Konular
Gelir vergisi — Suudi Gelir Vergisi Kanunu
Kanunun 37 maddesi bu konuyu ele alır, kanundaki sırayla; her birinin burada sade bir açıklaması, kendi sayfasında resmî metni var.
- Madde 2: Vergiye tabi kişilerGelir vergisine tabi olanları sayar: belirli paylar bakımından mukim sermaye şirketleri, Krallıkta faaliyet yürüten Suudi olmayan mukim gerçek kişiler, daimi işyeri veya Krallık kaynaklı geliri olan mukim olmayanlar ile doğal gaz yatırımı veya petrol ve hidrokarbon üretimi alanında çalışanlar.
- Madde 5: Gelirin kaynağıGelirin Krallıktaki bir kaynaktan elde edilmiş sayıldığı durumları sayar ve gelirin ödendiği yerin kaynağın belirlenmesinde dikkate alınmayacağını hükme bağlar.
- Madde 6: Vergi matrahıHer mükellef grubunun vergi matrahını, ilgili faaliyetten elde edilen vergiye tabi gelirden Kanunun kabul ettiği giderlerin düşülmesiyle bulunan tutar olarak tanımlar ve her matrahın ayrı hesaplanmasını öngörür.
- Madde 7: Vergi oranlarıGelir vergisi oranlarını belirler: mükelleflerin çoğu ve doğal gaz yatırımı için 20%, petrol ve hidrokarbon üreticileri için Krallıktaki sermaye yatırımlarına göre 50% ile 85% arası; stopaj oranları için 68. maddeye atıf yapar.
- Madde 8: Vergiye tabi gelirVergiye tabi geliri, türü ve ödeme şekli ne olursa olsun faaliyetten elde edilen, sermaye kazançları ve arızi gelirler dahil toplam gelirden muaf gelirin düşülmesiyle bulunan tutar olarak tanımlar; doğal gaz yatırımı gelirini de tanımlar.
- Madde 9: Varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazanç veya zararlarBir varlığın elden çıkarılmasından doğan kazanç veya zararın nasıl ölçüleceğini ve hangi hallerde dikkate alınmayacağını belirler: maliyet esası, ayni karşılık, bağış ve miras, zorunlu elden çıkarma ve tamamen sahip olunan sermaye şirketleri grubu içindeki devirler.
- Madde 10: Vergiden muaf gelirlerÜç tür geliri gelir vergisinden muaf tutar: Suudi sermaye piyasasında işlem gören menkul kıymetlerden doğan belirli sermaye kazançları, faaliyet varlığı olmayan malların elden çıkarılmasından doğan kazanç ve mukim sermaye şirketinin hak ettiği şartları taşıyan kâr dağıtımları.
- Madde 11: BağışlarHer mükellefin, vergi matrahını belirlerken vergi yılı içinde kamu kurumlarına veya Krallıkta lisanslı, kâr amacı gütmeyen ve bağış kabul etmeye yetkili hayır kuruluşlarına ödediği bağışları indirmesine izin verir.
- Madde 12: Gelirin elde edilmesiyle ilgili giderlerVergiye tabi gelirin elde edilmesi için vergi yılı içinde katlanılan, ödenmiş veya tahakkuk etmiş tüm olağan ve zorunlu giderleri matrah hesabında indirilebilir kılar; sermaye niteliğindeki giderler ile 13. madde veya bu bölümün diğer hükümlerince yasaklananlar hariçtir.
- Madde 13: İndirilemeyen giderlerMatrah hesabında indirilemeyen giderleri sayar: vergiye tabi gelirle ilgisi olmayan giderlerden gelir vergisine, para cezalarına ve rüşvetlere kadar.
- Madde 14: Tahsili imkânsız alacaklarMükellefin, daha önce vergiye tabi gelirinde hasılat olarak beyan ettiği mal veya hizmet satışlarından doğan tahsili imkânsız alacakları, tahsil edilemeyeceğine dair uygun kanıtla defterlerinden silindiğinde indirmesine izin verir.
- Madde 15: Yedekler ve karşılıklarBankaların şüpheli alacak karşılıkları dışında hiçbir yedek veya karşılığın indirilmesine izin vermez; bu karşılıkların kurallarını uygulama yönetmeliğine bırakır.
