Madde 16: Hakemin tarafsızlığı ve ret sebepleri
Hakemin uyuşmazlıkta menfaati olmamalıdır; atandığı andan itibaren ve yargılama boyunca tarafsızlığı veya bağımsızlığı hakkında haklı şüphe doğurabilecek her durumu, daha önce bildirmemişse, taraflara yazılı olarak açıklamalıdır.
Uygulamada ne anlama gelir
- Hakem, bir hâkimin davaya bakmaktan yasaklı olduğu durumlarda, taraflardan biri istemese bile davaya bakamaz.
- Hakem ancak tarafsızlığı veya bağımsızlığı hakkında ciddi şüphe doğuran durumlar ya da tarafların kararlaştırdığı niteliklere sahip olmaması sebebiyle reddedilebilir; 14. maddedeki şartlar saklıdır.
- Taraf, seçtiği veya seçimine katıldığı hakemi ancak atamadan sonra ortaya çıkan sebeplerle reddedebilir.
Resmî metin
1- يجب ألا يكون للمحكم مصلحة في النزاع، وعليه منذ تعيينه وطوال إجراءات التحكيم أن يصرح - كتابةً - لطرفي التحكيم بكل الظروف التي من شأنها أن تُثير شكوكا لها ما يسوغها حول حياده واستقلاله، إلا إذا كان قد سبق له أن أحاطهما علماً بها.
2- يكون المحكم ممنوعاً من النظر في الدعوى وسماعها - ولو لم يطلب ذلك أحد طرفي التحكيم - في الحالات نفسها التي يُمنع فيها القاضي.
3- لا يجوز ردّ المحكم إلا إذا قامت ظروف تثير شكوكاً جدية حول حياده أو استقلاله، أو إذا لم يكن حائزاً لمؤهلات اتفق عليها طرفا التحكيم، وذلك بما لا يخل بما ورد في المادة (الرابعة عشرة) من هذا النظام.
4- لا يجوز لأي من طرفي التحكيم طلب ردّ المحكم الذي عينه أو اشترك في تعيينه إلا لأسباب اتضحت بعد أن تم تعيين هذا المحكم.
1. An arbitrator shall have no vested interest in the dispute. He shall also, from the time of his appointment and throughout the arbitration proceedings, disclose to the arbitration parties in writing any circumstances likely to give rise to justifiable doubts as to his impartiality or independence, unless he has already informed them thereof.
2. An arbitrator shall be barred from considering or hearing a case for the same reasons for which a judge is barred, even if neither party so requests.
3. An arbitrator may not be disqualified except in the presence of circumstances giving rise to justifiable doubts as to his impartiality or independence, or if he lacks the qualifications agreed to by the arbitration parties, without prejudice to the provisions of Article 14 of this Law.
4. Neither arbitration party may disqualify an arbitrator appointed by him, or in whose appointment he participated, except for reasons that become known after the appointment of such arbitrator.
Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 14: Hakemde aranan şartlarHakem tam ehliyetli, iyi hal ve şöhret sahibi olmalı ve en az şer’i ilimler veya hukuk alanında üniversite diplomasına sahip olmalıdır. Heyet birden fazla hakemden oluşuyorsa diploma şartının başkanda bulunması yeterlidir.
- Madde 17: Hakemin reddi usulüKararlaştırılmış bir usul yoksa, gerekçeli ret talebi heyetin oluştuğunu veya ret sebeplerini öğrenmeden itibaren 5 gün içinde yazılı olarak hakem heyetine verilir. Reddedilirse talep sahibi 30 gün içinde yetkili mahkemeye başvurabilir.
- Madde 18: Hakemin azliHakem görevini yapamaz, göreve başlamaz veya yargılamayı haksız yere geciktirecek şekilde bırakır, çekilmez ve taraflar azlinde anlaşmazsa, yetkili mahkeme taraflardan birinin talebiyle onu, hiçbir kanun yoluna açık olmayan bir kararla azledebilir.
Kaynaklar
- نظام التحكيم — وزارة التجارة
- Law of Arbitration — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.