Madde 123: Mükellefin mallarına haciz usulleri
Madde, ZATCA’nın hacze başlama yollarını belirler: Suudi Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurumu, Maliye ve Adalet Bakanlıklarına yazı, ithalata haciz ve üçüncü kişilerin mükellefe borçlarına haciz.
Uygulamada ne anlama gelir
- Suudi Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurumu ve diğer ilgili kurumlara yazılarak mükellefin Krallıkta faaliyet gösteren bankalardaki varlık ve fonlarına borç tutarını aşmamak üzere haciz konulması ve talep üzerine ZATCA’ya aktarılması.
- Maliye Bakanlığına yazılarak mükellefe ait elindeki tutarlara borç kadar haciz konulması; Adalet Bakanlığına yazılarak mükellefin taşınmazları üzerindeki tasarrufların durdurulması.
- Mükellefin ithalatına borç tutarını aşmamak üzere haciz ve üçüncü bir kişinin mükellefe borçlu olduğu tutara haciz talebi.
Resmî metin
للهيئة البدء بإجراءات الحجز على أموال المكلف المنقولة وغير المنقولة بوسيلة أو أكثر من الوسائل الآتية:
1. الكتابة للبنك المركزي السعودي، وهيئة السوق المالية، وغيرهما من الجهات ذات الصلة، حسب ما تراه الهيئة مناسبًا للحجز على أصول المكلف وأمواله التي في البنوك والمصارف العاملة في المملكة؛ بما لا يزيد عن المستحقات الزكوية على المكلف، وتوريدها إلى الهيئة عند الطلب.
2. الكتابة لوزارة المالية للحجز على أي مبالغ لديها تخص المكلف؛ بما لا يزيد عن المستحقات الزكوية عليه.
3. الكتابة لوزارة العدل لإيقاف أي تصرف للمكلف في أمواله غير المنقولة.
4. الحجز على واردات المكلف بما لا يزيد عن المستحقات الزكوية عليه.
5. طلب الحجز على أي مبلغ يكون أي طرف ثالث مدينًا به للمكلف.
ZATCA shall proceed with the procedures of seizing the movable and immovable assets of Zakat Payer by one or more of the following methods:
1. Writing letters to the Saudi Central Bank (SAMA) and Capital Market Authority (CMA) and other competent authorities to block Zakat Payer’s assets and funds with local banks within the limits of Zakat amount due and transfer the same to ZATCA’s account when requested.
2. Writing a letter to the Ministry of Finance (“MOF”) requesting MOF to seize any amounts due to Zakat Payer, to the limit of Zakat due.
3. Writing a letter the Ministry of Justice (“MOJ”) requesting MOJ to block Zakat Payer’s disposal of any immovable assets.
4. Seizing the Zakat Payer’s imports to the limit of Zakat amount due.
5. Requesting the seizure of any amount that any third party owes to the Zakat Payer.
Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi’nin (ZATCA) yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 122: Geç ödeyen mükellefin mallarına hacizMükellef zekât borcunu süresinde ödemezse ZATCA, 123. ve 124. maddelerdeki esas ve usullere göre yasal olarak haczedilebilen taşınır ve taşınmaz mallarına haciz talep edebilir.
- Madde 124: Haciz işlemlerinin esaslarıMadde hacze sınır koyar: mükellefin çalışanlarına veya başkalarına borçlu olduğu tutarlar, geçim giderleri dâhil, haczedilemez; haczi uygulayan kurum fonları talep üzerine ZATCA’ya teslim eder; iş araçları ve kişisel ihtiyaçlar SAR 300,000’e kadar istisnadır.
- Madde 125: Haczedilen malların satışı ve diğer tedbirlerHaciz ve ihtar süreleri bitince ZATCA, belirli kurallar içinde zekâtı karşılayacak kadar mükellefin mallarının satışını isteyebilir; kesinleşmiş borç varsa mükellefin kamu ihalelerinden, işçi getirmekten ve sicil ile ruhsat alma veya yenilemekten men edilmesi için koordinasyon yapabilir.
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لجباية الزكاة (1445هـ) — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
- Implementing Regulations for Zakat Collection 1445 H (2024) — Zakat, Tax and Customs Authority (ZATCA)
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.