Suudi Şirketler Kanunu
Kısım 2: Kollektif Şirket
Bu bölümde yürürlükte 16 madde var; her biri sade bir açıklama ve resmî metinle.
- Madde 35: Kollektif şirketin tanımıKollektif şirket, şirketin borç ve yükümlülüklerinden tüm malvarlıklarıyla şahsen ve müteselsilen sorumlu olan iki veya daha fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulur. Her ortak tacir sıfatını kazanır.
- Madde 36: Şirket sözleşmesinin içeriğiKollektif şirketin şirket sözleşmesi özellikle ortakların bilgilerini, şirketin unvanını, merkezini, amacını, sermayesini ve dağılımını, varsa süresini, yönetimini, karar kurallarını, kâr ve zarar paylaşımını, hesap dönemini ve sona ermeyi içermelidir.
- Madde 37: Yönetim yetkileriKollektif şirketi, kendi aralarından veya dışarıdan bir ya da daha fazla müdür atamadıkça ortaklar yönetir. Müdür şirket amacına giren tüm yönetim işlerini yürütür ve şirketi temsil eder; karşı taraf kötü niyetli değilse şirket, amacı dahilindeki işlemleriyle bağlıdır.
- Madde 38: Ortak kararlarıKollektif şirkette ortak kararları ortak sayısının çoğunluğuyla alınır; şirket sözleşmesinin değiştirilmesi ise, şirket sözleşmesinde aksi öngörülmedikçe, oybirliği gerektirir.
- Madde 39: Müdüre yasak işlemlerKollektif şirketin müdürü, ortakların kararı veya şirket sözleşmesinde açık hüküm olmadan şirket amacını aşan işlemler yapamaz. Madde, bu yasağın özellikle kapsadığı işlemleri sayar.
- Madde 40: Şirketle rekabetOrtak, diğer ortakların onayı olmadan kendi veya başkası hesabına şirketinkiyle aynı türde faaliyette bulunamaz, rakip şirkette ortak, müdür veya yönetim kurulu üyesi olamaz, aynı faaliyetteki başka bir şirkette etkili oranda pay sahibi olamaz. İhlalde şirket işlemlerini kendine saydırıp tazminat isteyebilir.
- Madde 41: Müdür olmayan ortağın haklarıMüdür olmayan ortak yönetime karışamaz; ancak kendisi veya yetkilendirdiği kişi her hesap döneminde iki kez işlerin gidişatını inceleyebilir, kayıt ve belgeleri gözden geçirebilir, mali durumun özetini çıkarabilir ve müdüre görüş bildirebilir. Aksine her anlaşma yok hükmündedir.
- Madde 42: Müdürün azliŞirket sözleşmesinde aksi öngörülmedikçe, şirket sözleşmesinde atanan ortak müdür ancak diğer ortakların oybirliğiyle azledilebilir; ayrı sözleşmeyle atanan veya ortak olmayan müdür ortak sayısının çoğunluğuyla azledilebilir. Yetkili yargı mercii de kesin hükümle her müdürü azledebilir.
- Madde 43: Müdürün istifasıOrtak olsun olmasın müdür, şirket sözleşmesinde veya atama sözleşmesinde aksi öngörülmedikçe, istifanın yürürlüğünden en az 60 gün önce ortaklara yazılı bildirimde bulunarak istifa edebilir; aksi hâlde doğan zarardan sorumludur. İstifa, şirket sözleşmesinde öngörülmedikçe şirketin feshini gerektirmez.
- Madde 44: Ortaklık payları ve devriKollektif şirkette ortaklık payları tedavül edebilir senetlerle temsil edilemez. Ortak payını ancak şirket sözleşmesindeki sınırlamalara uyarak veya diğer ortakların onayıyla devredebilir ve devir tescil edilmelidir; ancak payına bağlı mali hakları, yalnızca taraflar arasında hüküm doğurmak üzere devredebilir.
- Madde 45: Ortağın katılması, ayrılması, çıkarılması ve devriMadde, ortaklar değiştiğinde borçlardan kimin sorumlu olduğunu düzenler: yeni ortak, oybirliğiyle önceki borçlardan muaf tutulmadıkça önceki ve sonraki borçlardan sorumludur; ayrılan ortak, çıkışının tescilinden önceki borçlardan sorumlu kalır; devralan alacaklılara karşı sorumludur, devreden ise 30 gün içinde itiraz yoksa kurtulur.
- Madde 46: Ayrılma ve çıkarılma usulüŞirket sözleşmesinde aksi öngörülmedikçe ortak, en az 60 gün önceden bildirerek tek taraflı ayrılabilir. Çıkarma şirket sözleşmesine göre veya bu yoksa ortak sayısının çoğunluğunun haklı sebeplerle yargıya başvurusuyla olur. Her ikisi tescil edilmelidir; yargı, devam edemeyecek şirketi feshedebilir.
- Madde 47: Ortağın kâr ve zarardaki payıKâr, zarar ve her ortağın payı, hesap dönemi sonunda kabul edilen muhasebe standartlarına göre hazırlanan finansal tablolara göre belirlenir; ortak, kâr payı belirlenince şirketin alacaklısı olur, meğer ki şirket sözleşmesi aksini öngörsün. Zararla azalan sermaye sonraki yılların kârından tamamlanır.
- Madde 48: Ortağın malvarlığına başvuruOrtaktan şirket borcunu kendi malvarlığından ödemesi ancak borç şirket aleyhine kesin yargı kararı veya icra edilebilir belgeyle sabit olduktan, şirkete ödeme ihtarı yapıldıktan ve alacağın şirketten tahsili imkânsız hâle geldikten sonra istenebilir. Ödeyen ortak, diğerlerine payları oranında rücu edebilir.
- Madde 49: Ortaklık payının değerlemesiDeğer kararlaştırılmamış veya şirket sözleşmesi bir yöntem öngörmemişse, ortağın payı; ayrılma, çıkarılma, İflas Kanunu’na göre tasfiye işlemi veya mirasçıların katılmadığı ölüm hâlinde, olay tarihindeki gerçeğe uygun değeri gösteren yetkili değerleme uzmanı raporuyla belirlenir. Devirde devralanla kararlaştırılan bedel esastır.
- Madde 50: Sona erme hâlleriKollektif şirket, şirket sözleşmesinde öngörülmedikçe bir ortağın ölümü, kısıtlanması, tasfiyesi, çıkarılması veya ayrılmasıyla sona ermez; diğerleri arasında devam eder. Mirasçılar belirli şartlarla şirketi sürdürebilir; tek ortak kalırsa durumu düzeltmek için 90 günü vardır.
Kaynaklar
- نظام الشركات — وزارة التجارة
- Companies Law — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir..