Turizm sektörü mesleklerinin Suudileştirilmesi
2025-04-21 (1446/10/23 H) tarihli 137440 sayılı Bakanlık Kararı, özel turizm işletmelerindeki 41 meslek için üç aşamalı Suudileştirme oranları belirler: 2026-04-22'den itibaren üç meslek grubunda %100, %70 ve %50; 2027-01-03'ten itibaren aşçılarda %30; 2028-01-02'den itibaren yönetici meslekleri grubunda %50.
Kimlere uygulanır
Suudi pazarında en az bir işçi çalıştıran özel sektördeki tüm turizm işletmeleri. Turizm sektörü, Turizm Bakanlığı'nın ulusal ekonomik faaliyetler sınıflandırmasına göre lisansladığı ekonomik faaliyetleri ifade eder. Önceki veya sonraki bir karar aynı meslek için farklı bir oran belirlerse yüksek olan oran uygulanır.
Oranlar ve aşamalar
| Başlangıç | Oran | Kapsam |
|---|---|---|
| 22 Nisan 2026 | 100% | 1. aşama: Tablo 1 meslekleri (resepsiyon görevlisi, otel resepsiyon görevlisi, santral memuru, danışma memuru) |
| 22 Nisan 2026 | 70% | 1. aşama: Tablo 2'deki 12 meslek; şube müdürü, turist rehberi, otel denetçisi, satış, satın alma, halkla ilişkiler ve turizm uzmanları ile sağlık kulübü görevlisi dahil |
| 22 Nisan 2026 | 50% | 1. aşama: Tablo 3'teki 12 meslek; bilet satıcısı, tur organizatörü, seyahat acentesi, etkinlik koordinatörü, pazarlama ve otelcilik uzmanları, restoran hostu, satış ve satın alma temsilcileri dahil |
| 3 Ocak 2027 | 30% | 2. aşama: aşçı (Tablo 4, kod 512001) |
| 2 Ocak 2028 | 50% | 3. aşama: Tablo 5'teki yöneticiler grubu (otel, restoran, satış, pazarlama ve seyahat acentesi müdürleri gibi 12 yönetici mesleği); oran grubun tamamı üzerinden hesaplanır |
Uygulamada ne anlama gelir
- Oran, hedef mesleklerdeki Suudi çalışan sayısının tüm çalışanlara (Suudi ve Suudi olmayan) bölünmesiyle bulunur; 0,5 sonucu 1'e yuvarlanır: örneğin 5 otel denetçisinin %70'i = 3,5, dolayısıyla 4 Suudi gerekir. Kılavuzdaki örnekler Suudi olmayanların yerine Suudi alınmasını esas alır; çalışan sayısına Suudi eklenirse oran yeniden hesaplanır.
- Karar hem mesleki unvanı hem de fiilen yapılan işi kapsar: Suudileştirilmiş bir mesleğin görevlerini doğrudan veya dolaylı olarak başka bir unvan altında Suudi olmayan birine vermek ihlaldir. Turizm işlerini üçüncü bir tarafa dış kaynak olarak vermek işletmeyi yükümlülüklerinden kurtarmaz; tüm çalışanların Ajeer sistemi üzerinden kaydedilmesi gerekir.
- Karar Nitaqat ile paralel uygulanır: cezalar işletmenin Nitaqat kategorisinden bağımsız olarak uygulanır ve bu kategori turizm sektörü oranının hesaplanmasını etkilemez.
- Diğer Suudileştirme kararlarında belirlenen asgari ücretler, bu kararların kapsadığı mesleklerde uygulanmaya devam eder; kılavuz örnek olarak 5500 SAR asgari ücretli pazarlama müdürü ve pazarlama uzmanını verir.
- Tolerans süresinden sonra uyumsuzluk, değişiklikleriyle birlikte 1445/05/19 H tarihli 75913 ve 1446/04/03 H tarihli 44558 sayılı Bakanlık Kararlarına göre cezalandırılır. 137440 sayılı karar, turizm sektörü meslek ve faaliyetlerinin Suudileştirilmesine ilişkin 1440/11/06 H tarihli 198500 sayılı Bakanlık Kararının yerini alır.
Kapsanan meslekler (41)
Rehberin listelediği resmî adlarıyla.
| Kod | Meslek (Arapça) | Meslek (İngilizce) |
|---|---|---|
| 422601 | موظف استقبال | Receptionist |
| 422401 | موظف استقبال فندق | Hotel receptionist |
| 422301 | مأمور سنترال | Switchboard operator |
| 422501 | كاتب استعلامات | Information clerk |
| 112008 | مدير فرع | Branch manager |
| 263212 | أخصائي رقابة فندقية | Hotel inspection specialist |
| 511301 | مرشد سياحي | Tour guide |
| 141103 | مدير رقابة فنادق | Hotel inspection manager |
| 335904 | مراقب فنادق | Hotel inspector |
| 335907 | مراقب خدمات عامة | Public services inspector |
| 243102 | أخصائي مشتريات | Purchasing specialist |
| 243202 | أخصائي علاقات عامة | Public relations specialist |
| 263208 | أخصائي إرشاد سياحي | Tourist guidance specialist |
| 243109 | أخصائي مبيعات | Sales specialist |
| 263211 | أخصائي سياحة | Tourism specialist |
| 514204 | مضيف نادي صحي | Health club attendant |
| 523002 | بائع تذاكر | Ticket seller |
| 333905 | منظم سياحي | Tour organiser |
| 263207 | أخصائي تطوير سياحي | Tourism development specialist |
| 422103 | كاتب تذاكر سفر | Travel ticketing clerk |
| 243110 | أخصائي تسويق | Marketing specialist |
| 263210 | أخصائي فندقة | Hospitality specialist |
| 333202 | منسق فعاليات | Events coordinator |
| 513101 | مضيّف مطعم | Restaurant host |
| 515101 | مشرف تنظيف وتدبير | Cleaning and housekeeping supervisor |
| 333904 | وكيل سياحي | Travel agent |
| 332302 | مندوب مشتريات | Purchasing representative |
| 332201 | مندوب مبيعات | Sales representative |
| 512001 | طاهي | Cook |
| 121310 | مدير تخطيط وتطوير | Planning and development manager |
| 122104 | مدير مبيعات | Sales manager |
| 141102 | مدير عمليات فندقة | Hotel operations manager |
| 121314 | مدير إدارة مشاريع | Project management manager |
| 132114 | مدير عمليات تشغيل | Operations manager |
| 141203 | مدير مطعم | Restaurant manager |
| 122101 | مدير تجاري | Commercial manager |
| 132417 | مدير مشتريات | Purchasing manager |
| 141205 | مدير خدمات أطعمة ومشروبات | Food and beverage services manager |
| 122103 | مدير تسويق | Marketing manager |
| 141101 | مدير فندق | Hotel manager |
| 143902 | مدير وكالة سفر | Travel agency manager |
Bu kararın ilgilendirdiği JooDax programları
Bazı ayrıntılar resmî metinden doğrulanamadığı için yer almıyor.
Diğer Suudileştirme kararları
- Nitaqat Mutawar (geliştirilmiş Nitaqat) programı
- Destek idari mesleklerin Suudileştirilmesi
- Satış mesleklerinin Suudileştirilmesi
- Pazarlama mesleklerinin Suudileştirilmesi
- Mühendislik mesleklerinin Suudileştirilmesi
- Proje yönetimi mesleklerinin Suudileştirilmesi
- Diş hekimliği mesleklerinin Suudileştirilmesi
- Spor merkezleri ve salonlarındaki mesleklerin Suudileştirilmesi
- Dinlenme ve kişisel bakım merkezlerinde idari ve destek mesleklerinin Suudileştirilmesi
- Konut sorumlusu mesleğinin Suudileştirilmesi
- Eczacılık mesleklerinin Suudileştirilmesi
- Fizyoterapi mesleklerinin Suudileştirilmesi
- Tıbbi laboratuvar mesleklerinin Suudileştirilmesi
- Klinik beslenme mesleklerinin Suudileştirilmesi
- Radyoloji mesleklerinin Suudileştirilmesi
- Tıbbi cihaz ve malzeme sektörünün Suudileştirilmesi
- Optik sektörünün Suudileştirilmesi
- Ticari faaliyetlerde toptan ve perakende satış noktalarının yerelleştirilmesi (güncellenmiş kılavuz)
- 7 ekonomik faaliyette satış noktalarının yerelleştirilmesi
- Kadın güzellik ve terzilik noktalarının yerelleştirilmesi
- Kargo hizmetleri ve navlun aracıları hizmet noktalarının yerelleştirilmesi
- Posta ve koli taşımacılığı faaliyetlerinin yerelleştirilmesi
- Gıda marketleri ve merkezi marketlerin (süpermarketlerin) yerelleştirilmesi
- Kapalı alışveriş merkezlerinin (AVM) yerelleştirilmesi
- Restoran ve kafe faaliyetlerinin yerelleştirilmesi
- Altın ve mücevher satış noktası çalışanları için mesleki lisans
- Muhasebe mesleklerinin yerelleştirilmesi
- Satın alma mesleklerinin yerelleştirilmesi
- Teknik mühendislik mesleklerinin yerelleştirilmesi
- Bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) mesleklerinin yerelleştirilmesi
- Hukuk mesleklerinin yerelleştirilmesi
- Müşteri hizmetleri mesleklerinin yerelleştirilmesi
- Uzaktan müşteri hizmetleri mesleklerinin yerelleştirilmesi
- Danışmanlık hizmetleri faaliyetinin yerelleştirilmesi
- Lisanslı havacılık mesleklerinin yerelleştirilmesi
- Gayrimenkul faaliyetleri ve mesleklerinin yerelleştirilmesi
- Gümrük müşavirliği faaliyeti ve mesleklerinin yerelleştirilmesi
- Sürücü kurslarının yerelleştirilmesi
- Özel okullarda öğretmenlik mesleklerinin Suudileştirilmesi (ulusal müfredat)
- Lunaparkların ve eğlence merkezlerinin Suudileştirilmesi
- Sinema sektörünün Suudileştirilmesi
- Kamu kurumlarının işletme ve bakım sözleşmelerinin Suudileştirilmesi
- Cazan Bölgesi'nde faaliyet ve mesleklerin yerelleştirilmesi
- Medine Bölgesi'nde faaliyet ve mesleklerin yerelleştirilmesi
- Hail Bölgesi'nde faaliyetlerin ve bir mesleğin yerelleştirilmesi
- El-Baha Bölgesi'nde faaliyetlerin yerelleştirilmesi
- El-Cevf Bölgesi'nde faaliyet ve mesleklerin yerelleştirilmesi
Çalışma Kanunu’nun Suudileştirme maddeleri
Kaynaklar
- قرار توطين القطاع السياحي — HRSD
- الدليل الإجرائي لقرار توطين القطاع السياحي — HRSD
- القرار الوزاري رقم 137440 وتاريخ 1446/10/23هـ باعتماد توطين القطاع السياحي وفق الدليل الإجرائي — HRSD
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Her oran ve tarih kararın resmî usul rehberinden alınmıştır.