıya ödeyeceği toplamı aşmamak üzere ona rücu edebilir.
- Madde 22: Zilyedin malı koruma sorumluluğuZilyet, rehin sona erene veya mal üzerine icra yapılana kadar rehinli malın güvenliğinden sorumludur. Rehin alacaklısı veya rehin veren, onu malı korumaya zorlamak ya da işlemlerine itiraz etmek için yetkili mahkemeye başvurabilir; mal zilyedin tecavüzü, ihmali veya kusuruyla telef olursa değerini öder.
- Madde 24: Rehinli malın telef olmasıRehinli mal rehin verenin elindeyken onun tecavüzü veya ihmaliyle telef olursa teminat altındaki borç muaccel olur ve mal yenisiyle değiştirilmedikçe rehin alacaklısı kalan kısım üzerine icra yapabilir. Telef tazminat doğurursa, taraflar aksini kararlaştırmadıkça rehin tazminata geçer.
- Madde 25: Vadeden önce mahkeme kararıyla satışYetkili mahkeme, rehin veren veya rehin alacaklısının talebiyle belirli durumlarda rehinli malın vadeden önce satılmasına karar verebilir; rehin verenin talebiyle, mal rehin sözleşmesi tarihindeki değerinden yüksek fiyata satılabilecekse satışa izin de verebilir. Satış yöntemini mahkeme belirler.
- Madde 26: Özel icra hükümleriTaşınır Mallar Üzerindeki Teminat Hakları Kanunu’ndaki icra hükümleri saklı kalmak üzere, Yönetmelik rehinli mal üzerine icra için özel hükümler belirleyebilir.
- Madde 33: Ekonomik işletmenin rehni34. madde saklı kalmak üzere ekonomik işletme rehnedilebilir. Rehin sözleşmesinde aksi kararlaştırılmadıkça rehin, işletmenin tek başına veya işletmeyle birlikte devredilebilen tüm maddi olmayan unsurlarını, haklarını ve taşınır varlıklarını kapsar.
- Madde 34: İşletmenin şirket olması hâlinde rehinEkonomik işletme bir şirketse, rehin sözleşmesi yalnızca şirketin maddi ve maddi olmayan taşınır varlıklarını, haklarını ve ticari işletmesini kapsar.
- Madde 36: Rehinli hesaplarFinans kuruluşu, hesap rehnedilmeden önce doğmuş borçları vadesinde hesaptan düşebilir. Rehin veren, aksi kararlaştırılmadıkça rehinli hesaptan para çekemez veya havale yapamaz; Kanunda öngörülen hâllerde Sicil adına açılmış hesaptan da çekemez. 1. ve 4. fıkralar kaldırılmıştır.
- Madde 38: Taşınırların tamamının veya bir türünün rehniRehin veren, taşınırlarının tamamını, bir kısmını veya bir türünü ya da belirlenmesine yetecek genel bir tanımla tarif edilen herhangi bir malı rehnedebilir. İcra borçlunun temerrüdünde yapılır ve rehin, vade tarihinde rehin verenin mülkiyet ve zilyetliğindeki sözleşme tanımına uyan tüm malları kapsar.
- Madde 39: Özel kanunlara tabi mallarGemi, uçak, ticari senet, sermaye piyasasında işlem gören menkul kıymet, borsada işlem görmeyen şirket payı, umumi mağazalardaki emtia, ticari marka ve rehni özel kanunlara tabi diğer malların rehni bu kanunlara tabidir; hüküm bulunmayan hâllerde bu Kanun uygulanır.
- Madde 40: Rehnin sona ermesiRehin; teminat altındaki borcun tamamen sona ermesi, rehinli malın telef olması (yerine başka mal kararlaştırılmadıkça), rehin veren ile rehin alacaklısının sözleşmeyi sona erdirmede anlaşması veya alacaklının rehinden feragatiyle sona erer. Borcun yeniden yapılandırılması veya yenilenmesi rehni sona erdirmez.
- Madde 41: Rehin alacaklısının hakkının devriHüküm doğuran bir rehin sözleşmesinde rehin alacaklısı, teminat altındaki borcu tahsil hakkını onu güvenceleyen rehinle birlikte üçüncü bir kişiye devredebilir.
- Madde 43: Rehinli malın değerinin belirlenmesiKanunda öngörülen hâllerde rehinli malın değeri ve ortalama değerleme, Yönetmelikte belirtilen kural ve usullere göre belirlenir; o mal türünü düzenleyen kurumun kendine özgü usulleri varsa onlar uygulanır.
Kaynaklar
- نظام الرهن التجاري — وزارة التجارة
- COMMERCIAL PLEDGE LAW — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir..