Konular
Ticaret odaları — Suudi Ticaret Odaları Kanunu Uygulama Yönetmeliği
Kanunun 61 maddesi bu konuyu ele alır, kanundaki sırayla; her birinin burada sade bir açıklaması, kendi sayfasında resmî metni var.
- Madde 1: TanımlarYönetmelikte geçen terimler, 22/4/1442 H tarihli ve M/37 sayılı Kraliyet Kararnamesiyle çıkarılan Ticaret Odaları Kanununun 1. maddesindeki anlamları taşır. Yönetmelik buna üç tanım ekler: yakınlar, Seçim Komitesi ve İtiraz ve Şikâyet Komitesi.
- Madde 2: Bir bölgede birden fazla odaAynı idari bölgede birden fazla oda kurulması talebi Odalar Federasyonuna yapılır; Federasyon, Kanunun 3. maddesinin 1. fıkrasındaki ölçütlere göre hazırladığı tavsiyeyi onay için Bakana sunar.
- Madde 3: Oda genel kurulunun toplantıya çağrılmasıOda genel kurulu, oda başkanının çağrısıyla toplanır. Çağrı, toplantıdan en az 15 gün önce yayımlanır ve gündemi içermek zorundadır.
- Madde 4: Oda genel kurulunda toplantı yeter sayısıOda genel kurulu, aralarında oda başkanı veya iki başkan yardımcısından biri bulunmak üzere en az 100 üye ya da toplam üye sayısının 5%’i ile geçerli olarak toplanır. Yeter sayı sağlanmazsa toplantı, her seferinde daha düşük bir yeter sayıyla en fazla iki kez ertelenir.
- Madde 5: Genel kurulda işletmeyi kim temsil ederİşletmeyi oda genel kurulunda şahıs işletmesinin sahibi veya şirkette yönetim kurulu başkanı, müdürler kurulu başkanı ya da şirket müdürü temsil eder. Her biri, oda tarafından onaylanmış bir yetki belgesiyle başkasını vekil gönderebilir.
- Madde 6: Katılım için geçerli üyelik şartıBir üyenin oda genel kurulu toplantısına katılabilmesi için üyeliğinin toplantı tarihinde geçerli olması gerekir.
- Madde 7: Oda genel kurulunda oylamaOda genel kurulu kararları açık oylamayla ve hazır bulunan üyelerin oy çokluğuyla alınır; üye, kişisel menfaati bulunan bir konuda oy kullanamaz.
- Madde 8: Federasyon ve Bakanlık temsilcileriOda genel kurulu toplantısına Odalar Federasyonundan bir temsilci katılır ve görüşülen konular ile alınan kararlara ilişkin bir rapor hazırlar. Ticaret Bakanlığı da uygun gördüğü durumlarda toplantıya bir temsilci görevlendirebilir.
- Madde 9: Elektronik toplantı ve otomatik oylamaOda genel kurulu ve yönetim kurulu toplantıları ile kararların oylanması belirli kurallara göre elektronik araçlarla yapılabilir. Üyelere, genel kurul gündem maddeleri için toplantıya katılmasalar da otomatik oylama imkânı sunulabilir.
- Madde 10: Oda yönetim kurulunun üye sayısıBakan, her odanın yönetim kurulu üye sayısını üye sayısına göre 9 ile 18 arasında belirler; kurulun yarısının seçimle belirlenmesini onayladığında bu sayıyı değiştirebilir.
- Madde 11: Kurul döneminin sona ereceğinin bildirimiOda, yönetim kurulunun görev süresinin biteceği tarihi en az 6 ay önceden Ticaret Bakanlığına bildirmelidir.
- Madde 12: Seçim Komitesi ve görevleriSeçim Komitesi, oda yönetim kurulunun görev süresi bitmeden en az 5 ay önce çıkarılan Bakan kararıyla kurulur. 2’si Bakanlıktan, 1’i Odalar Federasyonundan olmak üzere 3 üyeden oluşur ve kurul seçimlerini yürütür.
