Madde 70: Zekâta tabi olmayan ve zekâtı ödenmiş varlıklar
Finansman faaliyeti mükellefinin, zekâta tabi varlıklar hesaplanırken toplam varlıklardan çıkarılan zekâta tabi olmayan ve zekâtı ödenmiş varlıklarını sınırlı olarak sayar.
Uygulamada ne anlama gelir
- 49. ve 50. maddelerdeki net duran varlıklar ve benzerleri; ipoteğin paraya çevrilmesiyle mükellefe geçen gayrimenkuller; Suudi Merkez Bankasındaki yasal mevduat.
- Krallıkta zekâta tabi işletme veya paylara ve zekâtını mükellefin ayrıca ödediği yurt dışı işletmelere yatırımlar (2. Bölüm 5. Kısım 4. alt kısım saklı); ZATCA’ya kayıtlı finansman fonlarına ve 45. madde uyarınca Krallıktaki yatırım fonlarına yatırımlar.
- Muhasebe sınıflamasından bağımsız olarak tamamı veya bir kısmı bir yıl veya daha sonra tahsil edilecek alacaklar: verilen her türlü finansman ve yapısı ne olursa olsun sukuk ve tahvil gibi borçlanma araçlarına yatırımlar.
- 7(b) fıkrasının kapsamadığı, zekâtını devletin üstlendiği devlet borçlanma araçları; 55. madde uyarınca ihraççısı tarafından sermaye gibi işlem gören sukuk ve tahviller; bir yıl veya daha sonra vadesi gelen türevlerin pozitif gerçeğe uygun değeri.
Resmî metin
تنحصر الأصول غير الزكوية والأصول المزكاة لمكلف أنشطة التمويل فيما يأتي:
1. صافي الأصول الثابتة وما في حكمها، الواردة في المادة (التاسعة والأربعين) والمادة (الخمسين) من اللائحة.
2. العقارات التي آلت إلى مكلف أنشطة التمويل بموجب التنفيذ على رهن.
3. الاستثمار في منشآت أو حصص ملكية داخل المملكة خاضعة للزكاة، مع مراعاة ما ورد في الفرع الرابع من الفصل الخامس من الباب الثاني من اللائحة.
4. الاستثمار في صناديق التمويل المباشر وصناديق التمويل غير المباشر المسجلة لدى الهيئة وفقًا لما ورد في الفرع الأول من الفصل السابع من الباب الثاني من اللائحة.
5. الاستثمار في الصناديق الاستثمارية داخل المملكة وفقًا لما ورد في المادة (الخامسة والأربعين) من اللائحة.
6. الاستثمار في منشآت أو حصص ملكية خارج المملكة، على أن يسدد مكلف أنشطة التمويل زكاتها بشكل مستقل، مع مراعاة ما ورد في الفرع الرابع من الفصل الخامس من الباب الثاني من اللائحة.
7. الديون التي لمكلف أنشطة التمويل ويحل موعد سدادها أو جزء منها بعد سنة أو أكثر، بغض النظر عن تصنيفها المحاسبي، وهي على النحو الآتي:
أ- التمويلات المقدمة بجميع أنواعها، سواء أكانت بالإقراض أم بالمرابحة أم بالإيجار التمويلي أم بغيرها من العقود التمويلية.
ب- استثمارات مكلف أنشطة التمويل في أدوات الدين -كالصكوك والسندات- أيًّا كانت هيكلتها.
8. استثمارات مكلف أنشطة التمويل في أدوات الدين الحكومية التي تتحمل الدولة زكاتها، التي لا تغطيها الفقرة (7/ب) من هذه المادة.
9. قيمة الاستثمار في الصكوك والسندات، التي تعامل لدى مصدرها معاملة رأس المال للأغراض الزكوية، وفقًا لما ورد في المادة (الخامسة والخمسين) من اللائحة، مع مراعاة ما ورد في الفقرتين
(7) و(8) من هذه المادة.
10. القيمة العادلة الموجبة للمشتقات المالية المستحقة بعد سنة أو أكثر.
1. 1الوديعة النظامية لدى البنك المركزي السعودي.
The non-Zakat assets and Zakat assets of the Zakat Payer of Financing Activities shall be limited to:
1. The net of the fixed assets and equivalent, stipulated in Article (49 and 50) of the Regulations.
2. Real estates that passed to Zakat Payer of Financing Activities under the execution of a mortgage.
3. Investing in facilities or equity shares subject to Zakat in the Kingdom, considering the provisions in Sub-section (4) of Section (5) of chapter (2) of the Regulations.
4. Investing in direct and indirect financing funds that are registered in ZATCA according to the provisions in Sub-section (1) of Section (7) of chapter (2) of the Regulations.
5. Investing in an investment funds within the Kingdom in accordance with Article (45 ) of the Regulations.
6. Investing in facilities or equity shares outside of the Kingdom, where Zakat Payer of Financing Activities, shall pay Zakat separately considering the provisions of Sub-section (4) of Section
(5) of chapter (2) of the Regulations.
7. Debts of the Zakat Payer of Financing Activities that their all or part of payment on maturity date shall be made after a year or more, regardless its accounting classification, as the following:
a) All types of funding, whether by borrowing, Murabaha, financial lease or other financing contracts.
b) Investment of Zakat Payer of Financing Activities in debt instruments, such as bonds and instruments, regardless of their structure.
8. Investments of Zakat Payer of Financing Activities in governmental debt instruments, which the state incurs its Zakat, and which are not covered by paragraph (7/B) of this Article.
9. The value of investment in bonds and instruments, which, at their source, are treated as capital for Zakat purposes, as stated in Article(55) of the Regulations, considering the provisions of paragraphs (7) and (8) of this Article.
10. The positive fair value for the due financial derivatives after a year or more.
11. Statutory deposit for Saudi Central Bank
Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi’nin (ZATCA) yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 45: Yatırım fonlarına yatırımYatırım fonlarına yapılan yatırımlar 77, 78 ve 79. maddelere göre, finansman fonlarına yapılan yatırımlar ise 42. madde koşulları sağlandığında indirilir.
- Madde 49: Duran varlık kalemleriZekât matrahından indirim için duran varlık sayılanları sınırlayıcı olmaksızın sayar: net duran varlıklar ve alım avanslarından kullanım hakkı varlıklarına, yatırım amaçlı gayrimenkullere ve çalışan konut edindirme programlarına kadar.
- Madde 55: Kamu dışı sukuk ve tahvillerMükellef, ihraç ettiği sukuk ve tahvilleri muhasebe sınıflamasından bağımsız olarak zekât bakımından sermaye gibi işleme tabi tutabilir. Bu durumda yatırımcılar, alım satım amaçlı değilse ve ihraççı bunu ZATCA’nın kabul ettiği bir belgeyle beyan etmişse matrahlarından indirir.
- Madde 69: Zekâta tabi varlıklarFinansman faaliyeti mükellefinin zekâta tabi varlıkları, toplam varlıklardan zekâta tabi olmayan ve zekâtı zaten ödenmiş varlıklar düşülerek bulunur: zekâta tabi varlıklar = toplam varlıklar − (zekâta tabi olmayan + zekâtı ödenmiş varlıklar).
Özel rejimlerZekât matrahından indirimler
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لجباية الزكاة (1445هـ) — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
- Implementing Regulations for Zakat Collection 1445 H (2024) — Zakat, Tax and Customs Authority (ZATCA)
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.