- Madde 16: Araştırma ve geliştirme giderleriVergiye tabi gelirin elde edilmesiyle bağlantılı araştırma ve geliştirme giderlerinin indirilmesine izin verir; araştırmada kullanılan arazi veya ekipmanın satın alma maliyeti ise indirilemez, ekipman 17. maddeye göre amortismana tabi tutulur.
- Madde 20: Emeklilik fonlarına katkılarİşverenin emeklilik ve benzeri fonlara katkılarını ne zaman indirebileceğini belirler: sermaye şirketi olmayan işverenler için çalışanın gelirinin 25%’ine kadar, sermaye şirketleri için fonların karşılanmamış yükümlülükleri sınırında. Çalışanın kendi katkıları indirilemez.
- Madde 22: Vergi yılıVergi yılını devletin mali yılı olarak belirler, mükellefin uygulama yönetmeliğindeki kurallara göre farklı bir 12 aylık dönem kullanmasına izin verir; vergi yılı değişikliği, ilk ve son yıllar ile ilişkili şirket grupları hakkında hükümler içerir.
- Madde 23: Muhasebe yöntemiMuhasebe yönteminin mükellefin gelirini açıkça göstermesini şart koşar, şirketler ve defter tutan mükellefler için ticari defterleri esas alır, tahakkuk veya nakit esasının ne zaman uygulanacağını belirler ve muhasebe politikası değişikliğini Kurumun onayına bağlar.
- Madde 24: Nakit esasına göre muhasebeNakit esasını kullanan mükellef, defter ve kayıtlarına geliri tahsil ettiğinde veya tahsile hazır olduğunda, giderleri ise ödediğinde kaydeder.
- Madde 25: Tahakkuk esasına göre muhasebeTahakkuk esasını kullanan mükellef gelir ve giderleri muaccel olduklarında kaydeder; madde, bir tutarın mükellefe veya mükellef tarafından ne zaman ödenmesi gerektiğini açıklar.
- Madde 26: Uzun vadeli sözleşmelerTahakkuk esasını kullanan mükellef için uzun vadeli bir sözleşmenin gelir ve giderleri, vergi yılı içinde tamamlanan işin oranına göre hesaplanır.
- Madde 27: StoklarStok bulunduran mükellefin envanter kaydı açıp tutmasını zorunlu kılar, satılan malın maliyetinin indirilmesine izin verir ve stok maliyetinin hesaplanması ile dönem sonu stokunun değerlemesini düzenler.
- Madde 28: Ortak mülkiyetteki mallarOrtak mülkiyetteki mallarla ilgili gelir veya giderler, ortaklar arasında mülkiyet paylarına göre dağıtılır.
- Madde 29: DeğerlemeMatraha veya toplam gelire dahil edilen nakdi olmayan mal, hizmet veya diğer menfaatler, vergi amacıyla deftere kaydedildikleri tarihteki piyasa değeriyle değerlenir.
- Madde 30: Para birimi çevrimiToplam gelir ile vergi matrahının Suudi riyali olarak hesaplanmasını öngörür ve başka para birimlerindeki tutarların çevrileceği kuru belirler.
- Madde 31: Dolaylı ödemeler veya menfaatlerMükellefin toplam gelirine, doğrudan veya dolaylı olarak yararlandığı her ödemenin ve kendisine doğrudan ödenseydi geliri sayılacak olup onun talimatıyla tasarruf edilen her ödemenin dahil edilmesini öngörür.
- Madde 33: İndirilmiş giderlerin geri alınmasıMükellef daha önce indirimine izin verilen bir gideri, zararı veya tahsili imkânsız alacağı geri alırsa, geri alınan tutar geri alma yılında toplam gelire dahil edilir ve giderle ilgili gelirin niteliğini alır.
- Madde 34: Takdiri vergiMatrahını kanıtlamayan yabancı havayolu şubeleri ile yabancı kargo, kara ve deniz taşımacılığı şirketlerinin şubeleri için takdiri bir matrah belirler ve Bakana diğer sektörlerin takdiri yöntemi kullanmasına izin verme yetkisi tanır.
