Madde 6: Vergi matrahı
Her mükellef grubunun vergi matrahını, ilgili faaliyetten elde edilen vergiye tabi gelirden Kanunun kabul ettiği giderlerin düşülmesiyle bulunan tutar olarak tanımlar ve her matrahın ayrı hesaplanmasını öngörür.
Uygulamada ne anlama gelir
- Mukim sermaye şirketinin matrahı, Suudi olmayan ortaklar ile petrol ve hidrokarbon üretiminde çalışan ortakların, şirketin Krallık kaynaklı faaliyetlerden elde ettiği vergiye tabi gelirdeki payları eksi indirilebilir giderlerdir.
- Suudi olmayan mukim gerçek kişinin matrahı, Krallık kaynaklı her türlü faaliyetinden elde ettiği vergiye tabi gelirdir; daimi işyeri olan mukim olmayanın matrahı ise bu işyerinin faaliyetinden doğan veya onunla bağlantılı vergiye tabi gelirdir; her ikisinde de indirilebilir giderler düşülür.
- Her gerçek kişinin matrahı diğerlerinden ayrı hesaplanır. Sermaye şirketinin matrahı, hesapları muhasebe amacıyla başka bir kişininkiyle konsolide edilse bile, pay sahiplerinin, ortaklarının ve bağlı şirketlerinin matrahından ayrıdır.
- Petrol ve hidrokarbon üretiminde çalışanın matrahı da doğal gaz yatırımında çalışanın matrahı da o alandaki vergiye tabi gelir eksi indirilebilir giderlerdir; doğal gaz matrahı kişinin diğer faaliyetlerinin matrahından ayrı tutulur.
Resmî metin
أ- الوعاء الضريبي لشركة الأموال المقيمة هو حصص الشركاء غير السعوديين وحصص الشركاء العاملين في إنتاج الزيت والمواد الهيدروكربونية من دخلها الخاضع للضريبة من أي نشاط من مصادر في المملكة محسوماً منه المصاريف الجائزة بمقتضى هذا النظام.
ب- الوعاء الضريبي للشخص الطبيعي المقيم غير السعودي هو دخله الخاضع للضريبة من أي نشاط من مصادر في المملكة محسوماً منه المصاريف الجائزة بمقتضى هذا النظام.
ج- الوعاء الضريبي لغير المقيم الذي يمارس النشاط في المملكة من خلال منشأة دائمة هو دخله الخاضع للضريبة الناتج عن نشاط تلك المنشأة أو المرتبط بها، محسوماً منه المصاريف الجائزة بمقتضى هذا النظام.
د- يحتسب الوعاء الضريبي للشخص الطبيعي الواحد بشكل مستقل عن غيره.
هـ- يحتسب الوعاء الضريبي لشركة الأموال بشكل مستقل عن الوعاء الضريبي للمساهمين أو الشركاء فيها أو الشركات التابعة لها، وبصرف النظر عما إذا كانت حسابات الشركة موحدة مع حسابات شخص آخر لأغراض المحاسبة.
و- الوعاء الضريبي للشخص الذي يعمل في إنتاج الزيت والمواد الهيدروكربونية هو دخله الخاضع للضريبة محسوماً منه المصاريف الجائزة بمقتضى هذا النظام، ولا يشمل ذلك الوعاء الضريبي المتعلق بمجال استثمار الغاز الطبيعي لهذا الشخص.
ز - الوعاء الضريبي للشخص الذي يعمل في مجال استثمار الغاز الطبيعي هو دخله الخاضع للضريبة في مجال استثمار الغاز الطبيعي محسوماً منه المصاريف الجائزة بمقتضى هذا النظام، ويعد هذا الوعاء الضريبي مستقلاً عن وعاء الضريبة المتعلق بباقي أوجه نشاط الشخص الأخرى.
Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi’nin (ZATCA) yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 2: Vergiye tabi kişilerGelir vergisine tabi olanları sayar: belirli paylar bakımından mukim sermaye şirketleri, Krallıkta faaliyet yürüten Suudi olmayan mukim gerçek kişiler, daimi işyeri veya Krallık kaynaklı geliri olan mukim olmayanlar ile doğal gaz yatırımı veya petrol ve hidrokarbon üretimi alanında çalışanlar.
- Madde 7: Vergi oranlarıGelir vergisi oranlarını belirler: mükelleflerin çoğu ve doğal gaz yatırımı için 20%, petrol ve hidrokarbon üreticileri için Krallıktaki sermaye yatırımlarına göre 50% ile 85% arası; stopaj oranları için 68. maddeye atıf yapar.
- Madde 8: Vergiye tabi gelirVergiye tabi geliri, türü ve ödeme şekli ne olursa olsun faaliyetten elde edilen, sermaye kazançları ve arızi gelirler dahil toplam gelirden muaf gelirin düşülmesiyle bulunan tutar olarak tanımlar; doğal gaz yatırımı gelirini de tanımlar.
- Madde 12: Gelirin elde edilmesiyle ilgili giderlerVergiye tabi gelirin elde edilmesi için vergi yılı içinde katlanılan, ödenmiş veya tahakkuk etmiş tüm olağan ve zorunlu giderleri matrah hesabında indirilebilir kılar; sermaye niteliğindeki giderler ile 13. madde veya bu bölümün diğer hükümlerince yasaklananlar hariçtir.
Kaynaklar
- نظام ضريبة الدخل — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.