- Madde 13: İtiraz ve Şikâyet Komitesiİtiraz ve Şikâyet Komitesi Bakan kararıyla kurulur; en az biri hukuk alanında uzman olmak üzere Bakanlıktan 3 üyeden oluşur.
- Madde 14: Adaylık başvuru süresiOda yönetim kurulu üyeliği için adaylık süresi 15 gündür. Haklı sebepler varsa Seçim Komitesi kararıyla bu süre uzatılabilir.
- Madde 15: Adaylık başvurusunun içeriğiOda yönetim kurulu adaylık başvurusunda adayın bilgileri, faaliyeti, imzası ve taahhüdü yer almalıdır; aday odanın çalışanı olamaz.
- Madde 16: Adaylar arasında yakınlarOda yönetim kurulu adayları arasında yakınlar varsa Seçim Komitesi, belirlenmiş dört ölçüte göre aralarında tercih yapar.
- Madde 17: Yönetim kuruluna kimler aday olabilirKanunun 12. maddesinin 2. fıkrası saklı kalmak üzere şahıs işletmesinin sahibi veya müdürü ya da şirkette yönetim kurulu veya müdürler kurulu başkanı ya da üyesi veya şirket müdürü oda yönetim kuruluna aday olabilir. Kanunun 16. maddesindeki şartları taşıyan yabancılar da aday olabilir.
- Madde 18: İyi hal ve deneyim beyanıAtanan her üye ve her aday, oda tarafından onaylanmış bir beyanla, itibarı iade edilmedikçe şeref veya güveni zedeleyen bir suçtan mahkûm olmadığını ve ticari faaliyetlerle ilgili işlerde en az 10 yıl, üniversite diploması veya dengi olanlar için en az 5 yıl deneyimi bulunduğunu bildirir.
- Madde 19: Aday listesi, çekilme ve itirazlarSeçim Komitesi adayları inceler ve ön listeyi duyurur; ardından çekilmeler ve itirazlar ele alınır ve kesin liste oylamadan en az 10 iş günü önce açıklanır.
- Madde 20: Seçim kampanyası kurallarıKesin listedeki her aday, kamu düzenine, toplum değerlerine ve adil rekabete uyarak kendini ve programını tanıtmak için belirli kurallar ve yasaklar çerçevesinde kampanya yürütebilir; ihlal uyarı veya adaylıktan çıkarılmayla sonuçlanabilir.
- Madde 21: Seçmen listesi ve itirazlarSeçim Komitesi seçmen listesini oylamadan en az 30 gün önce açıklar. Her seçmen, duyurudan itibaren 3 iş günü içinde başka bir seçmene itiraz edebilir; komite itirazları 5 iş günü içinde karara bağlar.
- Madde 22: Oylama süresiSeçim Komitesi, seçmen sayısını dikkate alarak ve oy kullanmaları için uygun koşulları sağlayacak şekilde oylamanın süresini, başlangıç ve bitiş tarihlerini belirler.
- Madde 23: Komitelerin yeri ve kaynaklarıOda, Seçim Komitesi ile İtiraz ve Şikâyet Komitesi için bir veya daha fazla yer ve görevlerini yerine getirmeleri için gerekli kaynakları sağlar.
- Madde 24: Seçmenin aday seçme usulüHer seçmen, oda yönetim kurulunda seçimle doldurulacak üye sayısının yarısını aşmamak üzere bir veya daha fazla adayı, adlarının karşısını işaretleyerek seçebilir. Oylama gizlidir.
- Madde 25: Oy kullanma ve oylamanın yürütülmesiOyu şahıs işletmesinin sahibi veya şirkette yönetim kurulu ya da müdürler kurulu başkanı kullanır; bunlar elektronik yetkiyle vekil atayabilir. Seçim Komitesi usulleri denetler ve her adımı tutanağa geçirir; seçmen şartlarını taşıyan yabancılar da oy kullanabilir.
