Madde 9: Belirli durumlarda kayıt hükümleri
Madde özel kayıt durumlarını düzenler: yalnızca sıfır oranlı teslim yapanlar, ilişkili kişilerin teslimlerinin birleştirilmesi, vergi temsilcisi aracılığıyla kaydolan yerleşik olmayanlar, kamu kurumunun faaliyetinin ekonomik faaliyet sayılmadığı haller, çalışanlar ve geçici işçi ücretleri.
Uygulamada ne anlama gelir
- Tüm teslimleri sıfır oranlı olan kişi, eşiği aşsa bile zorunlu kayıttan muaftır ancak isteğe bağlı kaydolabilir. İlişkili kişiler benzer veya bağlantılı faaliyetler yürütüyorsa ZATCA, bildirimle belirli bir dönemdeki yıllık teslimlerini birleştirip toplamı her birinin teslimi sayabilir.
- Kayıt yükümlüsü yerleşik olmayan kişi ZATCA formunu bizzat veya 77. maddeye göre onaylanmış bir vergi temsilcisi aracılığıyla kullanır; temsilcinin bilgileri formda yer alır. Temsilci değişikliği 20 gün içinde ZATCA’ya bildirilir.
- Kamu kurumunun kamu otoritesi sıfatıyla yürüttüğü faaliyet, üç şartın birlikte gerçekleşmesi halinde ekonomik faaliyet sayılmaz: bir yasal düzenleme yetki vermesi, ekonomik veya ticari ölçütlerle yürütülmemesi ve özel sektörle rekabet olmaksızın münhasır olması.
- Kayıt bakımından ekonomik faaliyet, çalışanların ve diğer kişilerin bir işverene sözleşme veya iş ilişkisi doğuran başka bir bağla bağlı oldukları ölçüde yaptıkları işleri kapsamaz.
- Bu hüküm geçici işçi sözleşmelerindeki ücret ve yan haklara da uygulanır: iş ilişkisi işçi ile müşteri arasındaysa, müşteri tüzel kişi (veya Başkan’ın kurallarına göre gerçek kişi) ise, tedarikçi kamu kurumu, lisanslı insan kaynakları şirketi veya izin sahibi ise ve sözleşme ücreti ve vergiye tabi komisyonu ayrı gösteriyorsa.
Resmî metin
1- يستثنى من التسجيل الإلزامي أي شخص تتجاوز قيمة توريداته السنوية في المملكة في أي وقت حد التسجيل الإلزامي، إذا كانت جميع توريداته خاضعة فقط لنسبة الصفر بالمائة. ويجوز له تقديم طلب تسجيل اختياري.
2- للهيئة في الحالات التي يزاول فيها شخصان مرتبطان أو أكثر مرتبطون أنشطة متشابهة أو مترابطة، إصدار إشعار تطلب فيه ضمّ قيمة توريداتهم السنوية خلال مدة محددة، وأن تستخدم هذه القيمة الإجمالية كقيمة للتوريدات السنوية لكل منهم.
3- على كل شخص غير مقيم في المملكة وملزم بالتسجيل فيها أن يستخدم نموذج طلب التسجيل المعد من قبل الهيئة، سواءً بنفسه أو بواسطة ممثل ضريبي معتمد وفقاً للمادة السابعة والسبعون من هذه اللائحة، كما يجب بيان معلومات الممثل الضريبي في نموذج الطلب، إن وجد.
4- يجب على الشخص غير المقيم عند تغيير ممثله الضريبي أن يخطر الهيئة خلال عشرين (20) يوماً من تاريخ حدوث التغيير.
5- لا يعد النشاط الذي تمارسه الجهة الحكومية بصفتها سلطة عامة نشاطاً اقتصادياً لأغراض تطبيق النظام و اللائحة، إذا تحققت كافة الاشتراطات الآتية:
أ) وجود أداة نظامية تخول الجهة الحكومية بممارسة النشاط.
