Konular
Ticari rehin — Suudi Umumi Mağazalar Kanunu Uygulama Yönetmeliği
Kanunun 19 maddesi bu konuyu ele alır, kanundaki sırayla; her birinin burada sade bir açıklaması, kendi sayfasında resmî metni var.
- Madde 4: Asıl faaliyet ve izin verilen işlerGenel deponun asıl faaliyeti, malları tevdi eden veya tedavül kabiliyetli depo makbuzuyla mülkiyet ya da zilyetliği kendisine geçen kişi hesabına depolamak ve saklamaktır; ayrıca sakladığı mallar karşılığında kredi verebilir, rehin senedi düzenleyebilir ve rehin verenin yazılı onayıyla rehin senetleri üzerinde işlem yapabilir.
- Madde 5: Kredi vadesi ve depolama süresiGenel deponun sakladığı mallar karşılığında verdiği kredinin vadesi, rehinli malların depolama süresinin bitiminden sonraya düşemez.
- Madde 6: Rehin senedi ve tevdi süresiGenel depo, sakladığı mallar üzerinde vadesi tevdi sözleşmesinin bitiminden sonra gelen bir borç için rehin senedi düzenleyemez.
- Madde 7: Kredi sözleşmesinde menfaat yasağıKredi sözleşmesi, faiz ve ücretler dahil, kredi karşılığında depocuya hiçbir menfaat sağlayamaz; menfaat sağlayan her şart batıldır.
- Madde 18: Makbuz ve rehin senedinin cirosuTevdi eden, emrine düzenlenmişlerse depo makbuzu ile rehin senedini birlikte veya yalnızca birini ciro edebilir.
- Madde 19: Ciro kaydı için başvuru süresiCiro edilen, kendisine veya emrine ciro edilmiş depo makbuzu ya da rehin senedini eline geçirdiği tarihten itibaren 3 gün içinde genel depodan, depodaki makbuz ve senet suretlerine cironun kaydedilmesini istemelidir.
- Madde 20: Cironun kaydı ve tevdi edene bildirimGenel depo, ciro kaydı talebini alır almaz ciroyu ciro edilenin adı ve adresiyle birlikte kaydeder ve tevdi edene adresine yazılı olarak bildirir.
- Madde 21: Cironun sonuçlarıRehin senedinin depo makbuzundan ayrı cirosu, ciro edilen lehine mal üzerinde rehin kurar; depo makbuzunun cirosu ise malın mülkiyetini ciro edilene geçirir.
- Madde 22: Mülkiyetin rehinle yüklü geçmesiMallar birine rehinliyken depo makbuzu ciro edilirse mülkiyet ciro edilene rehinle yüklü olarak geçer; ciro edilen borcun vadesinde rehin senediyle teminatlı borcu ödemeli ya da rehin alacaklısının alacağını mal bedelinden almasını sağlamalıdır.
- Madde 23: Depolama süresinin bitimiyle rehnin sona ermesiKanuni sebeplerin yanı sıra, rehin senedine kayıtlı rehin, rehin senedi hamili talepte bulunmadan depolama süresi bittiğinde sona erer.
- Madde 24: Ciroda bulunması gereken bilgilerCiro, makbuz veya rehin senedinin kendisine yazılır; cirantanın adı ve imzası, ciro edilen veya emri, hakkın devrini gösteren ifade ve depolama bitiminden en az 3 gün önce gelen bir borç vadesi içerir; rehin senedinin ayrı cirosuna borç, alacaklı ve teslim bilgileri eklenir.
- Madde 25: Erken ödeme ve yatırma şekilleriRehin senedinden ayrı depo makbuzu hamili teminatlı borcu vadeden önce de ödeyebilir; rehin senedi hamiline ödeme yapılamaz veya hamil reddederse borç yerel bir bankaya yatırılır ve mallar serbest kalır; yatırma onaylı çek, banka teminatı veya deponun hesabına nakitle olur.
- Madde 26: Rehinli malın satışını isteme usulüBorç vadesinde ödenmezse ayrı rehin senedi hamili Divan-ı Mezalim’den satış izni isteyebilir: depoya en az bir gün önce bildirir, bu bildirimden itibaren 3 gün içinde Divan’a başvurur ve teslim tarihinden bir gün önce başvuru belgesini depoya sunar.
- Madde 27: Rehin alacaklısının önceliğiRehin alacaklısı, mal üzerindeki vergi ve harçlar ile satış, depolama ve diğer muhafaza ve teslim masrafları hesaplandıktan sonra alacağını mal bedelinden tüm alacaklılara öncelikli olarak alır.
- Madde 28: Satış fazlasının akıbetiSatış bedeli rehinli borcu aşarsa, fazlası satış sırasında hazırsa depo makbuzu hamiline verilir; değilse yetkili yargı merciinin emrinde olmak üzere yerel bir bankaya yatırılır.
- Madde 29: Rücu şartlarıRehin senedi hamili, iki şartla rehin veren borçluya ve cirantalara rücu edebilir: rehinli mal satılmış ve bedeli borcu karşılamamış olmalı ve rücu satıştan itibaren 10 gün içinde yapılmalıdır.
- Madde 30: Rücu davasının düşmesiRehin senedi hamilinin rehin veren borçlu ve cirantalara karşı rücu davası, malın satışından itibaren 10 gün içinde açılmazsa düşer; cirantalara karşı davası ise borcun vadesinden itibaren 30 gün içinde rehinli mal üzerinde icraya başlamazsa düşer.
- Madde 31: Hamillerin sigorta tazminatı üzerindeki haklarıMallarda sigortalı bir ayıp veya hasar oluşursa, depo makbuzu veya rehin senedi hamili sigorta bedeli üzerinde mal üzerindeki hak ve imtiyazlara sahiptir: tazminatı almak, sigortacıyla yazışmak, ondan talepte bulunmak ve sigortalının yerine geçmek; hamiller farklıysa rehin senedi hamili önceliklidir.
- Madde 33: Kayıptan sonra hamilin talepleriTeslim tarihi geldiğinde depo makbuzu hamili yalnızca malların teslimini isteyebilir; borç muaccel olduğunda rehin senedi hamili 32. maddedeki aynı şartlarla ödeme isteyebilir.
Bölümler
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لنظام الإيداع في المخازن العامة — وزارة التجارة
- Implementing Regulations of the Law on Public Warehousing — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir..