Madde 105: Zekât beyannamesinin incelenmesi
ZATCA beyannameyi mükellefin işyerinde, kendi merkezinde veya belirlediği başka bir yerde inceleyebilir, açıklama ve belge isteyebilir; defter tutan mükellef bunları 20 iş günü içinde sunmalıdır.
Uygulamada ne anlama gelir
- ZATCA, ilgili mevzuat ve usuller çerçevesinde, inceleme için kendi personelini veya kendi adına çalışan kişileri defter tutan mükellefin işyerine gönderebilir.
- Saha incelemesi, ZATCA temsilcisi ile mükellefin yetkili temsilcisinin imzaladığı bir tutanakla belgelenir; temsilcinin yokluğu veya imzadan kaçınması tutanağa yazılır ve tutanak, içerdiği olgular bakımından mükellef aleyhine delildir.
- Defter tutan mükellef, ZATCA’nın istediklerini talep tarihinden itibaren en fazla 20 iş günü içinde sunmalıdır; aksi hâlde ZATCA süreyi uzatabilir veya 115. maddedeki esaslara göre zekât borcunu varsayarak tarhiyat yapabilir.
Resmî metin
1. للهيئة فحص الإقرار الزكوي في مقر المكلف، أو مقر الهيئة، أو في أي مكان آخر تحدّده الهيئة.
2. للهيئة طلب ما تحتاجه من إيضاحات ومستندات بما لا يخل بالأنظمة والإجراءات النظامية ذات الصلة، ولها أن تفوض أيًّا ممن يعمل لديها أو لصالحها للحضور إلى مقرّ مكلف الحسابات لأغراض الفحص، ويجري توثيق الفحص الميداني بمحضر يوقعه ممثل الهيئة وممثل مكلف الحسابات المفوض نظامًا، وفي حال عدم وجود ممثل مكلف الحسابات المفوض نظامًا أو رفضه التوقيع على المحضر؛ فيُثبت ذلك في المحضر، وفي جميع الأحوال يعدّ المحضر حجة على مكلف الحسابات فيما يتعلق بالوقائع المثبتة فيه.
3. على مكلف الحسابات توفير ما تطلبه الهيئة في مدة لا تزيد عن (20) عشرين يوم عمل من تاريخ طلب الهيئة، وإذا لم يلتزم مكلف الحسابات بتقديم البيانات خلال تلك المدة؛ فللهيئة تجديد المدة أو الربط الزكوي بافتراض المستحقات الزكوية بالضوابط المذكورة في المادة (الخامسة عشرة بعد المئة).
1. ZATCA examines the Zakat Return at the Zakat Payer's premises, ZATCA's premises, or any other location designated by ZATCA.
2. ZATCA may request necessary clarifications and documents it needs, within the scope of relevant regulations and procedures. It may authorize any of its employees or representatives to attend the Accounting-books Zakat Payer's premises for examination purposes. The field examination shall be documented in a report signed by ZATCA's representative and the accounting-books Zakat Payer's duly authorized representative. If the accounting-books Zakat Payer's duly authorized representative is absent or refused to sign the report, it shall be noted in the report, and in all cases the report shall be an evidence against the accounting-books Zakat Payer regarding the established facts therein.
3. The accounting-books Zakat Payer shall provide ZATCA with the requested information within a period not exceeding twenty (20) working days from the date of ZATCA's request. If the Accounting-books Zakat Payer fails to provide the information within this period, ZATCA may either extend the period or proceed with issuing the Zakat assessment, assuming Zakat dues based on the controls set in Article (115).
Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi’nin (ZATCA) yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 99: Sunulan belgelerin dili ve şekliMükellef belgelerini Arapça ve yetkili kişi eliyle sunmalıdır; madde ayrıca ZATCA’nın belge talebine sınırlar koyar ve resmî kamu belgelerinin yanlışlığını ispat yükünü ZATCA’ya verir.
- Madde 114: Zekât varsayımıZATCA, beyanname vermeyen, istenen belgeleri süresinde sunmayan defter tutan mükellefin veya matrahı etkileyen ek bilgi edindiği hâllerde zekât borcunu varsayabilir.
- Madde 115: Zekât varsayımının esaslarıZekât varsayımı, defter tutan mükellefe ihtar yapılıp ihtar tarihinden itibaren en az 60 gün geçtikten sonra uygulanabilir ve ZATCA’nın elindeki bilgi ve verilere dayanmalıdır.
BeyannamelerKayıtlar ve defterler
Kaynaklar
- اللائحة التنفيذية لجباية الزكاة (1445هـ) — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
- Implementing Regulations for Zakat Collection 1445 H (2024) — Zakat, Tax and Customs Authority (ZATCA)
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.