Madde 38: Gerçeğe uygun piyasa değeri
Teslim ilişkili kişiler arasında, gerçeğe uygun piyasa değerinin altında yapılmış ve müşteri indirilecek KDV’yi tamamen indiremiyor veya geri alamıyorsa, teslimin değeri kararlaştırılan bedel yerine gerçeğe uygun piyasa değeridir. Madde bu değeri ve alternatif belirleme yolunu tanımlar.
Uygulamada ne anlama gelir
- Üç şartın birlikte bulunması gerekir: teslim Anlaşma veya yönetmelikte tanımlanan ilişkili kişiler ya da bağlıları arasında yapılmış; değeri gerçeğe uygun piyasa değerinin altında; ve müşteri ilgili indirilecek KDV’yi tamamen indirme veya geri alma hakkına sahip değil.
- Gerçeğe uygun piyasa değeri, ilişkili olmayan kişiler arasında serbestçe yapılan benzer ve eş zamanlı teslimler için ödenecek bedeldir.
- Benzer ve eş zamanlı teslim, aynı türden ya da aynı veya büyük ölçüde benzer mal veya hizmetlerin teslimidir; özellikler, kalite, miktar, teslim yeri ve tarihi ile tedarikçinin itibarı gibi etkenlere göre belirlenir.
- Benzer ve eş zamanlı teslim tespit edilemezse, vergi mükellefi veya ZATCA diğer benzer işlemlere ya da tedarikçinin maliyetine dayanarak, hangisi yüksekse, alternatif bir değer belirleyebilir; anlaşmazlıkta ZATCA’nın kararı esas alınır.
Resmî metin
1- تكون قيمة التوريد هي القيمة السوقية العادلة له بدلاً من قيمة التوريد المتفق عليها، بين أطراف المعاملة عند تحقق جميع الشروط التالية:
أ) أن يكون التوريد قد تم بين شخصين مرتبطين أو تابعين لهم كما هو معرف في الاتفاقية، أو هذه اللائحة.
ب) أن تكون قيمة التوريد أقل من القيمة السوقية العادلة.
ج) أن لا يكون للعميل الأحقية في خصم أو استرداد كامل ضريبة المدخلات المتعلقة بالتوريد.
2- لأغراض الفقرة الأولى من هذه المادة، يُقصد بعبارة القيمة السوقية العادلة فيما يتعلق بتوريد السلع والخدمات، المقابل المستحق نظير توريدات سلع وخدمات مماثلة ومتزامنة تقدم بمرونة بين أشخاص ليسوا أشخاصًا مرتبطين.
3- التوريد المماثل والمتزامن يعني توريداً آخر لسلع أو خدمات إما من نفس نوع السلع والخدمات التي تم توريدها أو تكون مطابقة أو مشابهة لها إلى حد كبير. ويجب التأكد من ذلك استناداً إلى عوامل تشمل الخصائص والجودة والكمية للسلع والخدمات، ومكان وتاريخ التوريد وسمعة المورد.
4- في الحالات التي لا يمكن فيها التأكد من حدوث توريد متزامن ومشابه، يجوز للشخص الخاضع للضريبة أو الهيئة أن تقرر قيمة بديلة للقيمة السوقية العادلة استناداً إلى معاملات أخرى مشابهة لتوريد السلع والخدمات أو استناداً إلى التكلفة التي تحملها المورد الذي قام بالتوريد؛ أيهما أكبر. ويرجح قرار الهيئة عند الاختلاف.
ZATCA’nın değişiklikleriyle birlikte yayımladığı Arapça metin. ZATCA sitesindeki İngilizce metin gösterilmez: sonraki değişikliklerden öncesine aittir ve 47, 50, 63, 70 ve 73. maddeler dahil birçok maddede Arapçadan ayrılır. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 37: İlişkili kişilerAnlaşma’nın genel ilkelerine ek olarak madde, iki veya daha fazla kişinin ilişkili sayıldığı durumları belirler: akrabalık ve hısımlık, istihdam ve ortaklık, gerçek kişi ile tüzel kişi arasındaki bağ, ortak kontrol ile iflas idaresi, vakıf mütevellisi ve lehtarlar.
- Madde 39: Varsayılan teslimlerin değeriVarsayılan teslimin değeri alış bedeli veya maliyetidir; bu belirlenemezse, 38. maddeye göre varsayılan teslim tarihindeki gerçeğe uygun piyasa değeridir. Bir kamu kurumunun tedarikçiye ödediği tutarların tamamı veya bir kısmı o kuruma yapılan teslimin bedeliyse, bunlar sübvansiyon sayılmaz.
- Madde 15: Varsayılan teslimlerVergi mükellefi, varsayılan teslim hallerinde teslim yapmış sayılır; belirli değer sınırları içinde bedelsiz hediye, numune ve çalışanlara verilen mal veya hizmetler ile imha edilen, çalınan veya kaybolan mallar için istisnalar ve kısmi indirimde değerin düzeltilmesine ilişkin kurallar vardır.
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لنظام ضريبة القيمة المضافة (النسخة العاشرة، أبريل 2025) — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.