Suudi Çalışma Kanunu
Bölüm 11: Deniz iş sözleşmesi
Bu bölümde yürürlükte 16 madde var; her biri sade bir açıklama ve resmî metinle.
- Madde 168: Deniz işine ilişkin tanımlarDeniz işine ilişkin bu bölümde «gemi», «donatan», «kaptan», «gemi adamı» ve «deniz iş sözleşmesi» terimleri, Ticari Deniz Kanunu’ndaki anlamlarıyla kullanılır.
- Madde 170: Gemi adamı sözleşmelerinin kaydı ve süresiGemide çalışan gemi adamlarının tüm sözleşmeleri geminin kayıtlarına işlenmeli veya eklenmeli, açık biçimde yazılmalı ve belirli süreli mi yoksa sefer için mi yapıldığını, süreyi ya da seferin bitişini açıkça belirtmelidir.
- Madde 171: Deniz iş sözleşmesinin içeriği ve nüshalarıMadde, deniz iş sözleşmesinde yer alması gereken bilgileri (taraflar, iş, ücret ve süre dahil) sayar ve sözleşmenin üç nüsha düzenlenmesini şart koşar.
- Madde 172: Gemide çalışma kurallarının ilanıGemideki çalışma kuralları ve koşulları gemide ve mürettebat bölümünde ilan edilmeli; görevler ve çalışma saatlerinden ücretlere, yemeğe, tedaviye, izinlere ve hizmet sonu ödeneğine kadar sayılan konuları kapsamalıdır.
- Madde 173: Gemi adamı olarak çalışma şartlarıGemi adamı olarak çalışmak için 18 yaşını doldurmuş olmak, deniz hizmetinde çalışmaya imkân veren bir belgeye sahip olmak ve sağlık yönünden elverişli olmak gerekir.
- Madde 174: Gemi adamı ödemelerinin para birimiGemi adamının tüm alacakları resmî para birimiyle ödenir; gemi karasuları dışındayken muaccel olur ve gemi adamı kabul ederse yabancı parayla ödenebilir. Gemi adamı nakit ücretinin belirlediği kişiye ödenmesini isteyebilir.
- Madde 175: Sefer kısalırsa ücret indirilmezSefer, isteğe bağlı ya da zorunlu herhangi bir nedenle kısalırsa, tek sefer için deniz iş sözleşmesiyle çalışan gemi adamının ücreti azaltılmaz.
- Madde 176: Kâr veya gemi gelirinden pay olarak ücretGemi adamının ücreti kârdan veya gemi gelirinden bir pay olarak belirlenmişse, sefer iptal edilirse tazminat, gecikir veya uzarsa ücret artışı alamaz; ancak gecikme veya uzama yükletenlerin fiilinden doğmuşsa donatandan tazminat alır.
- Madde 177: Gemi ele geçirilir veya batarsa ücretGemi ele geçirilir, batar veya denize elverişsiz hâle gelirse gemi adamı olay gününe kadar ücretini hak eder.
- Madde 178: Deniz iş sözleşmesi yönetmeliğiBu Kanunun hükümleri saklı kalmak üzere Bakan, Genel Ulaştırma Kurumu ile koordineli olarak deniz iş sözleşmesine ilişkin bir yönetmelik çıkarır; yönetmelik tarafların hak ve yükümlülüklerini, gemide yaşam ve güvenlik koşullarını, denetimi, ihlalleri ve cezaları düzenler.
- Madde 179: Denizde gemideki çalışma süreleriGemi açık denizdeyken gemideki çalışma süresi herhangi bir 24 saatlik dönemde 14 saati, herhangi bir 7 günlük dönemde 72 saati aşamaz.
- Madde 180: Gemi adamının kurtarma ödülündeki payıBaşka bir gemiye yardım veya kurtarmaya katılan her gemi adamı, ücret türü ne olursa olsun, çalıştığı geminin hak ettiği ödülden pay alır.
- Madde 181: Gemi adamının sefer sırasında ölümüMadde, sefer sırasında ölen gemi adamının mirasçılarının ücretin hesaplanma şekline göre ne alacağını belirler; ölen, kaybolan veya alacağını teslim alamayan gemi adamının alacaklarının Krallık’taki varış limanındaki çalışma bürosuna yatırılmasını öngörür.
- Madde 182: Sefer iptalinde sözleşmenin sona erdirilmesiSefer, donatanın iradesi dışındaki bir nedenle başlamadan iptal edilirse ve ücret sefer başına belirlenmişse, sözleşmede aksi öngörülmedikçe işveren sözleşmeyi bildirimsiz ve tazminatsız sona erdirebilir.
- Madde 183: Sözleşme bitince hareket limanına geri dönüşSözleşme sona erdiğinde veya feshedildiğinde işveren, gemi adamını sözleşmenin başında yola çıktığı limana geri götürmek ve o limana varıncaya kadar yemek ve barınmasını karşılamak zorundadır.
- Madde 184: Gemi adamının ülkesine iade edileceği hallerDonatan, gemi adamını altı durumda ülkesine iade etmek zorundadır; bunlar arasında geminin hareketinden sonra seferin iptali, hastalık, yaralanma veya sakatlık nedeniyle gemiden çıkarılma, geminin yurt dışında satılması ve hukuka aykırı işten çıkarma vardır.
Maddeler
- Madde 168: Deniz işine ilişkin tanımlar
- Madde 169: Gemi kaptanının yetkisi
- Madde 170: Gemi adamı sözleşmelerinin kaydı ve süresi
- Madde 171: Deniz iş sözleşmesinin içeriği ve nüshaları
- Madde 172: Gemide çalışma kurallarının ilanı
- Madde 173: Gemi adamı olarak çalışma şartları
- Madde 174: Gemi adamı ödemelerinin para birimi
- Madde 175: Sefer kısalırsa ücret indirilmez
- Madde 176: Kâr veya gemi gelirinden pay olarak ücret
- Madde 177: Gemi ele geçirilir veya batarsa ücret
- Madde 178: Deniz iş sözleşmesi yönetmeliği
- Madde 179: Denizde gemideki çalışma süreleri
- Madde 180: Gemi adamının kurtarma ödülündeki payı
- Madde 181: Gemi adamının sefer sırasında ölümü
- Madde 182: Sefer iptalinde sözleşmenin sona erdirilmesi
- Madde 183: Sözleşme bitince hareket limanına geri dönüş
- Madde 184: Gemi adamının ülkesine iade edileceği haller
Kaynaklar
- نظام العمل السعودي — وزارة الموارد البشرية والتنمية الاجتماعية
- Saudi Labor Law (English) — Ministry of Human Resources and Social Development
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. İnsan Kaynakları ve Sosyal Kalkınma Bakanlığı’nın yayımladığı, 19 Şubat 2025 değişikliklerinden sonraki metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır; bağlayıcı olan Arapça metindir..