Madde 73: Yapım aşamasındaki gayrimenkul ve maketten satış
Satış amaçlı yapım aşamasındaki gayrimenkul projeleri ile lisanslı maketten satış projelerinin zekât uygulamasını düzenler: matrahtan ne zaman indirilecekleri ve indirimin her proje için ayrı nasıl hesaplanacağı.
Uygulamada ne anlama gelir
- Tamamlanınca satılacak yapım aşamasındaki gayrimenkul, olduğu hâliyle satışa sunulmadıkça veya satış maliyeti oranı yıllık 25%’i aşmadıkça indirilir. Duran varlık olmalı; oran proje başına: maliyetle çıkışlar (satışlar) ÷ (dönem başı + eklemeler). ZATCA oranı değiştirebilir.
- Muhasebe standartlarına göre stok veya dönen varlık olarak sınıflanmışsa, aynı şartlar sağlandığında ve 25. madde uyarınca kısa vadeli yükümlülüklerden ekleme yapılması şartıyla indirilir.
- Yürürlükteki mevzuata göre lisanslı maketten satış projeleri: 17. maddenin istisnası olarak her proje için yıl sonu bakiyesi eksi yıl içindeki eklemeler, sonuç sıfırdan büyükse indirilir.
- Proje bakiyesi dönen ve duran varlıklar arasında bölünmüşse indirim önce duran kısımdan, kalanı dönen kısımdan yapılır; bu projelerin fon kaynakları 2. Bölüme göre eklenir ve 25. madde gözetilir.
Resmî metin
1. تكون معالجة زكاة المشاريع العقارية تحت الإنشاء وفق الآتي:
أ- تحسم قيمة العقارات تحت الإنشاء المعدّة للبيع، والمقرر بيعها بعد الانتهاء من إنشائها، ما لم تكن معروضة للبيع على حالتها الراهنة، أو تجاوزت نسبة تكلفة المبيعات خمسة وعشرين في المئة (%25) سنويًّا من قيمة العقارات تحت الإنشاء الظاهرة في القوائم المالية للعام الزكوي محل الإقرار الزكوي، في ضوء الضوابط الآتية:
1. أن تكون مصنفة ضمن الأصول غير المتداولة في القوائم المالية.
2. أن يحتسب نسبة كل مشروع على حدة.
3. أن تحسب النسبة بناء على تكلفة المبيعات.
وفقًا للمعادلة الآتية:
قيمة الاستبعادات (المبيعات) بالتكلفة ÷ (رصيد أول المدة + الإضافات خلال العام) = نسبة تكلفة المبيعات.
4. للهيئة مراجعة وتعديل النسبة الواردة في هذه الفقرة بحسب ظروف السوق.
ب- إذا صُنُّفت العقارات تحت الإنشاء المعدّة للبيع ضمن المخزون أو ضمن الأصول المتداولة بموجب المعايير المحاسبية المقررة؛ فإنها تحسم من الوعاء الزكوي عند تحقق الضوابط الواردة في الفقرة (أ) من هذه المادة، بشرط أن يضاف من الالتزامات المتداولة، وفق ما ورد في (الخامسة والعشرين) من اللائحة.
2. تكون معالجة زكاة مشاريع البيع على الخارطة وفق الآتي:
أ- استثناء من المادة (السابعة عشرة) من اللائحة؛ يحسم من وعاء الزكاة مشاريع البيع على الخارطة - المرخصة من الجهة المختصة بناء على الأنظمة السارية في المملكة - وفقا للمعادلة الآتية متى ما كانت النتيجة أكثر من صفر:
المحسوم من الوعاء = رصيد المشروع في نهاية العام - قيمة الإضافات على المشروع خلال العام.
ب- تطبق المعادلة الواردة في الفقرة (2/أ) من هذه المادة لكل مشروع على حدة.
ج- إذا كان جزء من رصيد المشروع مصنفاً في القوائم المالية ضمن الأصول المتداولة والجزء الآخر ضمن الأصول غير المتداولة، فيكون ابتداء الحسم الناتج من تطبيق المعادلة الواردة في الفقرة (2/أ) من هذه المادة من الجزء غير المتداول، ويستكمل الحسم المتبقي - إن وجد - من الجزء المتداول.
د- تضاف مصادر أموال مشاريع البيع على الخارطة وفق الأحكام الواردة في الباب (الثاني) من اللائحة.
ه- يراعى عند تطبيق ما ورد في الفقرة (2) من هذه المادة الأحكام الواردة في المادة (الخامسة والعشرين) من اللائحة.
1. Real Estate Projects Under Construction projects must be treated as follows:
A. The value of real estate under construction prepared for sale and intended to be sold upon completion of construction shall be deducted, unless it is offered for sale in its current condition or the percentage of sales costs exceeds twenty-five percent (25%) annually of the value of the real estate under construction as shown in the financial statements for the zakat year to which the zakat Return relates, in accordance with the following controls:
1. It shall be classified as Non-Current Assets in the Financial Statements.
2. Each project ratio shall be calculated separately.
3. The ratio shall be calculated based on sales cost.
According to the following equation:
Value of cost (sales) exclusions ÷ (Beginning Inventory + the Additions during the year) = Cost of sales ratio.
4. ZATCA may review and amend the ratio stated in this paragraph according to the market conditions.
B. If the under construction real estate prepared for sale were classified in the inventory or the Current Assets according to the planned Accounting Standards, it will be deducted from Zakat base when fulfilling the criteria included in paragraph (A) of this article, provided that it shall be added from the current obligation according to Article (Twenty-five) of these Regulations.
2. Zakat treatment of off-plan sales projects shall be as the following:
A. As an exception to Article (Seventeen) of the regulations, deduction method for off-plan sales projects: Off-plan sales projects licensed by the relevant authority under the applicable law can be deducted from the zakat base using the formula below, allowing for a more accurate calculation of zakat obligations when the result is greater than zero:
Amount deducted = Project balance at year-end - Additions to the project during the year.
B. The formula provided in (2/A) must be applied separately to each off-plan real estate sale project.
C. If a project's balance is split between current assets and noncurrent assets in the financial statements, the deduction starts from applying the formula mentioned in Paragraph (2/A) of this Article with the noncurrent assets and any remaining deductions -if any- are applied to current assets.
D. Sources of funds for off-plan sales projects should be added to zakat base in accordance to Section 2 of the Executive Regulations.
E. In applying the provisions contained in Paragraph (2) of this Article, consideration shall be given to the provisions contained in Article (Twenty- five) of the Regulation.
Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi’nin (ZATCA) yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 17: Esas olarak bilanço değerleriHesap tutan yükümlü, zekât matrahına eklenen ve indirilen kalemleri zekât yılı sonundaki finansal durum tablosunda görünen değerlerle esas alır.
- Madde 25: Matraha eklenen yükümlülüklerin oranlanmasıMadde, bir dönen varlık indirildiğinde veya bir duran varlık indirilmediğinde yükümlülüklerin matraha eklenmesini, varlığın kendi grubundaki payına dayanan iki formülle ve eklenen veya çıkarılan tutara sınır koyarak düzeltir.
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لجباية الزكاة (1445هـ) — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
- Implementing Regulations for Zakat Collection 1445 H (2024) — Zakat, Tax and Customs Authority (ZATCA)
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.