- Madde 26: Seçimlerde teknoloji kullanımıSeçim ve oylamada modern teknoloji kullanılır. Herhangi bir sebeple veya Seçim Komitesinin takdir ettiği nedenlerle bu mümkün olmazsa, komite seçmenlerin zamanında oy kullanabilmesi için uygun gördüğü önlemleri alır; haklı sebepler varsa oylamayı uzatabilir veya erteleyebilir.
- Madde 27: Kazananlar, eşitlik ve yedek adaylarSeçimle belirlenen üyelikleri en çok oy alan adaylar kazanır. Eşitlik halinde Seçim Komitesi, İtiraz ve Şikâyet Komitesi üyelerinin huzurunda eşit oy alanlar arasında kura çeker.
- Madde 28: Sonuçların ilanıSeçim Komitesi seçim sonuçlarını, adayları aldıkları oy sayısına göre sıralayarak ilan eder.
- Madde 29: Seçim sonuçlarına itirazHer aday, sonuçların ilanından itibaren en fazla 3 iş günü içinde İtiraz ve Şikâyet Komitesine yazılı başvuruyla seçim sonuçlarına itiraz edebilir; komite itirazları 10 iş günü içinde karara bağlar.
- Madde 30: Seçim duyurularının yayımlanması19, 21 ve 28. maddelerde belirtilen duyurular hem odanın hem Odalar Federasyonunun internet sitesinde ve Seçim Komitesinin belirlediği diğer araçlarla yayımlanır.
- Madde 31: Sonuçların Bakan onayına sunulmasıGizlilik gözetilerek seçim sonuçları onay için Bakana sunulur ve seçimle ilgili tüm belgeler Ticaret Bakanlığına gönderilir.
- Madde 32: Seçimlerin yenilenmesiSeçimler ancak haklı sebeplere dayanan Bakan kararıyla yenilenebilir.
- Madde 33: Yönetim kurulu döneminin başlangıcıOda yönetim kurulunu oluşturan Bakan kararı, Kanunun 11. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen kurul döneminin başlangıç tarihini belirler.
- Madde 34: Başkan ve başkan yardımcılarının seçimiKanunun 14. maddesi saklı kalmak üzere oda yönetim kurulu, yeni dönemin başlamasından itibaren en geç 15 gün içinde ilk toplantısını yaparak üyeleri arasından gizli oyla başkanı ve birinci ve ikinci başkan yardımcılarını seçer.
- Madde 35: Oda başkanının yetkileriMadde, oda başkanının yetkilerini sayar: odayı temsil etmek, genel kurul ve yönetim kurulu toplantılarını yönetmek, sözleşmeleri imzalamak, Federasyon ve yetkililerle ilişkileri yürütmek ve kurulun devrettiği diğer yetkiler.
- Madde 36: Yönetim kurulunun olağanüstü toplantısıOda başkanı gerekli gördüğünde yönetim kurulunu olağanüstü toplantıya çağırabilir; kurul üyelerinin üçte biri yazılı talepte bulunursa 15 gün içinde çağırmak zorundadır; çağırmazsa Odalar Federasyonu başkanı çağrıyı yapar.
- Madde 37: Oda genel sekreterinin nitelikleriKanunun 27. maddesi saklı kalmak üzere oda genel sekreteri Suudi vatandaşı olmalı, lisans diploması veya dengine sahip olmalı, en az 10 yıl iş deneyimi bulunmalı, itibarı iade edilmedikçe şeref veya güveni zedeleyen bir suçtan mahkûm olmamalı, tam zamanlı çalışmalı ve İngilizceye hâkim olmalıdır.
- Madde 38: Şubeler ve aidatın ödenme zamanıBir işletme her şubesi için ayrı oda üyeliği almak zorunda değildir; şube odanın bölgesi dışındaysa veya farklı bir ticaret unvanı taşıyorsa ayrı üyelik gerekir. Aidat, ticaret siciline kayıttan 3 yıl sonra ödenmeye başlar.
