Madde 57: “Masrafsız iade” veya “protestosuz” kaydı
Keşideci, bir ciranta veya avalist, “masrafsız iade” ya da “protestosuz” kaydını yazıp imzalayarak hamili protesto çekmekten muaf tutabilir. Hamil yine de poliçeyi süresinde arz etmeli ve bildirimleri yapmalıdır; kaydın etkisi onu kimin yazdığına bağlıdır.
Uygulamada ne anlama gelir
- Kayıt poliçeye “masrafsız iade”, “protestosuz” veya aynı anlama gelen bir ifadeyle yazılır ve yazan tarafından imzalanır; böylece hamil, başvuru hakkını kullanırken kabul etmeme veya ödememe protestosu çekmekten muaf olur.
- Kayıt, hamili poliçeyi belirlenen sürelerde arz etmekten ve gerekli bildirimleri yapmaktan muaf tutmaz; hamile karşı sürelere uyulmadığını ileri süren bunu ispat etmelidir.
- Kaydı keşideci yazmışsa tüm imzacılar için hüküm doğurur; bir ciranta veya avalist yazmışsa yalnızca onun için geçerlidir.
- Kaydı keşideci koymuş olmasına rağmen hamil protesto çektirirse masraflara yalnız kendisi katlanır; kayıt bir ciranta veya avalistten geliyorsa, çekilen protestonun masrafları tüm imzacılardan istenebilir.
Resmî metin
يجوز للساحب ولأي مظهر احتياطي أن يعفي حامل الكمبيالة من عمل احتجاج عدم القبول أو عدم الوفاء عند مباشرة حقه في الرجوع إذا ضمن الكمبيالة وذيل بتوقيعه شرط (الرجوع بلا مصروفات) أو ( بدون احتجاج) أو أية عبارة أخرى تفيد عن هذا المعنى.
ولا يعفي هذا الشرط الحامل من تقديم الكمبيالة في المواعيد المقررة ولا من عمل الإخطارات اللازمة، وعلى من يتمسك قبل الحامل بعدم مراعاة هذه المواعيد إثبات ذلك.
وإذا كتب الساحب هذا الشرط سرت آثاره على كل الموقعين، أما إذا كتبه أحد المظهرين أو أحد الضامنين الاحتياطيين سرت آثاره عليه وحده. وإذا كان الساحب هو الذي وقع الشرط وعمل الحامل احتجاجا رغم ذلك تحمل وحده المصروفات، أما إذا كان الشرط صادرا من مظهر أو من ضامن احتياطي فإنه يجوز الرجوع على جميع الموقعين بمصروفات الاحتجاج إن عمل به.
The drawee and any endorser may exempt the holder of the promissory note from protesting against the non-acceptance or non-payment of the note upon exercising his right of recourse if he added to the promissory note the (return without expenses) or (without protest) condition, or any other statement with similar meaning, and signed the same.
This condition shall not exempt the holder from submitting the promissory note on the prescribed dates, neither from making the necessary notifications. Whoever sticks, before the holder, to non-adherence to these dates, shall have to prove the same.
In case the drawer adds this condition, its effects shall apply to all signatories. However, if it is written by one of the endorsers of collateral issuers, its effects shall apply to the person who wrote it. If the drawer is the one who signed the condition and the holder protested, he shall solely bear the expenses. If the condition is issued by an endorser or a collateral issuer, it is permissible to recourse to all the signatories with the expenses of the protest if it is accepted.
Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İngilizce çevirinin ayrıldığı yer: Arapça metin kaydı koyma hakkını keşideciye verir; İngilizce metin bunu muhataba verir.
İlgili maddeler
- Madde 54: Protesto belgesi ve kaydıPoliçenin kabul edilmemesi veya ödenmemesi, Ticaret ve Sanayi Bakanının belirlediği merci tarafından düzenlenen ve özel bir sicile kaydedilen, kabul etmeme protestosu veya ödememe protestosu adlı resmî bir belgeyle tespit edilir; kabul edilmiş poliçelere ilişkin ödememe protestoları her ay ticaret sicili bürosuna bildirilir.
- Madde 55: Protesto süreleriMadde, kabul etmeme ve ödememe protestolarının sürelerini belirler; kabul etmeme protestosunun ödemeye arzı gereksiz kıldığını ve muhatabın ödemeleri durdurması veya iflası ya da keşidecinin iflası halinde hamilin garantörlere başvurmak için ne yapması gerektiğini düzenler.
- Madde 56: Kabul veya ödeme yapılmadığının bildirimiHamil, kabul veya ödeme yapılmadığını protestoyu izleyen 4 iş günü içinde keşideciye ve kendisine ciro edene bildirmeli; her ciranta bildirimi 2 iş günü içinde iletmelidir. Süreyi kaçıran hakkını kaybetmez, ancak zararı poliçe bedelini aşmamak üzere tazmin eder.
Kaynaklar
- نظام الأوراق التجارية — وزارة التجارة
- Commercial Papers Law — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.