- Madde 35: Uluslararası anlaşmalarKrallığın taraf olduğu bir antlaşma veya uluslararası anlaşmanın şartları bu Kanunla çelişirse, 63. maddedeki vergiden kaçınmayı önleme hükümleri hariç, antlaşma hükümleri uygulanır.
- Madde 36: Şahıs şirketlerine ilişkin genel hükümlerŞahıs şirketlerinde vergi şirkete değil ortaklara uygulanır; ancak şirket bilgi amaçlı beyanname vermek zorundadır ve vergi yılı ile muhasebe politikalarını kendisi seçer.
- Madde 37: Ortakların vergilendirilmesiŞahıs şirketinin gelir, indirim, zarar ve borçları ortakların matrahında niteliğini korur; her ortağın payı, şirketin vergi yılının sona erdiği ortak vergi yılında dikkate alınır.
- Madde 38: Ortaklık payının maliyet esasıBir ortağın şahıs şirketindeki payının maliyet esasını ve bunun nasıl artıp azaldığını belirler.
- Madde 39: Şahıs şirketi varlıklarının maliyet esasıŞahıs şirketine getirilen mallar, getiren ortağın maliyet esasını korur; ayrılan bir ortak aldığı dağıtımdan kazanç veya zarar elde ettiğinde şirket varlıklarının maliyet esası düzeltilir.
- Madde 40: Şahıs şirketine mal devriBir varlığın mülkiyetini şahıs şirketine, şirkette pay karşılığında devreden ortak için kazanç veya zarar hesaplanmaz.
- Madde 41: Şahıs şirketinden ortağa varlık devriNakdi olmayan bir varlığın şahıs şirketinden bir ortağa devri, ortağın payının tasfiyesi dahil, şirket tarafından elden çıkarma sayılır ve kazanç veya zarar devir tarihinde dikkate alınır.
- Madde 42: Şahıs şirketinde ortak değişikliğiOrtakların girmesi veya çıkması sonucunda şahıs şirketi yeniden oluşursa, tüm varlıkları yeni şahıs şirketine bu şirketteki paylar karşılığında devredilmiş sayılır.
- Madde 43: Sermaye şirketlerine ilişkin genel hükümlerSermayesi paylara bölünmüş komandit şirketteki komandite ortakların paylarını şahıs şirketindeki gibi vergilendirir, sermaye şirketindeki Suudi olmayan payın mülkiyet veya kontrolünde 50% veya daha fazla değişiklik olursa önceki zararların indirimini sınırlar ve grup içi devirleri bu kuraldan hariç tutar.
- Madde 56: Verginin idaresiGelir vergisinin idaresi, incelenmesi, tarhı ve tahsili ile Kanunda öngörülen cezaların uygulanmasından Kurumu sorumlu tutar ve ceza kararını kimin vereceğini belirler.
- Madde 63: Vergiden kaçınmayla mücadeleZATCA’ya vergiden kaçınmaya karşı yetkiler verir: vergisel etkisi olmayan işlemleri dikkate almamak, işlemleri özüne göre yeniden nitelendirmek, takdiri tarhiyat yapmak, ilişkili taraflar arasında gelir ve gideri yeniden dağıtmak ve gelir bölmeyi önlemek.
Bölümler
- Bölüm 2: Mükellefler
- Bölüm 3: Vergi Matrahı ve Vergi Oranları
- Bölüm 4: Vergiye Tabi Gelir
- Bölüm 5: Gelirin Elde Edilmesine İlişkin Giderler
- Bölüm 6: Vergisel Muhasebe Kuralları
- Bölüm 7: Vergi Matrahının Belirlenmesine İlişkin Ek Kurallar
- Bölüm 8: Şahıs Şirketlerinin Vergilendirilmesine İlişkin Kurallar
- Bölüm 9: Sermaye Şirketlerinin Vergilendirilmesine İlişkin Kurallar
- Bölüm 11: Genel Hükümler
- Bölüm 12: Beyanname Verilmesi, Tarhiyat, İtiraz ve İstinaf Usulleri
Kaynaklar
- نظام ضريبة الدخل — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi’nin (ZATCA) yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir..