Madde 17: Amortisman
Arazi hariç, değeri azalan ve vergiye tabi gelirin elde edilmesinde kullanılan maddi ve maddi olmayan varlıkların amortismanına izin verir; varlıklar, her birine yıl sonundaki kalan değer üzerinden uygulanan sabit bir oran belirlenen gruplara ayrılır.
Uygulamada ne anlama gelir
- Oranlar: sabit binalar 5%; taşınabilir sınai ve tarımsal binalar 10%; fabrikalar, makineler, cihazlar, yazılımlar ve binek ile yük araçları dahil ekipman 25%.
- Doğal kaynakların çıkarılmasına ve sahalarının geliştirilmesine yönelik jeolojik etüt, sondaj, arama ve hazırlık işleri: 20%. Önceki gruplara girmeyen diğer tüm amortismana tabi maddi ve maddi olmayan varlıklar (mobilya, uçak, gemi, lokomotif ve şerefiye gibi): 10%.
- Her grubun amortismanı, oranının grubun yıl sonundaki kalan değerine uygulanmasıyla bulunur: önceki yılın amortisman sonrası kalan değeri, artı cari ve önceki yılda hizmete alınan varlıkların maliyetinin 50%’si, eksi bu yıllarda elden çıkarılan varlıkların karşılığının 50%’si; değer negatif olamaz.
- Elden çıkarma karşılıklarının 50%’si grubun kalan değerini aşarsa grup sıfıra indirilir ve aşan kısım vergiye tabi gelire eklenir. Amortisman sonrası 1.000 SAR’ın altında kalan grup değeri ile tüm varlıkları elden çıkarılmış bir grubun bakiyesi indirilebilir.
- Varlığın kişisel kullanıma alınması piyasa değeriyle elden çıkarma sayılır; arazi ve yapı değeri makul biçimde ayrıştırılır; kısmen kullanılan varlık kullanım oranında amorti edilir; yap-işlet-devret ve yap-sahiplen-işlet-devret varlıkları sözleşme süresince, varlıklar bu sürede sağlanır veya yenilenirse kalan süre boyunca amorti edilebilir.
Resmî metin
أ. باستثناء الأرض يجوز حسم الاستهلاك عن أصول المكلف ذات الطبيعة المستهلكة الملموسة وغير الملموسة التي تنقص قيمتها، بسبب الاستعمال أو التلف أو التقادم، وتستخدم جميعها أو جزء منها في در الدخل الخاضع للضريبة ويبقى لها قيمة بعد انتهاء السنة الضريبية.
ب.تقسم الأصول القابلة للاستهلاك إلى مجموعات ونسب استهلاك كما يأتي:
1. المباني الثابتة:خمسة بالمئة (%5)
2. المباني الصناعية والزراعية المتنقلة: عشرة بالمئة (%10)
3. المصانع والآلات والمكائن والأجهزة والبرمجيات (برامج الحاسوب) والمعدات بما في ذلك سيارات الركوب والشحن: خمسة وعشرون بالمئة (%25)
4. مصاريف المسح الجيولوجي والتنقيب والاستكشاف والأعمال التمهيدية لاستخراج الموارد الطبيعية وتطوير حقولها: عشرون بالمئة (%20)
5. جميع الأصول الأخرى الملموسة وغير الملموسة ذات الطبيعة المستهلكة غير المشمولة بالمجموعات السابقة كالأثاث والطائرات والسفن والقاطرات والشهرة: عشرة بالمئة (%10)
ج. يحتسب مصروف الاستهلاك لكل مجموعة وفقاً للفقرات من (د) إلى (ل) من هذه المادة.
د. يحسب قسط الاستهلاك لكل مجموعة بتطبيق نسبة الاستهلاك المحددة لها بمقتضى الفقرة (ب) من هذه المادة على باقي قيمة تلك المجموعة في نهاية السنة الضريبية.
هـ. إن باقي قيمة كل مجموعة في نهاية السنة الضريبية هو إجمالي باقي قيمة المجموعة في نهاية السنة الضريبية السابقة بعد حسم قسط الاستهلاك وفقاً لهذه المادة للسنة الضريبية السابقة، ويضاف إليه نسبة خمسين بالمئة (%50) من أساس التكلفة للأصول الموضوعة في الخدمة خلال السنة الضريبية الحالية والسابقة، مخصوماً من المبلغ نسبة خمسين بالمئة (%50) من التعويضات عن الأصول المتصرف بها خلال السنة الضريبية الحالية والسابقة شريطة ألا يصبح الباقي سالباً. ويحتسب مقدار التعويضات للأصول المنقولة أو الموزعة والمشار إليها في الفقرة (م) من المادة التاسعة والفقرة (ج) من المادة العاشرة وفقاً لأساس التكلفة المحدد في الفقرة (م/1) من المادة التاسعة من هذا النظام.
