Madde 1: Tanımlar
Yönetmelikteki terimler, Şirketler Kanununun (1/12/1443 H tarihli ve M/132 sayılı Kraliyet Kararnamesi) 1. maddesindeki anlamları taşır. Madde ayrıca Yönetmelikte geçen başka terimleri tanımlar: kayıtlı pay sahibi, birikimli oy, hazine payları, imtiyazlı ve itfa edilebilir paylar, dağıtılmamış kârlar ve yetkili değerleme uzmanı bunlardandır.
Uygulamada ne anlama gelir
- Kayıtlı pay sahibi: sermaye artırımını ve yeni payları onaylayan olağanüstü genel kurulun toplandığı günün sonunda ya da genel kurul veya yönetim kurulunca belirlenen kâr payı hak ediş gününün sonunda pay sahipleri defterinde kayıtlı olan kişidir.
- Birikimli oy: yönetim kurulu üyelerinin seçiminde pay sahibine oy hakkı bulunan payları sayısınca oy veren yöntemdir; pay sahibi oylarının tamamını tek adaya verebilir ya da oyları tekrarlamadan seçtiği adaylar arasında bölebilir.
- Geri alınan paylar, şirketin Kanunun 114. maddesine göre satın aldığı kendi paylarıdır; hazine payları bunlardan elde tuttuklarıdır; çalışan payları çalışanlara ayrılan hazine paylarıdır. İmtiyazlı paylar üstün haklar verir ama genel kurulda oy hakkı vermez; itfa edilebilir paylar şirketin tercihiyle şartlarına göre geri alınır.
- Dağıtılmamış kârlar: finansal tablo tarihindeki önceki yıllar ile cari yılın net kâr veya zararının birikmiş bakiyesidir; kâr dağıtımları, yedek ayırmaları ve onaylı muhasebe standartlarının gerektirdiği diğer düzeltmelerden sonraki tutardır.
- Ücretler: yönetim kurulu üyesinin aldığı tutarlar, ödenekler, net kârdan pay, dönemsel veya teşvik primleri ve ayni menfaatlerin tümüdür; görev için yapılan makul fiilî giderler hariçtir. Yetkili değerleme uzmanı: Yetkili Değerleme Uzmanları Kanununa (9/7/1433 H tarihli ve M/43 sayılı Kraliyet Kararnamesi) göre lisanslı kişidir.
Resmî metin
1. يكون للكلمات والعبارات الواردة في هذه اللائحة المعاني الموضحة أمام كل منها في المادة (الأولى) من نظام الشركات، الصادر بالمرسوم الملكي رقم (م/132) وتاريخ 1/12/1443ه.
2. يقصد بالكلمات والعبارات الآتية- أينما وردت في هذه اللائحة- المعاني الموضحة أمام كل منها، ما لم يقتض السياق غير ذلك:
اللائحة: اللائحة التنفيذية للنظام.
المساهم المقيد: المساهم المقيد في سجل المساهمين في نهاية يوم انعقاد الجمعية العامة غير العادية للموافقة على زيادة رأس مال الشركة وإصدار الأسهم الجديدة الممثلة لها، أو في نهاية يوم استحقاق الأرباح المحدد من الجمعية العامة أو مجلس الإدارة بحسب الأحوال.
التصويت التراكمي: أسلوب تصويت لاختيار أعضاء مجلس الإدارة يمنح المساهم الذي يملك أسهمًا لها حقوق تصويت قدرة تصويتية بعدد تلك الأسهم، بحيث يتيح له التصويت بها لمرشح واحد أو تقسيمها بين من يختارهم من المرشحين دون تكرار لهذه الأصوات.
الأسهم المشتراة: الأسهم التي اشترتها الشركة بموجب المادة (الرابعة عشرة بعد المائة) من النظام.
أسهم الخزينة: الأسهم المشتراة التي تحتفظ بها الشركة.
الأسهم المخصصة للعاملين: أسهم الخزينة التي تخصصها الشركة لعامليها.
الأسهم الممتازة: أسهم تصدرها الشركة ترتب لأصحابها حقوقًا تفضيلية على الأسهم العادية، ولا تعطي تلك الأسهم أصحابها حق التصويت في الجمعيات العامة للمساهمين.
الأسهم القابلة للاسترداد: أسهم تصدرها الشركة تكون قابلة للاسترداد بناءً على خيار الشركة ووفقًا لشروط وأحكام استردادها.
