Madde 67: Finansman faaliyeti mükellefinin matrahı
71. ve 72. maddeler saklı kalmak üzere, finansman faaliyeti yürüten mükellefin matrahı = fon kaynakları × (zekâta tabi varlıklar ÷ toplam varlıklar); zekât yılı sonundaki denetlenmiş finansal tablolardaki net değerler kullanılır.
Uygulamada ne anlama gelir
- Formül: zekât matrahı = fon kaynakları × (zekâta tabi varlıklar ÷ toplam varlıklar).
- Zekât yılı sonundaki denetlenmiş finansal tablolarda görünen net değerler esas alınır.
- Finansal tabloların konsolidasyonuna ilişkin 16. madde ile zekât oranına ilişkin 15. madde de uygulanır.
Resmî metin
1. مع مراعاة المادتين (الحادية والسبعين، والثانية والسبعين) من اللائحة، يحسب الوعاء الزكوي لمكلف أنشطة التمويل بقسمة الأصول الزكوية على إجمالي الأصول، ثم ضربها في مصادر الأموال، وفقًا للمعادلة الآتية:
الوعاء الزكوي لمكلف أنشطة التمويل = مصادر الأموال × (الأصول الزكوية ÷ إجمالي الأصول)
2. تعتمد القيم الظاهرة في القوائم المالية المدققة في نهاية العام الزكوي بالصافي عند حساب وعاء الزكاة لمكلف أنشطة التمويل.
3. يسري على مكلف أنشطة التمويل ما ورد في المادة (السادسة عشرة) من اللائحة المتعلقة بضوابط توحيد القوائم المالية.
4. يسري على مكلف أنشطة التمويل ما ورد في المادة (الخامسة عشرة) من اللائحة المتعلقة بنسبة الزكاة.
1. Pursuant to Articles ( 71 and 72) of the Regulations, Zakat Base shall be calculated for Zakat Payer of Financing Activities through dividing Zakat assets over the total assets, then to be multiplied by funds sources, according to the following equation:
Zakat Base for Zakat Payer of Financing Activities = funds sources × (Zakat assets ÷ total assets)
2. The value reflected in the audited financial statements shall be approved by net by the end of Zakat year upon calculating Zakat base for Zakat Payer of Financing Activities.
3. The Zakat Payer of Financing Activities shall be subject to the provisions Article (16 ) of the Regulations of controls of the financial statements consolidation.
4. The Zakat Payer of Financing Activities shall be subject to the provisions of Article ( 15) of the Regulations of Zakat amount.
Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi’nin (ZATCA) yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 15: Zekât oranıZekât, hicri yıl için zekât matrahının %2.5’idir; hesap tutan yükümlünün zekât yılı hicri yıldan farklıysa fiilî gün sayısına göre oranlanır; faaliyetin başında ve sonunda 354 günden kısa dönemler için iki kural vardır.
- Madde 16: Konsolide hesaplar ve zekât beyannameleriMadde, holding şirketi ile doğrudan veya dolaylı olarak tamamen sahip olduğu, Krallık içi veya dışındaki bağlı şirketleri için konsolide hesap ve tek zekât beyannamesine izin verir; aksi halde her şirketin zekâtı ayrı hesaplanır ve ayrı beyan edilir.
- Madde 68: Zekâta tabi fon kaynaklarıFinansman faaliyeti yürüten mükellefin zekâta tabi fon kaynakları; özkaynaklar, tamamı veya bir kısmı bir yıl veya daha sonra ödenecek yükümlülükler, bir yıl veya daha sonra vadesi gelen türevlerin negatif gerçeğe uygun değeri ve finansman fonu pay sahiplerine ait net varlıklarla sınırlıdır.
- Madde 69: Zekâta tabi varlıklarFinansman faaliyeti mükellefinin zekâta tabi varlıkları, toplam varlıklardan zekâta tabi olmayan ve zekâtı zaten ödenmiş varlıklar düşülerek bulunur: zekâta tabi varlıklar = toplam varlıklar − (zekâta tabi olmayan + zekâtı ödenmiş varlıklar).
- Madde 71: Finansman mükellefinde matrahın alt ve üst sınırıFinansman faaliyeti mükellefi net kâr elde ederse matrahı en az net kâr × 4, en çok net kâr × 8’dir; net kâr yoksa sınırlar brüt kârın 40%’ı ve 80%’idir.
- Madde 72: Net ve brüt kâr yokken matrahFinansman faaliyeti mükellefi ne net ne brüt kâr elde ederse matrahı, alt veya üst sınır olmaksızın 67. maddedeki formülün sonucudur.
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لجباية الزكاة (1445هـ) — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
- Implementing Regulations for Zakat Collection 1445 H (2024) — Zakat, Tax and Customs Authority (ZATCA)
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.