و. إذا حول المكلف الأصل المملوك له إلى الاستعمال الشخصي، أو لم يعد الأصل يستخدم نهائياً في در الدخل الخاضع للضريبة، يعد هذا العمل تصرفاً بالأصل من جانب المكلف بقيمته السوقية.
ز. عندما تزيد نسبة الخمسين بالمئة (%50) من التعويض عن الأصول المتخلص منها أثناء السنة الضريبية والسنة السابقة عن باقي قيمة المجموعة في نهاية السنة الضريبية - بصرف النظر عن قيمة التعويض -تخفض قيمة المجموعة إلى صفر، ويضم ما يزيد إلى دخل المكلف الخاضع للضريبة.
ح. إذا كانت قيمة المجموعة المتبقية في نهاية السنة، بعد إجازة الحسومات وفقاً للفقرة (د) من هذه المادة، أقل من ألف (1000) ريال سعودي، فإنه يجوز حسم هذه القيمة المتبقية.
ط. إذا تم التخلص من جميع الأصول في المجموعة، يجوز حسم المبلغ المتبقي من المجموعة في نهاية السنة.
ي. في حالة شراء أو بيع أرض وعليها إنشاءات، توزع القيمة على الأرض والإنشاءات بشكل معقول، للتوصل إلى القيمة المنفصلة للإنشاءات.
ك. في حالة استخدام جزء من الأصول في در الدخل الخاضع للضريبة، فإنه يجوز حسم استهلاك لجزء من تكلفة الأصل مقابل الجزء من الأصل المستخدم في در الدخل الخاضع للضريبة.
ل. استثناءً من أحكام الفقرات السابقة، يجوز استهلاك أصول عقود البناء والتشغيل ثم نقل الملكية، وعقود البناء والتملك والتشغيل ثم نقل الملكية، على سنوات العقد، أو على الفترة المتبقية منه، إذا تم تأمين أو تجديد الأصول خلالها.
Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi’nin (ZATCA) yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, vergi tavsiyesi değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
- Madde 9: Varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazanç veya zararlarBir varlığın elden çıkarılmasından doğan kazanç veya zararın nasıl ölçüleceğini ve hangi hallerde dikkate alınmayacağını belirler: maliyet esası, ayni karşılık, bağış ve miras, zorunlu elden çıkarma ve tamamen sahip olunan sermaye şirketleri grubu içindeki devirler.
- Madde 10: Vergiden muaf gelirlerÜç tür geliri gelir vergisinden muaf tutar: Suudi sermaye piyasasında işlem gören menkul kıymetlerden doğan belirli sermaye kazançları, faaliyet varlığı olmayan malların elden çıkarılmasından doğan kazanç ve mukim sermaye şirketinin hak ettiği şartları taşıyan kâr dağıtımları.
- Madde 16: Araştırma ve geliştirme giderleriVergiye tabi gelirin elde edilmesiyle bağlantılı araştırma ve geliştirme giderlerinin indirilmesine izin verir; araştırmada kullanılan arazi veya ekipmanın satın alma maliyeti ise indirilemez, ekipman 17. maddeye göre amortismana tabi tutulur.
- Madde 18: Varlıkların onarım ve iyileştirme giderleriMükellefin her gruptaki amortismana tabi varlıklar için yaptığı onarım veya iyileştirme giderlerinin, yıllık olarak grubun yıl sonu kalan değerinin 4%’ü ile sınırlı olmak üzere indirilmesine izin verir; aşan kısım grubun değerine eklenir.
- Madde 19: Jeolojik etüt ve hazırlık işleri giderleriDoğal kaynakların çıkarılmasına yönelik jeolojik etüt ve hazırlık işleri giderlerinin, ayrı bir grup olarak 17. maddenin (b) fıkrasındaki oranla itfa yoluyla indirileceğini öngörür ve bunu etüt, işleme ve işletme haklarına ilişkin maddi olmayan varlıklara da uygular.
Uygulama yönetmeliğinin bu madde hakkında söyledikleri
Suudi Gelir Vergisi Uygulama Yönetmeliği
Kaynaklar
- نظام ضريبة الدخل — هيئة الزكاة والضريبة والجمارك
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.