الأرباح المبقاة: الرصيد التراكمي المتبقي بتاريخ القوائم المالية لصافي الربح أو الخسارة للسنوات السابقة والسنة الحالية، بعد تعديله بأي توزيعات للأرباح أو تجنيب لاحتياطيات، أو أي تعديلات أخرى عليه نتيجة تطبيق متطلبات معايير المحاسبة المعتمدة.
المهنة الحرة: مهنة يقدم من خلالها شخص خدمات إلى الغير، وذلك على سبيل الاحتراف واستنادًا إلى خبرة أو تأهيل أو ملكة أو مهارة، وبعد الحصول على الترخيص اللازم من الجهة المعنية بالإشراف والرقابة على المهنة الحرة.
المكافآت: ما يحصل عليه عضو مجلس الإدارة من مبالغ وبدلات ونسبة من صافي الأرباح وما في حكمها، ومكافآت دورية أو سنوية مرتبطة بالأداء أو بالخطط التحفيزية قصيرة أو طويلة الأجل، وأي مزايا عينية أخرى، ولا يشمل ذلك المصروفات الفعلية المعقولة التي تتحملها الشركة بغرض أداء أعضاء مجلس الإدارة مهماتهم.
المقيّم المعتمد: شخص ذو صفة طبيعية أو اعتبارية مرخص له وفقًا لنظام المقيّمين المعتمدين، الصادر بالمرسوم الملكي رقم (م/43) بتاريخ 1433/7/9ه.
1. The terms and expressions set forth in these Regulations shall have the meanings indicated in Article 1 of the Companies Law issued by Royal Decree No. (M/132), dated 1/12/1443H.
2. Wherever contained herein and unless the context requires otherwise, the following terms and expressions shall have the meaning ascribed thereto:
Regulations: The Implementing Regulations of the Law.
Registered Shareholder: A shareholder registered in the Shareholder Register at the end of the day of the extraordinary general assembly convened to approve the company’s capital increase and the issuance of related new shares, or at the end of the dividend due date specified by the general assembly or the board of directors, as the case may be.
Cumulative Voting: A method of voting for electing board members that gives the holder of voting shares a voting capacity equivalent to the number of shares he owns, and by which the shareholder is entitled to either exercise all of his votes towards one nominee or to divide his votes towards several nominees without any duplication of such votes.
Purchased Shares: Shares bought back by the company in Article 114 of the Law.
Treasury Shares: Purchased Shares which are retained by the company
Employees’ Shares: Treasury Shares which are allocated by the company to its employees.
Preferred Shares: Shares issued by the company that give their owners preferential rights over ordinary shares, without entitling them to vote in the general assembly.
Redeemable Shares: Shares issued by the company that are redeemable at the company’s discretion and in accordance with redemption terms and conditions.
Retained Earnings: The cumulative net profit or loss balance as at the date of the financial statements for the previous years and the current year, post-adjustments for any dividends or setting aside for reserves, or any other modifications made thereto as a result of applying approved accounting standards.
Profession: A profession through which a person provides services to others, in a professional manner and based on experience, qualification, talent or skill, and after obtaining the permit required therefor from the authority concerned with supervising and controlling such Profession.
Remuneration: Amounts, allowances, percentage of net profits and their equivalent, periodic and annual performance-related bonuses, short and long term incentive plans, in addition to any other in-kind benefits, except for reasonable expenses actually incurred by the company on behalf of members of the board of directors in the performance of their duties.
Accredited Valuer: A natural or legal person licensed in accordance with the Accredited Valuers Law, issued by Royal Decree No. (M/43), dated 9/7/1433H.
Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
Bu maddenin uyguladığı veya atıf yaptığı kanun maddeleri
Suudi Şirketler Kanunu
- Madde 1: TanımlarMadde, Şirketler Kanunu’nda geçen Bakanlık, CMA, yetkili merci, yakınlar ve gün gibi temel terimlerin anlamını belirler; diğer terimlerin tanımını Yönetmeliğe bırakır.
- Madde 114: Payların geri alımı ve rehniŞirket, esas sözleşmesi izin veriyorsa kendi paylarını satın alabilir veya rehin alabilir; satın aldığı payların kurullarda oyu yoktur. Paylar rehnedilebilir; aksi kararlaştırılmadıkça rehin alacaklısı kâr payını tahsil eder ve paya bağlı hakları kullanır, ancak kurullara katılamaz ve oy kullanamaz.
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لنظام الشركات — وزارة التجارة
- Implementing Regulations of the Companies Law — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.