- Madde 39: Odaya üyelik başvurusuOdaya üyelik başvuruları, odanın hazırladığı ve üyenin ticaret unvanı, ticaret sicil numarası ve tarihi, faaliyet türü, ulusal adresi, e-postası ve üyelik sınıfını içeren bir formla elektronik olarak yapılır.
- Madde 41: Oda veri tabanları ve kayıtlarıTicaret Bakanlığı her oda için bir veri tabanı tutar; her oda da üyeleri için bir veri tabanı ile toplantı tutanakları, düzenlediği belgeler ve gelen giden yazışmalar için bir kayıt tutar.
- Madde 42: Belge tasdiki ve ücretiOda, üyenin ticari faaliyetiyle ilgili belge ve evrakı her belge için kâğıt tasdikte 40 SAR, elektronik tasdikte 35 SAR karşılığında tasdik eder; bazı belgeler kapsam dışıdır.
- Madde 43: Oda hesaplarının yayımlanmasıOda genel kurulunca onaylandıktan sonra odanın bütçesi, mali tabloları ve kesin hesabı hem odanın hem Odalar Federasyonunun internet sitesinde yayımlanır ve bir sureti Ticaret Bakanlığına verilmelidir.
- Madde 44: Odaların performans değerlendirmesiOdalar Federasyonu, odaların performansını değerlendirmek için Bakanlığın onaylayacağı ölçütler hazırlar; değerlendirmeyi bir danışmanlık kuruluşu yapar, oda onaylanan sonuçları yayımlar ve asgari sonuç toplam puanın 60%’ıdır.
- Madde 45: Odanın fuar ve konferanslarıİlgili mevzuat saklı kalmak üzere oda, en az 30 gün önceden Bakanlık ve Federasyonla koordinasyon sağlayarak ulusal sanayi ve ürünler için konferans ve fuar düzenleyip yönetebilir ve fuarlara ve mevsimlik pazarlara katılabilir.
- Madde 46: Odanın ticaret heyetleriKanunun 5. maddesinin 15. fıkrası saklı kalmak üzere her oda, Bakanlık, Odalar Federasyonu ve diğer ilgili kurumlarla anlaşarak ticaret heyeti gönderme ve kabul etme programı hazırlar.
- Madde 47: Odaların eğitim tesisleriOda, eğitim tesisi kurmak için amacı, gerekçeleri, eğitim alanlarını, beklenen kursiyer sayısını ve kabul şartlarını belirten bir başvuruyu Ticaret Bakanlığına sunar. Tesis ancak Bakanlık onayı ve yetkili makamların lisans şartlarının karşılanmasından sonra açılabilir.
- Madde 48: Federasyon genel kurulunda odaların temsiliKanunun 44. maddesi saklı kalmak üzere her oda, Odalar Federasyonu genel kurulunda üye sayısına göre 1 ila 4 üyeyle temsil edilir.
- Madde 49: Federasyon genel kurulunun çağrılmasıFederasyon genel kurulu Federasyon başkanının çağrısıyla toplanır. Çağrı en az 15 gün önce Federasyonun internet sitesinde ve belirlediği diğer araçlarla yayımlanır ve gündemi içermelidir.
- Madde 50: Federasyon genel kurulunda yeter sayıFederasyon genel kurulu, aralarında Federasyon başkanı veya bir başkan yardımcısı bulunmak üzere üyelerinin en az yarısıyla geçerli olarak toplanır. Yeter sayı sağlanmazsa toplantı daha düşük yeter sayıyla en fazla iki kez ertelenir; toplantıya bir Bakanlık temsilcisi katılır.
- Madde 51: Federasyon genel kurulunda oylamaFederasyon genel kurulu kararları açık oylamayla ve hazır bulunanların oy çokluğuyla alınır; genel kurul ve Federasyon yönetim kurulu toplantıları 9. maddedeki kurallara göre elektronik olarak yapılabilir.
- Madde 52: Federasyon genel kurulu kayıt defteriFederasyon, genel kurul toplantısına katılanları, yeter sayıyı, alınan karar ve tavsiyeleri ve varsa çekinceleri kaydettiği, toplantı başkanı ve Federasyon yönetim kurulu sekreterince imzalanan özel bir kayıt tutmalıdır.