ب) ألا تكون الجهة الحكومية تمارس النشاط وفقاً لمعايير اقتصادية/تجارية.
ج) أن تكون الجهة الحكومية تمارس النشاط بصفة حصرية; ويقصد بالحصرية انعدام المنافسة مع القطاع الخاص بحيث لا يمكن لغير الجهات الحكومية ممارسة هذا النشاط.
6- لا يشمل النشاط الاقتصادي النشاط الذي يمارسه العاملون وغيرهم من الأشخاص بقدر ما يكونون فيه مرتبطين ارتباطًا تعاقديًا مع صاحب العمل أو مرتبطين بأي ارتباط آخر تنشأ بموجبه علاقة العمل; وذلك لأغراض التسجيل وفقًا للنظام وهذه اللائحة.
7- ينطبق الحكم الوارد في الفقرة (6) من هذه المادة على المقابل المحدد بصفته مزايا أو أجور للعاملين في عقود خدمات إعارة العاملين; شريطة أن يتحقق الآتي:
أ) أن تتحقق علاقة العمل بين العامل المعار والعميل.
ب) أن يكون العميل شخص اعتباري، أو شخص طبيعي وفق ضوابط تصدر بقرار من المحافظ.
ج) أن يكون المورد جهة حكومية أو شركة موارد بشرية مرخصة أو أحد الأشخاص الحاصلين على تصريح إعارة الخدمات العمالية من الجهة المختصة.
د) أن يتضمن العقد أو الاتفاقية أو المستندات التعاقدية الأخرى بين المورد والعميل توضيح لقيمة أجر أو مزايا العامل، وقيمة العمولة الخاضعة للضريبة بشكل مفصل.
ZATCA’nın değişiklikleriyle birlikte yayımladığı Arapça metin. ZATCA sitesindeki İngilizce metin gösterilmez: sonraki değişikliklerden öncesine aittir ve 47, 50, 63, 70 ve 73. maddeler dahil birçok maddede Arapçadan ayrılır. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 3: Zorunlu kayıt: eşiği aşan teslimlerKayıtlı olmayan her yerleşik, her ay sonunda son 12 aydaki teslimlerinin değerini hesaplar. Bu değer KİK KDV Anlaşması’ndaki zorunlu kayıt eşiğini aşarsa, o ayın sonundan itibaren 30 gün içinde kayıt başvurusu yapar; kayıt, başvurudan sonraki ayın başında geçerli olur.
- Madde 7: İsteğe bağlı kayıtKayıt yükümlüsü olmayan yerleşik, son 12 aydaki teslimleri veya giderleri isteğe bağlı kayıt eşiğine ulaşmışsa ya da önümüzdeki 12 ayda bu eşikten az olmaması bekleniyorsa kayıt başvurusu yapabilir. ZATCA kaydı daha önceki veya sonraki bir tarihten geçerli kılabilir.
- Madde 37: İlişkili kişilerAnlaşma’nın genel ilkelerine ek olarak madde, iki veya daha fazla kişinin ilişkili sayıldığı durumları belirler: akrabalık ve hısımlık, istihdam ve ortaklık, gerçek kişi ile tüzel kişi arasındaki bağ, ortak kontrol ile iflas idaresi, vakıf mütevellisi ve lehtarlar.
- Madde 77: Vergi temsilcileri, vergi vekilleri ve atanmış kişilerZATCA vergi temsilcilerini ve vekillerini onaylayabilir ve listelerini yayımlar. Yerleşik olmayan kişi, bir üst sınıra kadar kendisiyle birlikte sorumlu olan yerleşik bir vergi temsilcisi atayabilir; yerleşik kişi vekil atayabilir ama sorumluluğu sürer; tasfiye memurları ve benzerleri 20 gün içinde ZATCA’ya bildirir.
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لنظام ضريبة القيمة المضافة (النسخة العاشرة، أبريل 2025) — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.