Madde 57: Matrah bilgilerindeki farklılıkta yeniden tarh
ZATCA bilgilerde farklılık tespit ederse hesap tutan mükellef adına yeniden zekât tarhiyatı yapabilir; fark, özkaynakları, uzun vadeli yükümlülükleri veya indirim kalemlerini etkilemesine göre işlem görür.
Uygulamada ne anlama gelir
- Özkaynakları veya benzerlerini etkileyen fark zekât matrahına eklenir.
- Uzun vadeli yükümlülüklerde fark: bunlar indirim kalemleri toplamına eşit veya fazlaysa beyanname esas alınır ve ekleme yapılmaz; azsa fark eklenir, ancak eklemeler toplamı indirim kalemleri toplamını aşamaz.
- İndirilen varlıkta fark: beyannamedeki tutar ZATCA bilgisinden fazlaysa, mükellef aksini kanıtlamadıkça yalnızca ZATCA tutarı indirilir; azsa beyanname tutarı, ZATCA’nın kabul ettiği finansal tablolardaki değeri aşmamak üzere indirilir.
- İndirilen kalemler kesin bir karar sonucu artarsa, 25. madde uyarınca uzun vadeli yükümlülüklerden matraha ekleme yapılır.
Resmî metin
للهيئة عند اكتشاف اختلاف في المعلومات أن تعيد الربط الزكوي على مكلف الحسابات وفقًا للمعالجات الآتية:
1. إذا كان الفرق يؤثر في أحد عناصر حقوق الملكية وما في حكمها، فيضاف الفرق إلى الوعاء الزكوي.
2. إذا كان الفرق يؤثر في أحد عناصر الالتزامات غير المتداولة فيعالج وفق ما يأتي:
أ- إذا كانت الالتزامات غير المتداولة مساوية أو أكثر من مجموع عناصر الحسم، فيؤخذ بما ورد في الإقرار الزكوي، ولا يضاف الفرق إلى الوعاء الزكوي.
ب- إذا كانت الالتزامات غير المتداولة أقل من مجموع عناصر الحسم، فيضاف الفرق إلى الوعاء الزكوي، على ألا يتجاوز مجموع الإضافات مجموع عناصر الحسم.
3. إذا كان الفرق يؤثر في أحد عناصر الحسم فيعالج وفق ما يأتي:
أ - إذا كان مبلغ الأصل المحسوم الوارد في الإقرار الزكوي أكبر من المبلغ الوارد في المعلومات التي لدى الهيئة؛ فلا يُحسم إلا بقدر المبلغ الوارد في المعلومات التي لدى الهيئة، ما لم يُثبِت المكلف خلاف ذلك.
ب - إذا كان مبلغ الأصل المحسوم الوارد في الإقرار الزكوي أقل من المبلغ الوارد في المعلومات التي لدى الهيئة؛ فيُحسم بقدر المبلغ الوارد في الإقرار الزكوي بما لا يزيد عن قيمته الظاهرة في القوائم المالية المعتمدة لدى الهيئة.
4. إذا زادت قيمة العناصر المحسومة نتيجة قرار نهائي فيضاف من الالتزامات غير المتداولة إلى الوعاء وفق ما ورد في المادة (الخامسة والعشرين) من اللائحة.
Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi’nin (ZATCA) yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 25: Matraha eklenen yükümlülüklerin oranlanmasıMadde, bir dönen varlık indirildiğinde veya bir duran varlık indirilmediğinde yükümlülüklerin matraha eklenmesini, varlığın kendi grubundaki payına dayanan iki formülle ve eklenen veya çıkarılan tutara sınır koyarak düzeltir.
- Madde 58: Mükellefin verdiği bilgilerin doğruluğuZATCA, mükellefin zekât matrahının hesaplanması için verdiği bilgilerin doğruluğunu teyit etmek üzere Yönetmelikteki usullere ek olarak tüm yasal tedbirleri alabilir.
- Madde 59: Faaliyet sonucuna ilişkin bilgi farklılığıZATCA, mükellefin faaliyet sonucuna ilişkin bilgilerde farklılık tespit ederse hesap tutan mükellef adına 60. ve 61. maddelerdeki yöntemlerle yeniden zekât tarhiyatı yapabilir.
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لجباية الزكاة (1445هـ) — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
- Implementing Regulations for Zakat Collection 1445 H (2024) — Zakat, Tax and Customs Authority (ZATCA)
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.