Madde 53: İşyerinde kıyafet ve davranış kuralları
Model iş yönetmeliğine göre işveren, kadın ve erkek çalışanları için kıyafet kuralları koymalıdır; tüm çalışanlar İslam şeriatına ve yerleşik toplumsal örflere uymalı, karşı cinsten biriyle baş başa kalmamalı ve her türlü eziyetten kaçınmalıdır.
Uygulamada ne anlama gelir
- Kıyafet şeriat hükümlerine aykırı olmamalı, işçinin görevine uygun, düzgün ve profesyonel bir görünüm sağlamalı, örtünmeye uygun ve şeffaf olmamalıdır; kurallar ayrıca ihlal hâlinde uygulanacak cezaları da belirlemelidir.
- Kıyafet kuralları işyerinde görünür bir yerde ayrıca ilan edilir veya tabi olanların bilgi sahibi olmasını sağlayacak başka bir yolla duyurulur ve bunu bildiklerine dair onayları alınır.
- Çalışanlar karşı cinsten biriyle baş başa kalamaz (halvet); işveren bunu işyerinde önlemek için her türlü tedbiri almalıdır.
- Çalışanlar fiziksel, sözlü veya ima yoluyla eziyetten; hayâyı zedeleyen ya da onur, itibar veya özgürlüğe dokunan her tutumdan ve birini gayrimeşru bir ilişkiye çekmeye ya da zorlamaya yönelik davranıştan, şaka amaçlı da olsa, yüz yüze veya herhangi bir iletişim aracıyla kaçınmalıdır.
- Çalışanlar başkalarıyla ilişkilerinde İslam şeriatına ve yerleşik toplumsal örflere uymalıdır. İşveren, eziyet yasağını tüm çalışanlara duyurmak için gerekli her türlü düzenlemeyi ve işlemi yapabilir.
Resmî metin
1. يجب على المنشأة وضع تنظيم لاشتراطات زي العاملين لديها نساءً ورجالاً وفق الضوابط التالية:
أ. ألا يتعارض مع الأحكام الشرعية.
ب. أن يكون بمظهر مهني لائق يتناسب مع مهام العامل في مكان العمل.
ج. أن يكون محتشماً وغير شفاف.
د. وضع العقوبات المترتبة على مخالفة الاشتراطات.
ه. إعلان تلك الاشتراطات على حده في مكان ظاهر بالمنشأة أو أي وسيلة أخرى تكفل علم الخاضعين لها بأحكامها، وإقرارهم بالعلم بها.
2. على جميع العاملين بالمنشأة الالتزام بمقتضيات أحكام الشريعة الإسلامية، والأعراف الاجتماعية المرعية في التعامل مع الآخرين.
3. يمتنع على جميع العاملين الخلوة مع الجنس الآخر, وعلى المنشأة أن تتخذ كل التدابير التي تمنع الخلوة بين الجنسين داخل المنشأة.
4. على جميع العاملين الامتناع عن القيام بأي شكل من أشكال الإيذاء، أو الإساءة الجسدية، أو القولية، أو الإيحائية، أو باتخاذ أي موقف يخدش الحياء، أو ينال من الكرامة، أو السمعة، أو الحرية، أو يقصد منه استدراج، أو إجبار أي شخص إلى علاقة غير مشروعة؛ حتى لو كان ذلك على سبيل المزاح، وذلك عند التواصل المباشر، أو بأي وسيلة تواصل أخرى، وللمنشأة أن تتخذ كل الترتيبات، والإجراءات الضرورية، واللازمة لتبليغ جميع العاملين بذلك.
İnsan Kaynakları ve Sosyal Kalkınma Bakanlığı’nın “Çalışma Kanunu Uygulama Yönetmeliği ve ekleri” belgesinde yayımladığı Arapça metin; Bakanlık bunun İngilizce çevirisini yayımlamıyor. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.
İlgili maddeler
- Madde 54: İşyerinde eziyet sayılan davranışlarModel iş yönetmeliğine göre işyerinde işverenin işçiye, işçinin işverene ya da bir işçinin başka bir işçiye veya orada bulunan herhangi birine karşı fiziksel, psikolojik veya cinsel nitelikte her türlü etkin ya da edilgen kötü muamele ile her türlü istismar, şantaj, ayartma veya tehdit eziyet sayılır.
- Madde 55: Eziyet şikâyetleri ve soruşturma komitesiModel iş yönetmeliğine göre işyerinde eziyete uğrayan kişi, yetkili kamu mercilerine başvurma hakkı saklı kalmak üzere en geç 5 iş günü içinde işverene şikâyette bulunabilir; işveren de soruşturma için bir komite kurmalıdır.
- Madde 56: Eziyet soruşturma komitesinin işleyişiModel iş yönetmeliğine göre eziyet soruşturma komitesi gizlilik içinde tüm tarafları ve tanıkları dinler, imzalı tutanak tutar, çalışanları çağırabilir; eziyet sabit olursa oy çokluğuyla disiplin cezası, şikâyet kötü niyetliyse ihbarda bulunana ceza önerir.
Cezalar ve ihlallerKadınların çalıştırılması
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لنظام العمل وملحقاتها — الملحق رقم (1): النموذج الموحد للائحة تنظيم العمل — وزارة الموارد البشرية والتنمية الاجتماعية
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.