Madde 49: Duran varlık kalemleri
Zekât matrahından indirim için duran varlık sayılanları sınırlayıcı olmaksızın sayar: net duran varlıklar ve alım avanslarından kullanım hakkı varlıklarına, yatırım amaçlı gayrimenkullere ve çalışan konut edindirme programlarına kadar.
Uygulamada ne anlama gelir
- Net duran varlıklar; duran varlık alım avansları; yedek parça gibi satış amaçlı olmayan malzemeler; satış için değil faaliyette kullanılmak üzere yapılan sermaye yatırımları ve yapım aşamasındaki projeler.
- Yap-işlet-devret (BOT) ve benzeri projelerde finansal kiralama sözleşmeleriyle kiracı için finanse edilen varlıklar, 74. maddeye göre.
- Kiracıda duran varlık olarak sınıflanan kullanım hakkı varlıkları; duran varlık olarak sınıflanan sözleşme maliyetleri; satış amaçlı olmayan duran yatırım amaçlı gayrimenkuller.
- Satış amaçlı olmadıkça faaliyette kullanılan ham araziler; 53. ve 54. maddelerdeki şartlara göre çalışan konut edindirme programları.
Resmî metin
تشمل الأصول الثابتة على سبيل المثال لا الحصر:
1. صافي الأصول الثابتة.
2. دفعات شراء أصول ثابتة.
3. المواد غير المعدة للبيع كقطع الغيار.
4. الأصول الممولة للمستأجر في عقود التأجير التمويلي في مشروعات البناء والتشغيل والتحويل (BOT) ونحوها، وفق ما ورد في المادة (الرابعة والسبعين) من اللائحة.
5. الإنشاءات الرأسمالية والمشروعات تحت الإنشاء التي تُنشأ لغرض استخدامها في نشاط مكلف الحسابات وليس لغرض بيعها.
6. أصل حق الاستخدام المصنف غير متداول عند المستأجر في عقود الإيجار.
7. تكاليف العقد المصنفة غير متداولة.
8. العقارات الاستثمارية غير المتداولة وغير المعدة للبيع.
9. الأراضي الخام المستخدمة في النشاط، ما لم تكن معدّة للبيع.
10. برامج تملك مساكن الموظفين وفقًا للضوابط المنصوص عليها في المادتين (الثالثة والخمسين، والرابعة والخمسين) من اللائحة.
Fixed assets include, but not limited to:
1. Net fixed assets
2. Payments for purchasing fixed assets.
3. Materials are not prepared for sale as spare parts.
4. Assets financed to the lessee in the Finance Lease contracts in the BOT projects and the like in accordance with the Article (74) of the Regulation.
5. Capital constructions and projects under construction established for the purpose of using them in the activity of Zakat Payer Holding Accounts and not for selling them.
6. The classified right-of use asset that is non-current with the lessee in lease contracts.
7. The classified contract costs are non-current.
8. Investment in real estate that is non-current and not prepared for sale.
9. Raw land that are used in the activity unless they are prepared for sale.
10. Employees’ Housing Ownership Programs according to the controls stipulated in Article (53 and 54) of the Regulation.
Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi’nin (ZATCA) yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 48: Duran varlıkların indirilmesiHesap tutan mükellefin finansal tablolarındaki duran varlıklar ve benzerleri, yeniden satış için değil kullanım için edinilmişse net defter değeriyle indirilir; mükellef adına kayıtlı olmayanlar belirli hâllerde indirilir.
- Madde 53: Çalışan konutlarıHesap tutan mükellefin çalışanlarını barındırmak amacıyla sahip olduğu konutlar zekât matrahından indirilir.
- Madde 54: Çalışan konut kredileriÇalışan konut destek programlarıyla çalışanlara verilen konut kredileri, sözleşmeleri finansmanın faizsiz borç (karz-ı hasen) veya vadeli satışla, mükellefe anaparanın üzerinde kâr ya da ücret doğurmadan yapıldığını gösteriyorsa zekât matrahından indirilir.
- Madde 74: Yap-işlet-devret (BOT) projeleriYap-işlet sözleşmelerini türleriyle (BOT, BOOT, BOO, AOT gibi) ve bunlardaki kiraya veren ile kiracıyı tanımlar; belirli şartlar sağlanırsa kiraya verenin bu projeleri zekât matrahından indirmesine izin verir.
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لجباية الزكاة (1445هـ) — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
- Implementing Regulations for Zakat Collection 1445 H (2024) — Zakat, Tax and Customs Authority (ZATCA)
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.