Madde 37: İlişkili kişiler
Anlaşma’nın genel ilkelerine ek olarak madde, iki veya daha fazla kişinin ilişkili sayıldığı durumları belirler: akrabalık ve hısımlık, istihdam ve ortaklık, gerçek kişi ile tüzel kişi arasındaki bağ, ortak kontrol ile iflas idaresi, vakıf mütevellisi ve lehtarlar.
Uygulamada ne anlama gelir
- Bir gerçek kişi; eşi, hısımı veya dördüncü dereceye kadar akrabası olan kişiyle ilişkilidir.
- Çalışanlar, işveren ve ortakları ile herhangi bir ortaklıktaki ortaklar ilişkili kişilerdir.
- Gerçek kişi, tüzel kişinin ortağı, yöneticisi veya planlarını belirleyen kişiyse ya da tek başına veya ilişkili kişilerle birlikte sermayesinin, oy haklarının veya değerinin %50’sinden fazlasını doğrudan veya dolaylı olarak kontrol ediyor ya da ona sahipse onunla ilişkilidir.
- Bir veya daha fazla kişi iki veya daha fazla tüzel kişide sermayenin %50’sinden fazlasına sahipse ya da oy haklarının veya değerin %50’sinden fazlasını doğrudan veya dolaylı olarak kontrol ediyor veya ona sahipse, ortak kontrol altındaki bu tüzel kişiler ilişkilidir.
- İflas idaresi, vakıf mütevellisi ve tüm lehtarlar Kanun bakımından ilişkili kişilerdir.
Resmî metin
1- بالإضافة إلى المبادئ العامة التي نصت عليها الاتفاقية، فإن الحالات الواردة في هذه المادة تحدد إذا كان شخصان أو أكثر سيعاملون كأشخاص مرتبطين لأغراض تطبيق الاتفاقية والنظام.
2- يعد الشخص الطبيعي مرتبطًا بأي شخص طبيعي آخر إذا كان ذلك الشخص الآخر هو زوجًا أو صهرًا للشخص، أو قريبًا له حتى الدرجة الرابعة.
3- يعد الموظفون ورب العمل وشركاءه، والشركاء في أي شراكة أشخاصًا مرتبطين لأغراض النظام.
4- الأشخاص الطبيعيون والأشخاص الاعتباريون يعدون أشخاصًا مرتبطين لأغراض النظام في الحالات الآتية:
أ) الشخص الطبيعي عندما يكون شريك أو مدير أو من يضع الخطط في الشخص الاعتباري.
ب) الشخص الطبيعي الذي يسيطر أو يملك إما منفرداً أو مع شخص مرتبط أو أشخاص مرتبطين وفقًا لهذه المادة على أكثر من خمسين في المئة (%50) من رأس المال أو حقوق التصويت أو قيمة الشخص الاعتباري سواء وفي جميع الحالات سواء بشكل مباشر أو غير مباشر.
5- يعد الأشخاص الاعتباريون تحت سيطرة مشتركة مرتبطون، إذا حاز شخص واحد أو أكثر على أكثر من خمسين في المئة (%50) من رأس المال أو يسيطر أو يملك أكثر من خمسين في المئة (%50) من حقوق التصويت أو القيمة بشكل مباشر أو غير مباشر في أي من الحالات السابقة وفي شخصين اعتباريين أو أكثر.
6- يعد أمين التفليسة وناظر الوقف وأي مستفيدون، مرتبطون لأغراض النظام.
ZATCA’nın değişiklikleriyle birlikte yayımladığı Arapça metin. ZATCA sitesindeki İngilizce metin gösterilmez: sonraki değişikliklerden öncesine aittir ve 47, 50, 63, 70 ve 73. maddeler dahil birçok maddede Arapçadan ayrılır. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 38: Gerçeğe uygun piyasa değeriTeslim ilişkili kişiler arasında, gerçeğe uygun piyasa değerinin altında yapılmış ve müşteri indirilecek KDV’yi tamamen indiremiyor veya geri alamıyorsa, teslimin değeri kararlaştırılan bedel yerine gerçeğe uygun piyasa değeridir. Madde bu değeri ve alternatif belirleme yolunu tanımlar.
- Madde 9: Belirli durumlarda kayıt hükümleriMadde özel kayıt durumlarını düzenler: yalnızca sıfır oranlı teslim yapanlar, ilişkili kişilerin teslimlerinin birleştirilmesi, vergi temsilcisi aracılığıyla kaydolan yerleşik olmayanlar, kamu kurumunun faaliyetinin ekonomik faaliyet sayılmadığı haller, çalışanlar ve geçici işçi ücretleri.
- Madde 33: KİK’te yerleşik olmayanlara sunulan hizmetlerVergi mükellefinin herhangi bir KİK üye devletinde yerleşik olmayan müşteriye sunduğu hizmetler, maddede sayılan dört durum dışında sıfır oranlıdır. Turistlere KDV iadesi hizmeti sağlayanın iadeyle ilgili hizmetleri sıfır oranlı kalır.
- Madde 40: Teslim değerinin düzeltilmesiMadde, vergiye tabi teslimin değerinin ne zaman düzeltileceğini, tedarikçinin hesaplanan KDV’yi ve müşterinin indirilecek KDV’yi nasıl düzelteceğini, ödenmeyen alacaklarda hesaplanan KDV’nin indirilme şartlarını ve 12 ay sonra hâlâ ödenmeyen tutarlarda indirimin geri alınması yükümlülüğünü düzenler.
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لنظام ضريبة القيمة المضافة (النسخة العاشرة، أبريل 2025) — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.