Madde 125: Haczedilen malların satışı ve diğer tedbirler
Haciz ve ihtar süreleri bitince ZATCA, belirli kurallar içinde zekâtı karşılayacak kadar mükellefin mallarının satışını isteyebilir; kesinleşmiş borç varsa mükellefin kamu ihalelerinden, işçi getirmekten ve sicil ile ruhsat alma veya yenilemekten men edilmesi için koordinasyon yapabilir.
Uygulamada ne anlama gelir
- Satışı ZATCA veya yetkili kurum yapar; diğer mallarının satışı borcu karşılıyorsa mükellef satıştan hariç tutulmasını istediği malların listesini sunabilir.
- Satış bedelinden önce haciz ve satış giderleri, sonra zekât borcu ödenir; kalan tutar mükellefe iade edilir.
- Haczin dayandığı tarhiyat yargısal denetimdeyken satış durdurulur; bozulabilecek mallar veya mükellefin satılmasını istediği mallar bunun dışındadır.
- Kesinleşmiş borç varsa ZATCA, 1/4/1437 H tarihli ve (16145) sayılı Yüce Emir uyarınca, mükellefin kamu ihalelerinden, işçi getirmekten ve faaliyeti için gerekli sicil ve ruhsatların verilmesi veya yenilenmesinden men edilmesi için ilgili kurumlarla koordinasyon yapabilir.
Resmî metin
1. يجوز للهيئة طلب التنفيذ على أموال المكلف المدين للهيئة؛ ببيعها بما يكفي لأداء المستحقات الزكوية عليه بعد انتهاء إجراءات الحجز وانتهاء مدد الإنذار، وفقًا للإجراءات النظامية ذات الصلة السارية في المملكة، مع وجوب مراعاة الآتي:
أ- أن تتولى الهيئة أو الجهة المختصة بيع الأموال المحجوزة.
ب- أن تسمح الهيئة للمكلف بتقديم قائمة بالأموال التي يرغب في استثنائها من عملية البيع إذا كانت قيمة بيع أمواله الأخرى تفي بالمستحقات الزكوية عليه.
ج- أن تُدفع مصاريف الحجز والبيع من ثمن بيع الأموال، ثم تُؤدّى المستحقات الزكوية، ويعاد أي مبلغ متبٍّق للمكلف.
د- يُعلّق بيع أموال المكلف أثناء مدة المراجعة القضائية للربط الزكوي الذي جرى على أساسه الحجز؛ ما عدا الأموال المعرضة للتلف، أو الأموال التي طلب المكلف بيعها؛ فلا يعلق بيعها.
2. إذا كان على المكلف مستحقات نهائية فللهيئة -بناء على الأمر السامي رقم (16145) وتاريخ 1437/4/1هـ أو أي تعديلات تطرأ عليه- التنسيق مع الجهات ذات الصلة لمنع المكلف من الدخول في المنافسات الحكومية، أو استقدام أي عمالة، أو إصدار وتجديد سجلات ورخص العمل التي تمكنه من ممارسة النشاط.
1. ZATCA may request the enforcement of seizure of Zakat Payer’s assets debited to ZATCA, the assets sold to the extent adequate to settle the Zakat due once seizure procedures are completed after the expiry of notice deadline, in accordance with statutory procedures, subject to the following:
a) The assets seized shall be sold by ZATCA or competent authority.
b) Zakat Payer shall be allowed by ZATCA to provide a list of the assets the Zakat Payer is wishing to exclude from sale where the sale amount of other assets adequately covers the Zakat due.
c) Seizure and selling expenses shall be paid out of sale proceeds, after which Zakat due shall be settled and the remaining balance returned to Zakat Payer.
d) The selling of Zakat Payer’s assets shall be suspended during administrative or judicial review of assessment on basis of which the seizure is enforced except however such assets are liable to damage and those assets the Zakat Payer may request ZATCA to sell.
2. If the Zakat Payer has final dues, ZATCA, per Royal Order No. 16145 dated 01.04.1437 AH (January 1, 2016), may collaborate with relevant authorities to deny the Zakat Payer the right to participate in government tenders, foreign recruit of labour, and also to deny Zakat Payer the right to have commercial registration, licenses and work permit issued/renewed.
Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi’nin (ZATCA) yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 122: Geç ödeyen mükellefin mallarına hacizMükellef zekât borcunu süresinde ödemezse ZATCA, 123. ve 124. maddelerdeki esas ve usullere göre yasal olarak haczedilebilen taşınır ve taşınmaz mallarına haciz talep edebilir.
- Madde 123: Mükellefin mallarına haciz usulleriMadde, ZATCA’nın hacze başlama yollarını belirler: Suudi Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurumu, Maliye ve Adalet Bakanlıklarına yazı, ithalata haciz ve üçüncü kişilerin mükellefe borçlarına haciz.
- Madde 124: Haciz işlemlerinin esaslarıMadde hacze sınır koyar: mükellefin çalışanlarına veya başkalarına borçlu olduğu tutarlar, geçim giderleri dâhil, haczedilemez; haczi uygulayan kurum fonları talep üzerine ZATCA’ya teslim eder; iş araçları ve kişisel ihtiyaçlar SAR 300,000’e kadar istisnadır.
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لجباية الزكاة (1445هـ) — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
- Implementing Regulations for Zakat Collection 1445 H (2024) — Zakat, Tax and Customs Authority (ZATCA)
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.