- Madde 53: Federasyon başkanı ve yardımcılarının seçimiKanunun 48. maddesi saklı kalmak üzere Federasyon yönetim kurulu, başkan ve başkan yardımcılarının yeni döneminin başlamasından itibaren en geç 15 gün içinde ilk toplantısını yaparak üyeleri arasından gizli oyla başkanı ve birinci ve ikinci başkan yardımcılarını seçer.
- Madde 54: Federasyon başkanının yetkileriMadde, Federasyon başkanının yetkilerini sayar: Federasyonu temsil etmek, genel kurul ve yönetim kurulu toplantılarını yönetmek, sözleşmeleri imzalamak, odalarla iş birliği yapmak, yeni kurul üyelerine uyum sağlamak ve kurulun devrettiği diğer yetkiler.
- Madde 55: Uyuşmazlık Çözüm KomitesiFederasyon yönetim kurulu kararıyla Federasyon bünyesinde, iki veya daha fazla oda arasındaki ya da tek bir odanın yönetim kurulu üyeleri arasındaki uyuşmazlıkları dostane yoldan çözmek için “Uyuşmazlık Çözüm Komitesi” kurulur.
- Madde 56: Federasyon genel sekreterinin nitelikleriKanunun 52. maddesi saklı kalmak üzere Federasyon genel sekreteri Suudi vatandaşı olmalı, lisans diploması veya dengine sahip olmalı, en az 15 yıl iş deneyimi bulunmalı, itibarı iade edilmedikçe şeref ve güveni zedeleyen bir suçtan mahkûm olmamalı, tam zamanlı çalışmalı ve İngilizceye hâkim olmalıdır.
- Madde 57: Federasyonun gelirleriKanunun 54. maddesi saklı kalmak üzere Federasyonun gelirleri, odaların tahsil ettiği aidatların 10%’u, odalarla ortak yürütülen faaliyetlerden elde edilen bedeller ve odaların üyelerine yaptığı tasdik ücretlerinin 5%’inden oluşur.
- Madde 58: Federasyon hesaplarının yayımlanmasıFederasyon genel kurulunca onaylandıktan sonra Federasyonun bütçesi, mali tabloları ve kesin hesabı internet sitesinde yayımlanır ve bir sureti Ticaret Bakanlığına verilmelidir.
- Madde 59: Federasyonun fuarlarıİlgili mevzuat saklı kalmak üzere Federasyon ulusal fuarları düzenler ve düzenlenme tarihinden 30 gün önce Bakanlıkla koordinasyon sağlayarak uluslararası fuarlara katılabilir.
- Madde 60: Federasyonun konferanslarıİlgili mevzuat saklı kalmak üzere Federasyon, Bakanlıkla koordinasyon sağlayıp katılımcıların adlarını ve konferans gündemini tarihten 30 gün önce bildirerek konferans düzenleyebilir veya konferanslara katılabilir; Bakanlık uygun gördüğü durumlarda süreyi kısaltabilir.
- Madde 61: Federasyonun ticaret heyetleriFederasyon, yurt dışına ulusal ticaret heyeti gönderirken veya yabancı heyet kabul ederken en az 30 gün önceden Bakanlık ve ilgili kurumlarla koordinasyon sağlamalı ve ziyaretlerin sonuçlarını en geç 15 gün içinde onlara bildirmelidir.
- Madde 62: Federasyonun hazırladığı örnek yönetmeliklerOdalar Federasyonu, idari ve mali yönetmelikler, çalışma düzeni yönetmelikleri ile eğitim ve burs yönetmelikleri dahil odalar için örnek (yol gösterici) iç yönetmelikleri ve odalar için yol gösterici bir yönetişim yönetmeliği hazırlar.
Bölümler
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لنظام الغرف التجارية — وزارة التجارة
- Implementing Regulations of the Chambers of Commerce Law — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir..