Suudi Zekât Tahsil Yönetmeliği
Kısım 3: Tahsilat
Bu bölümde yürürlükte 9 madde var; her biri sade bir açıklama ve resmî metinle.
- Madde 117: Zekât borcunun kesinleşip muaccel olmasıMadde, zekât borcunun kesinleşip muaccel olduğu sekiz hâli sayar: tarhiyatın kabulü veya 60 gün itirazsız geçmesi, beyan edilen tutarın 120 gün içinde ödenmemesi, kesin karar ve taksitlendirmenin iptali bunlar arasındadır.
- Madde 118: Zekât borçlarının taksitlendirilmesiMükellef gerekçeli ve belgeli bir başvuruyla taksitlendirme isteyebilir; ZATCA 30 gün içinde yanıt verir ve taksit süresi, ZATCA iki katına kadar uzatmadıkça borcun ait olduğu süreyi aşamaz.
- Madde 119: Zekât taksitlendirmesinin iptaliMükellef art arda iki veya aralıklı üç taksiti ödemezse ya da ZATCA zekâtın ödenmeyebileceğini tespit ederse, taksitlendirmenin iptali yazıyla bildirilir ve borç derhâl muaccel olur.
- Madde 120: Zekât borcunun geç ödenmesiMükellef zekât borcunu geç öderse ZATCA her biri 30 günlük üç ardışık ödeme talebi gönderir; ardından ödemeye zorlamak için yasal tedbirler alabilir.
- Madde 121: Mükellefin zekâtı ödemeden ölümüŞahıs işletmesi sahibi zekât borcu ödenmeden ölürse ZATCA borcu tereke paylaşılmadan önce tahsil eder; aksi hâlde mirasçılar veya vasiyet alacaklıları, payları oranında ve terekeyi aşmamak üzere öder.
- Madde 122: Geç ödeyen mükellefin mallarına hacizMükellef zekât borcunu süresinde ödemezse ZATCA, 123. ve 124. maddelerdeki esas ve usullere göre yasal olarak haczedilebilen taşınır ve taşınmaz mallarına haciz talep edebilir.
- Madde 123: Mükellefin mallarına haciz usulleriMadde, ZATCA’nın hacze başlama yollarını belirler: Suudi Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurumu, Maliye ve Adalet Bakanlıklarına yazı, ithalata haciz ve üçüncü kişilerin mükellefe borçlarına haciz.
- Madde 124: Haciz işlemlerinin esaslarıMadde hacze sınır koyar: mükellefin çalışanlarına veya başkalarına borçlu olduğu tutarlar, geçim giderleri dâhil, haczedilemez; haczi uygulayan kurum fonları talep üzerine ZATCA’ya teslim eder; iş araçları ve kişisel ihtiyaçlar SAR 300,000’e kadar istisnadır.
- Madde 125: Haczedilen malların satışı ve diğer tedbirlerHaciz ve ihtar süreleri bitince ZATCA, belirli kurallar içinde zekâtı karşılayacak kadar mükellefin mallarının satışını isteyebilir; kesinleşmiş borç varsa mükellefin kamu ihalelerinden, işçi getirmekten ve sicil ile ruhsat alma veya yenilemekten men edilmesi için koordinasyon yapabilir.
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لجباية الزكاة (1445هـ) — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
- Implementing Regulations for Zakat Collection 1445 H (2024) — Zakat, Tax and Customs Authority (ZATCA)
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi’nin (ZATCA) yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir..