Konular
Ücretler — Suudi Çalışma Kanunu
Kanunun 24 maddesi bu konuyu ele alır, kanundaki sırayla; her birinin burada sade bir açıklaması, kendi sayfasında resmî metni var.
- Madde 2: TanımlarÇalışma Kanunu boyunca kullanılan temel terimleri tanımlar: işveren, işçi, genç işçi, iş türleri, kesintisiz hizmet, istifa, temel ve fiili ücret, ay gibi. Bağlam aksini gerektirmedikçe bu anlamlar geçerlidir.
- Madde 11: Alt işverenin işçilerinin haklarıİşveren asıl işlerinin tamamını veya bir kısmını gerçek ya da tüzel bir kişiye gördürürse, bu kişi kendi işçilerine asıl işverenin kendi işçilerine tanıdığı tüm hak ve menfaatleri tanımak zorundadır.
- Madde 19: İşçi alacaklarının önceliğiÇalışma Kanunu uyarınca işçiye veya mirasçılarına borçlanılan tutarlar, işverenin tüm mal varlığı üzerinde imtiyazlı birinci derece alacaklardır. İflas veya tasfiyede işçiye, diğer tüm giderlerden önce 1 aylık ücrete eşit bir avans ödenir.
- Madde 59: Aylık ücretten başka ücret türüne geçişAylık ücretli işçi, yazılı onayı olmadan gündelik, haftalık, parça başı veya saat ücretli işçi grubuna aktarılamaz; aylık ücretle çalıştığı dönemde kazandığı haklar korunur.
- Madde 61: İşverenin yükümlülükleriİşveren, Çalışma Kanunu’ndaki diğer yükümlülüklerine ek olarak zorla çalıştırmaktan ve yargısal dayanak olmadan ücret alıkoymaktan kaçınmalı, işçilere saygı göstermeli, haklarını kullanmaları için zaman tanımalı, yetkili mercilere kolaylık sağlamalı, ayrımcılık yapmamalı, konut ve ulaşım ya da her biri için nakdî ödenek sağlamalıdır.
- Madde 62: İşverenden kaynaklanan engelde ücret hakkıİşçi belirlenen saatte işe gelir veya o saatte çalışmaya hazır olduğunu gösterir ve yalnızca işverenden kaynaklanan bir sebeple çalışamazsa, çalışmadığı sürenin ücretine hak kazanır.
- Madde 86: Komisyonların ödenek ücretinden çıkarılması8. maddeye istisna olarak, komisyonların, satış yüzdelerinin ve benzeri değişken ücret unsurlarının tamamının veya bir kısmının hizmet sonu ödeneğinin hesaplandığı ücrete katılmaması kararlaştırılabilir.
- Madde 88: Hizmet sonunda alacakların ödenme süresiİşçinin hizmeti sona erdiğinde işveren ücretini ödemeli ve haklarını en geç bir hafta içinde, sözleşmeyi işçi feshetmişse iki hafta içinde tasfiye etmelidir. İşveren, işten doğan alacağını bu tutarlardan kesebilir.
- Madde 89: Asgari ücretBakanlar Kurulu, gerektiğinde ve Bakan’ın önerisi üzerine asgari ücret belirleyebilir.
- Madde 90: Ücretlerin ödeme zamanı ve şekliİşçinin ücreti ve ona borçlu olunan her tutar, ülkenin resmî para birimiyle, ücret türüne göre değişen sürelerde ve Krallık’ta yetkili bir banka aracılığıyla işçinin hesabına ödenmelidir.
- Madde 92: İşçinin onayı olmadan yapılabilecek kesintilerİşçinin yazılı onayı olmadan özel alacaklar için ücretinden kesinti yapılamaz; işveren borçları, yasal primler, para cezaları ve mahkeme kararları gibi sayılan durumlar istisnadır ve bazıları sınırlıdır.
- Madde 94: Hukuka aykırı kesinti ve geciken ücretİşveren yazılı onay olmadan Kanun’da öngörülmeyen bir sebeple ücretten kesinti yapar veya ücreti meşru bir gerekçe olmadan vadesinden sonra öderse, iş mahkemesinden iade veya ödeme emri istenebilir; mahkeme işverene para cezası da verebilir.
