Madde 188: Şirkette üyelik
Kâr amacı gütmeyen şirketin her ortağı veya pay sahibi üyesidir. Şirket sözleşmesi veya esas sözleşme üyelik sınıflarını, yetkilerini ve oy hakkını, atama haklarını, devredilemez üyelik belgelerini, aidat ve katkıları düzenleyebilir; Ticaret Bakanlığı üyeliği düzenleyebilir.
Uygulamada ne anlama gelir
- Şirket sözleşmesi veya esas sözleşme üyelik sınıflarını ve şartlarını, her sınıfın yetkilerini, üyeler genel kurulunun onayını gerektiren konuları ve nisabı belirleyebilir; buna müdür veya yönetim kurulunun denetimi ve kârın belirlenen alanlara harcandığının kontrolü dahildir.
- Belirli bir sınıfa, şirket kararlarında özel bir genel kurulda oy kullanma veya bir ya da daha fazla müdür veya yönetim kurulu üyesi atama hakkı verilebilir; atanan kişi yalnızca onu atayan sınıf tarafından görevden alınabilir.
- Devredilemez üyelik belgeleri çıkarılabilir; istisna olarak özel kâr amacı gütmeyen şirketin üyesinin üyeliğini devretmesine izin verilebilir.
- Bir veya daha fazla sınıftan yıllık aidat veya nakdi ya da ayni katkı istenebilir ve üyelik şirkete iş veya hizmet sunulmasına bağlanabilir. Ticaret Bakanlığı üyeliğe ilişkin hususları düzenleyebilir.
Resmî metin
1- يكون كل شريك أو مساهم في الشركة غير الربحية عضوًا.
2- يجوز أن ينص في عقد تأسيس الشركة غير الربحية أو نظامها الأساس على الآتي:
أ- تحديد فئات وشروط وأحكام العضوية فيها.
ب- تحديد صلاحيات فئات العضوية، والموضوعات التي يلزم لها الحصول على موافقة الجمعية الخاصة بأعضاء الشركة، والنصاب اللازم لذلك، ويشمل ذلك حق الرقابة على المدير أو مجلس الإدارة، والتحقق من إنفاق أرباح الشركة على تحقيق أهدافها في المصارف والمجالات المنصوص عليها في عقد تأسيسها أو نظامها الأساس.
ج- منح فئة معينة من الأعضاء الحق في التصويت على قرارات الشركة في جمعية خاصة.
د- منح فئة معينة من الأعضاء الحق في تعيين واحد أو أكثر من مديري الشركة أو أعضاء مجلس الإدارة، وفي هذه الحالة لا يجوز عزله إلا من قبل الفئة التي عينته.
ه- إصدار شهادات عضوية تكون غير قابلة للتداول. واستثناء من ذلك، يجوز النص على تنازل عضو الشركة غير الربحية الخاصة عن عضويته.
و- اشتراط دفع رسوم سنوية أو مساهمات نقدية أو عينية على فئة أو أكثر من فئات عضوية الشركة غير الربحية.
ز- اشتراط تقديم عمل أو خدمة للشركة للحصول على عضويتها.
3- للوزارة تنظيم الجوانب المتعلقة بالعضوية في الشركات غير الربحية.
1. A partner or shareholder in a non-profit company shall be deemed a member in said company.
2. The articles of incorporation or articles of association of a non-profit company may provide for the following:
a) Determining categories of membership as well as the terms and conditions thereof.
b) Determining the powers of membership categories and the matters requiring the approval of the members’ assembly as well as the required quorum therefor, including the right to monitor the manager or board of directors and to ensure that the company’s profits are used to achieve its objectives in the areas of spending designated in its articles of incorporation or articles of association.
c) Granting a certain category of members the right to vote on company decisions in a special assembly.
d) Granting a certain category of members the right to appoint one or more company managers or board members. In such case, the appointee may not be removed from his position except by the category of members that appointed him.
e) Issuing membership certificates that are not negotiable. As an exception, a provision may be made for a private non-profit company member to assign his membership.
f) Imposing the payment of annual fees or cash or in-kind contributions on one or more membership categories.
g) Stipulating the provision of work or service to the company in exchange for membership therein.
3. The Ministry may regulate matters relating to membership in non-profit companies.
Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 189: Üyenin hak ve yükümlülükleriKâr amacı gütmeyen şirkette her üyelik sınıfı eşit hak ve yükümlülükler doğurur; her üye, üyeler genel kurulu müzakerelerine katılma ve şirket kayıt ve belgelerini inceleme dahil üyelikle ilgili tüm haklara sahiptir.
- Madde 190: Üyeliğin sona ermesiKanun ile şirket sözleşmesi veya esas sözleşme saklı kalmak üzere, kâr amacı gütmeyen şirkette üyelik ölüm veya tüzel kişiliğin sona ermesi, devir (özel şirkette), iptal, yenilenmeden sürenin dolması veya şirketin sona ermesiyle biter.
- Madde 191: Üyeliğin sona erdirilmesi talebiKâr amacı gütmeyen şirketin üyesi üyeliğinin sona erdirilmesini isteyebilir; ancak bu, şirkete karşı yükümlülüklerinin ihlaline yol açarsa şirketi tazmin etmelidir.
- Madde 192: Üye defteri ve ticaret siciline bildirimKâr amacı gütmeyen şirket üyelerinin bilgilerini özel bir deftere kaydeder ve bu bilgileri ile her değişikliği, sicile tescilinden veya değişiklikten itibaren 15 gün içinde ticaret siciline bildirir.
Uygulama yönetmeliğinin bu madde hakkında söyledikleri
Suudi Şirketler Kanunu Uygulama Yönetmeliği
Şirket türleriOrtaklar ve pay sahipleriŞirket sözleşmesi ve esas sözleşme
Kaynaklar
- نظام الشركات — وزارة التجارة
- Companies Law — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.