Madde 25: Matraha eklenen yükümlülüklerin oranlanması
Madde, bir dönen varlık indirildiğinde veya bir duran varlık indirilmediğinde yükümlülüklerin matraha eklenmesini, varlığın kendi grubundaki payına dayanan iki formülle ve eklenen veya çıkarılan tutara sınır koyarak düzeltir.
Uygulamada ne anlama gelir
- Bir duran varlık indirilmezse: çıkarılan duran yükümlülükler = (çıkarılan duran varlık ÷ toplam duran varlıklar) × duran yükümlülükler; indirilmeyen varlığın değerini aşamaz.
- Bir dönen varlık indirilirse: eklenen kısa vadeli yükümlülükler = (indirilen dönen varlık ÷ toplam dönen varlıklar) × kısa vadeli yükümlülükler; indirilen dönen varlığın değerini aşamaz.
- Her durumda eklenen yükümlülüklerin toplamı, 23. maddedeki ekleme hükümleri ve 27. maddedeki alt sınır uyarınca matrahtan indirilen toplamı aşamaz.
Resmî metin
1. يقصد بتنسيب الالتزامات الخارجية المضافة إلى الوعاء الزكوي: تصحيح إضافات الالتزامات إلى الوعاء الزكوي عند حسم أصل متداول أو عدم حسم أصل غير متداول.
2. عند عدم حسم أصل غير متداول، فينظر في نسبة هذا الأصل إلى إجمالي قيمة الأصول غير المتداولة، وتستبعد هذه النسبة من الالتزامات غير المتداولة من الإضافة إلى الوعاء الزكوي، ويحدد وفق المعادلة الآتية:
الالتزامات غير المتداولة المستبعدة من الإضافة إلى الوعاء الزكوي = (الأصل غير المتداول المستبعد ÷ إجمالي الأصول غير المتداولة) × الالتزامات غير المتداولة.
على ألا يتجاوز الالتزام غير المتداول المستبعد من الوعاء قيمة الأصل غير المتداول غير المحسوم.
3. عند حسم أصل متداول، فينظر في نسبة هذا الأصل إلى إجمالي قيمة الأصول المتداولة، وتضاف هذه النسبة من مجموع الالتزامات المتداولة إلى الوعاء الزكوي، وفق المعادلة الآتية:
الالتزامات المتداولة المضافة إلى الوعاء الزكوي = (الأصل المتداول المحسوم ÷ إجمالي الأصول المتداولة) × الالتزامات المتداولة.
على ألا يتجاوز ما يضاف من الالتزامات المتداولة قيمة الأصل المتداول المحسوم.
4. يراعى عند تطبيق ما ورد في (2) و(3) من هذه المادة ألا يتجاوز مجموع ما يضاف من الالتزامات مجموع ما يُحسم من الوعاء، وفقًا لأحكام الإضافة الواردة في المادة (الثالثة والعشرين)، وأحكام الحد الأدنى للوعاء الزكوي الواردة في المادة (السابعة والعشرين).
1. Placement of external liabilities added to the Zakat Base shall mean; correction of additions of liabilities to the Zakat Base upon a current asset is deducted and a non-current asset is not deducted.
2. Upon a non-current asset is not deducted, the ratio of this asset to the total value of non-current assets shall be considered. This ratio of non-current liabilities shall be excluded from being added to the Zakat base and shall be identified according to the following equation:
Non-current liabilities excluded from being added to the Zakat Base = (non-current asset excluded ÷ total non-current assets) × non-current liabilities.
Provided that the non-current liability excluded from the base shall not exceed the value of the unresolved non-current asset.
3. Upon deduction of a current asset, the ratio of this asset to the total value of the current assets shall be considered. This proportion of the total current liability shall be added to the Zakat Base, in accordance with the following equation:
Current liabilities added to the Zakat Base = (current asset deducted ÷ total current assets) × current liabilities.
Provided that the added current liabilities do not exceed the value of the deducted current asset.
4. Upon applications the clauses contained in (2) and (3) contained herein, the total added liabilities shall not exceed the total deductible of the base, in accordance with the provisions of addition contained in Article (23) and the provisions of Minimum of the Zakat Base in Article (27).
Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi’nin (ZATCA) yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 20: Varlık ve yükümlülüklerin eşleştirilmesiZekât amaçlarıyla, hangisi önce doğmuş olursa olsun duran yükümlülükler duran varlıkların, kısa vadeli yükümlülükler dönen varlıkların karşılığı sayılır; finansmandaki eksikliği özkaynaklar tamamlar.
- Madde 23: Matraha eklenen kalemlerMadde, hesap tutan yükümlünün zekât matrahına eklenen üç kalemi sayar: özkaynaklar ve benzerleri, indirilen varlıklar sınırında 29. maddedeki yükümlülükler ve düzeltilmiş net kâr/zarar ile defter net kâr/zararı arasındaki fark.
- Madde 27: Zekât matrahının alt sınırıMadde, hesap tutan yükümlü için düzeltilmiş net kâra dayanan ve eklenen ile indirilen kalemlerden etkilenmeyen alternatif bir alt matrah belirler; zekât matrahı düzeltilmiş net kârın altına düştüğünde uygulanır, düzeltilmiş kâr olmayan yıllar için iki kural içerir.
- Madde 29: Matraha eklenen yükümlülüklerMadde, hesap tutan yükümlünün matrahına eklenen yükümlülükleri belirler: sayılan türdeki duran yükümlülükler eklenir; kısa vadeli yükümlülükler yalnızca üç durumda eklenir.
- Madde 32: Geciken kamu alacaklarıYükümlünün varlıklarında yer alan kamu kurumlarından alacakları zekât matrahından indirilmez; ancak gecikmenin kamu kurumundan kaynaklandığı kanıtlanır ve dönen varlık olarak sınıflanırsa, karşılığındaki kısa vadeli yükümlülükler eklenerek indirilir.
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لجباية الزكاة (1445هـ) — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
- Implementing Regulations for Zakat Collection 1445 H (2024) — Zakat, Tax and Customs Authority (ZATCA)
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.