Madde 118: Çekle ilgili suçların cezaları
Diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, kötü niyetle çekle ilgili altı fiilden birini işleyen kişi 3 yıla kadar hapis ve SAR 50,000’e kadar para cezası ya da bunlardan biriyle cezalandırılır; tekrarında ceza ağırlaşır.
Uygulamada ne anlama gelir
- Bu fiiller arasında mevcut ve çekilebilir karşılığı olmayan ya da karşılığı bedelinden az olan çek keşide etmek, çeki verdikten sonra karşılığın tamamını veya bir kısmını geri alarak kalanın yetmemesine yol açmak ve muhataba ödememesi talimatını vermek vardır.
- Ayrıca çeki ödenmesini engelleyecek biçimde kasten düzenlemek veya imzalamak ve yeterli karşılığı olmadığını ya da ödenemeyeceğini bilerek çeki ciro etmek veya teslim etmek de bu fiillerdendir.
- Bedelini ödemeye yetecek karşılığı olmayan bir çeki alan lehtar veya hamil de cezalandırılır; bu fiillerin hepsinde kötü niyet aranır.
- Bu suçlardan herhangi birinden mahkûmiyet tarihinden itibaren 3 yıl içinde suçun tekrarı, 5 yıla kadar hapis ve SAR 100,000’e kadar para cezası ya da bunlardan biriyle cezalandırılır.
Resmî metin
مع مراعاة ما تقتضي به الأنظمة الأخرى، يعاقب بالحبس مدة لا تزيد على ثلاث سنوات وبغرامة لا تزيد على خمسين ألف ريال أو بإحدى هاتين العقوبتين كل من أقدم بسوء نية على ارتكاب أحد الأفعال الآتية:
أ- إذا سحب شيكا لا يكون له مقابل وفاء قائم وقابل للسحب أو يكون له مقابل وفاء أقل من قيمة الشيك.
ب- إذا استرد بعد إعطاء الشيك مقابل الوفاء أو بعضه بحيث أصبح الباقي لا يفي بقيمة الشيك.
ج- إذا أمر المسحوب عليه بعدم دفع قيمة الشيك.
د- إذا تعمد تحرير الشيك أو التوقيع عليه بصورة تمنع صرفه.
ه- إذا ظهّر أو سلم شيكا وهو يعلم أنه ليس له مقابل يفي بقيمته أو أنه غير قابل للصرف.
و- إذا تلقى المستفيد أو الحامل شيكا لا يوجد له مقابل وفاء كاف لدفع قيمته.
فإذا عاد الجاني إلى ارتكاب أي من هذه الجرائم خلال ثلاث سنوات من تاريخ الحكم عليه في أي منها تكون العقوبة الحبس مدة لا تزيد على خمس سنوات والغرامة التي لا تزيد على مائة ألف ريال أو إحدى هاتين العقوبتين.
Subject to the provisions of other regulations, a penalty of imprisonment for a period not exceeding three years and a fine not more than fifty thousand riyals or one of such sanctions shall be applied to anyone committed in malice any of the following acts:
a. If he draws a cheque that does not have an existing sufficient fund which is retractable, or has sufficient funds less than the amount of the cheque.
b. If he recovered, after issuing the cheque, the whole cheque amount or part of it, so that the rest does not meet the amount of the cheque.
c. If the drawee is ordered not to pay the amount of the cheque.
d. If the drawer deliberately edits or signs the cheque in a manner that prevents it from being cashed.
e. If drawer endorsed or issued a cheque while knowing that it does not have a sufficient funds or that it is not deductible.
f. If the beneficiary or cheque holder receives a cheque that has no sufficient funds to be cashed.
If the offender recommits any of these crimes within three years from the date of being sentenced in any of them, the penalty shall be imprisonment for a term not exceeding five years and a fine not exceeding one hundred thousand riyals or one of such two penalties.
Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 94: Çek düzenlenirken karşılığın bulunmasıÇek ancak keşidecinin, düzenleme anında muhatap nezdinde açık veya örtülü bir anlaşmaya göre çekle tasarruf edebileceği parası varsa düzenlenebilir. Karşılığın olmaması veya yetersizliği çeki geçersiz kılmaz.
- Madde 119: Kötü niyetle ödemeyi reddeden muhatabın cezasıDiğer mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, usulüne uygun keşide edilmiş, karşılığı bulunan ve hakkında itiraz yapılmamış bir çeki kötü niyetle ödemeyi reddeden muhatap SAR 100,000’e kadar para cezasıyla cezalandırılır.
- Madde 120: Tarihsiz ve bankaya keşide edilmeyen çek cezalarıDiğer mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, tarihsiz veya yanlış tarihli çek düzenleyen, banka dışındakine çek keşide eden ya da tarihsiz çeki ödeyen veya takas yoluyla teslim alan kişiye SAR 10,000’e kadar para cezası verilir.
- Madde 121: Hükümlülerin adlarının yayımlanmasıHüküm, bu Kanun uyarınca mahkûm edilen kişilerin adlarının yayımlanmasına karar verebilir ve yayımlanma şeklini belirler.
Poliçe, bono ve çekCezalar ve ihlaller
Kaynaklar
- نظام الأوراق التجارية — وزارة التجارة
- Commercial Papers Law — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.