Madde 3: Tahkimin uluslararası sayılması
Uyuşmazlık uluslararası ticaretle ilgiliyse ve tarafların iş merkezleri, tahkim yeri, seçilen tahkim merkezi veya birden fazla ülkeyle bağlantıya ilişkin dört durumdan biri gerçekleşirse tahkim bu Kanuna göre uluslararasıdır.
Uygulamada ne anlama gelir
- Tahkim anlaşması yapıldığında tarafların asıl iş merkezleri farklı ülkelerdedir. Birden çok iş merkezi olan tarafta uyuşmazlıkla en çok bağlantılı olan, belirli bir iş merkezi olmayanda mutat meskeni esas alınır.
- Her iki asıl iş merkezi aynı ülkededir, ancak şu yerlerden biri o ülkenin dışındadır: anlaşmayla veya ona göre belirlenen tahkim yeri, ticari yükümlülüklerin önemli bir kısmının ifa yeri ya da uyuşmazlıkla en çok bağlantılı yer.
- Taraflar merkezi Krallık dışında olan bir kuruluşa, daimî tahkim kurumuna veya tahkim merkezine başvurmayı kararlaştırmıştır ya da anlaşmanın kapsadığı uyuşmazlık konusu birden fazla ülkeyle bağlantılıdır.
- Bu nitelendirmenin pratik sonucu vardır: uluslararası ticari tahkimde, aksi kararlaştırılmadıkça Riyad istinaf mahkemesi yetkilidir (madde 8); yurt dışında yapılıyorsa taraflar kararlaştırırsa bu Kanuna tabidir (madde 2).
Resmî metin
يكون التحكيم دولياً في حكم هذا النظام إذا كان موضوعه نزاعاً يتعلق بالتجارة الدولية، وذلك في الأحوال الآتية:
1 - إذا كان المركز الرئيس لأعمال كل من طرفي التحكيم يقع في أكثر من دولة وقت إبرام اتفاق التحكيم، فإذا كان لأحد الطرفين عدة مراكز للأعمال فالعبرة بالمركز الأكثر ارتباطاً بموضوع النزاع، وإذا لم يكن لأحد طرفي التحكيم أو كليهما مركز أعمال محدد فالعبرة بمحل إقامته المعتاد.
2 - إذا كان المركز الرئيس لأعمال كل من طرفي التحكيم يقع في الدولة نفسها وقت إبرام اتفاق التحكيم، وكان أحد الأماكن الآتي بيانها واقعاً خارج هذه الدولة:
أ - مكان إجراء التحكيم كما عيَّنه اتفاق التحكيم، أو أشار إلى كيفية تعيينه.
ب - مكان تنفيذ جانب جوهري من الالتزامات الناشئة من العلاقة التجارية بين الطرفين.
ج - المكان الأكثر ارتباطاً بموضوع النزاع.
3 - إذا اتفق طرفا التحكيم على اللجوء إلى منظمة، أو هيئة تحكيم دائمة، أو مركز للتحكيم يوجد مقره خارج المملكة.
4- إذا كان موضوع النزاع الذي يشمله اتفاق التحكيم يرتبط بأكثر من دولة.
Under this Law, arbitration shall be international if the dispute is related to international commerce, in the following cases:
1. If the parties to an arbitration agreement have their head office in more than one country at the time of conclusion of the arbitration agreement. If a party has multiple places of business, consideration shall be given to the place of business most connected to the subject matter of the dispute. If either or both parties have no specific place of business, consideration shall be given to their place of residence.
2. If the two parties to arbitration have their head office in the same country at the time of conclusion of the arbitration agreement, and one of the following places is located outside said country:
a. The venue of arbitration as determined by or pursuant to the arbitration agreement;
b. Any place where a substantial part of the obligations of the commercial relationship between the two parties is executed;
c. The place most connected to the subject matter of the dispute;
3. If both parties agree to resort to an organization, standing arbitration tribunal or arbitration center situated outside the Kingdom;
4. If the subject matter of the dispute covered by the arbitration agreement is connected to more than one country.
Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 2: Kanunun uygulama alanıİslam şeriatı hükümleri ve Krallığın taraf olduğu uluslararası sözleşmeler saklı kalmak üzere Kanun, uyuşmazlık konusu hukuki ilişkinin niteliği ne olursa olsun Krallıkta yapılan her tahkime ve taraflar bu Kanuna tabi kılmayı kararlaştırmışsa yurt dışında yapılan uluslararası ticari tahkime uygulanır.
- Madde 8: Yetkili mahkemeUyuşmazlığa aslen bakmaya yetkili istinaf mahkemesi, hakem kararının iptali davalarına ve Kanunun yetkili mahkemeye bıraktığı diğer konulara bakar. Krallıkta veya yurt dışında yapılan uluslararası ticari tahkimde, taraflar Krallıktaki başka bir istinaf mahkemesini kararlaştırmadıkça Riyad’daki yetkili istinaf mahkemesi yetkilidir.
Kaynaklar
- نظام التحكيم — وزارة التجارة
- Law of Arbitration — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.