- Madde 95: Sözleşmede belirtilmeyen ücretin tespitiİş sözleşmesi veya işyeri iç yönetmeliği ücreti belirtmiyorsa, işyerinde aynı tür iş için ödenen ücret esas alınır; yoksa işin yapıldığı yerdeki meslek örfü; o da yoksa iş mahkemesi ücreti hakkaniyete göre belirler. Aynı sıra hizmetin türü ve kapsamı için de uygulanır.
- Madde 96: Parça başı ve komisyon ücretinde ortalama ücretParça başı veya üretime göre ücrette, işçinin haklarının hesabında hizmetinin son yılındaki fiilî çalışma günlerine ait ortalama ücret esas alınır. Ücretin tamamı komisyon veya değişken yüzdelerden oluşuyorsa günlük ortalama ücret, alınan toplamın fiilî çalışma günlerine bölünmesiyle bulunur.
- Madde 97: İşle ilgili davada tutulan işçinin ücretiİşçi işle bağlantılı veya işten kaynaklanan bir dava nedeniyle yetkili makamlarca gözaltına alınır veya tutulursa, işveren dava sonuçlanana kadar en fazla 180 gün boyunca ücretin %50’sini ödemeye devam eder. Sonrası davanın sonucuna bağlıdır.
- Madde 137: Geçici iş göremezlik süresince ödemeİş kazası nedeniyle geçici olarak çalışamayan işçi 60 gün boyunca tam ücreti tutarında, ardından tedavi süresince ücretinin %75’i oranında mali yardım alır. Tedavi bir yıla ulaşırsa veya iyileşmesinin mümkün olmadığı ve çalışamayacağı tıbben belirlenirse, kaza tam maluliyet sayılır ve sözleşme tazminatla sona erer.
- Madde 145: Tasarruf ve birikim sandığıİşveren, Bakanın onayıyla, işçilerin katılımının isteğe bağlı olduğu bir tasarruf ve birikim sandığı kurabilir. Sandığın işleyişini düzenleyen kurallar duyurulmalıdır.
- Madde 172: Gemide çalışma kurallarının ilanıGemideki çalışma kuralları ve koşulları gemide ve mürettebat bölümünde ilan edilmeli; görevler ve çalışma saatlerinden ücretlere, yemeğe, tedaviye, izinlere ve hizmet sonu ödeneğine kadar sayılan konuları kapsamalıdır.
- Madde 174: Gemi adamı ödemelerinin para birimiGemi adamının tüm alacakları resmî para birimiyle ödenir; gemi karasuları dışındayken muaccel olur ve gemi adamı kabul ederse yabancı parayla ödenebilir. Gemi adamı nakit ücretinin belirlediği kişiye ödenmesini isteyebilir.
- Madde 175: Sefer kısalırsa ücret indirilmezSefer, isteğe bağlı ya da zorunlu herhangi bir nedenle kısalırsa, tek sefer için deniz iş sözleşmesiyle çalışan gemi adamının ücreti azaltılmaz.
- Madde 176: Kâr veya gemi gelirinden pay olarak ücretGemi adamının ücreti kârdan veya gemi gelirinden bir pay olarak belirlenmişse, sefer iptal edilirse tazminat, gecikir veya uzarsa ücret artışı alamaz; ancak gecikme veya uzama yükletenlerin fiilinden doğmuşsa donatandan tazminat alır.
- Madde 177: Gemi ele geçirilir veya batarsa ücretGemi ele geçirilir, batar veya denize elverişsiz hâle gelirse gemi adamı olay gününe kadar ücretini hak eder.
- Madde 180: Gemi adamının kurtarma ödülündeki payıBaşka bir gemiye yardım veya kurtarmaya katılan her gemi adamı, ücret türü ne olursa olsun, çalıştığı geminin hak ettiği ödülden pay alır.
- Madde 181: Gemi adamının sefer sırasında ölümüMadde, sefer sırasında ölen gemi adamının mirasçılarının ücretin hesaplanma şekline göre ne alacağını belirler; ölen, kaybolan veya alacağını teslim alamayan gemi adamının alacaklarının Krallık’taki varış limanındaki çalışma bürosuna yatırılmasını öngörür.
Bölümler
Kaynaklar
- نظام العمل السعودي — وزارة الموارد البشرية والتنمية الاجتماعية
- Saudi Labor Law (English) — Ministry of Human Resources and Social Development
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. İnsan Kaynakları ve Sosyal Kalkınma Bakanlığı’nın yayımladığı, 19 Şubat 2025 değişikliklerinden sonraki metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır; bağlayıcı olan Arapça metindir..