Madde 30: Karşılığın varlığı ve ispatı
Vadede muhatap, keşideciye veya keşide emrini verene, muaccel ve en az poliçe tutarına eşit belirli bir para borçluysa karşılık var sayılır. Kabul karşılığın varlığına karine teşkil eder; inkâr halinde ispat yalnız keşideciye düşer.
Uygulamada ne anlama gelir
- Vade tarihinde muhatap keşideciye veya keşide emrini verene belirli, muaccel ve en az poliçe tutarı kadar bir para borçluysa karşılık vardır.
- Poliçenin kabulü, aksi ispat edilmedikçe karşılığın muhatap nezdinde bulunduğuna karinedir.
- İnkâr halinde, poliçe kabul edilmiş olsun olmasın, karşılığın vadede muhatapta bulunduğunu yalnız keşideci ispat etmelidir; edemezse, protesto yasal süreden sonra çekilmiş olsa bile ödemeyi garanti eder.
- Protesto geç çekilmiş ve keşideci karşılığın var olduğunu ve protesto süresi bitene kadar sürdüğünü ispat etmişse, karşılık kendi yararına kullanılmadıkça o miktarda borçtan kurtulur.
Resmî metin
يعتبر مقابل الوفاء موجودا إذا كان المسحوب عليه مدينا للساحب أو للأمر بالسحب في ميعاد استحقاق الكمبيالة بمبلغ معين من النقود واجب الأداء ومساو على الأقل لمبلغ الكمبيالة. ويعتبر قبول الكمبيالة قرينة على وجود مقابل الوفاء لدى المسحوب عليه إلا إذا أثبت غير ذلك وعلى الساحب دون غيره أن يثبت في حالة الإنكار سواء حصل قبول الكمبيالة أو لم يحصل أن المسحوب عليه كان لديه مقابل وفائها في ميعاد الاستحقاق. فإن لم يثبت ذلك كان ضامنا للوفاء ولو عمل الاحتجاج بعد الميعاد المحدد قانونا. أما إذا أثبت في الحالة الأخيرة وجود المقابل واستمرار وجوده حتى انقضاء الميعاد المحدد لعمل الاحتجاج برئت ذمته بمقدار هذا المقابل ما لم يكن قد اشتمل في مصلحته.
The remuneration for payment shall be deemed present if the drawee is liable to the drawer or to the order to withdraw at the maturity date of the promissory note with a certain payable sum of money which is, at least, equal to the amount of the promissory note. The acceptance of the promissory note shall be an evidence to the existence of the payment remuneration at the drawee, unless otherwise is proved. The drawer, alone, shall prove in case of denial, whether the promissory note has been accepted or not, that the drawee had its payment remuneration on its maturity date. In case he could not prove as above said, he shall be deemed a guarantor to the payment, even if the protest was carried out after the time specified by law. If, in the latter case, the existence of the remuneration is proved and continued until the expiry of the time specified in the protest, he shall be discharged by the amount of such remuneration, unless it has been in his interest.
Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 24: Kabulün şekli ve tarihiKabul, poliçenin kendisine “kabul edilmiştir” veya eşdeğer bir ibareyle yazılır ve muhatap tarafından imzalanır; ön yüzdeki yalnız imzası da yeterlidir. Bazı hallerde tarih atılmalıdır; atılmazsa hamil haklarını korumak için bunu protestoyla tespit ettirir.
- Madde 29: Muhatap nezdinde karşılık bulundurmaKeşideci veya poliçenin hesabına çekildiği kişi, muhatap nezdinde ödeme karşılığını bulundurmalıdır; bu, başkası hesabına keşide edenin cirantalara ve hamillere karşı kişisel sorumluluğunu kaldırmaz.
- Madde 31: Karşılığın hamillere geçmesiKarşılığın mülkiyeti kanun gereği poliçenin birbirini izleyen hamillerine geçer; karşılık poliçe bedelinden azsa hamil, bu eksik karşılık üzerinde tam karşılık üzerindeki bütün haklara sahiptir.
- Madde 33: Karşılık belgelerinin hamile verilmesiProtesto yasal süreden sonra çekilmiş olsa bile keşideci, karşılığı elde etmek için gerekli belgeleri hamile vermelidir; keşideci iflas ederse bu yükümlülük onu kanunen temsil edene geçer ve masraflar her durumda hamile aittir.
Kaynaklar
- نظام الأوراق التجارية — وزارة التجارة
- Commercial Papers Law — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.