Madde 19: Denetçi atama zorunluluğundan muafiyet
Mikro ve küçük şirketler ile kollektif şirketler kural olarak 18. madde uyarınca denetçi atamak zorunda değildir; ancak madde zorunluluğun sürdüğü hâlleri sayar ve oy hakkı veren payların en az 10%’una sahip olanların denetçi atanmasını istemesine izin verir.
Uygulamada ne anlama gelir
- Mikro veya küçük şirket; şirket sözleşmesi veya esas sözleşmesi öngörüyorsa, sermaye piyasasında işlem görüyorsa ya da borçlanma araçları, işlem gören finansman sukukları, imtiyazlı veya geri alınabilir paylar ihraç ediyorsa yine de denetçi atamalıdır.
- İlgili mevzuat gerektiriyorsa, şirket yabancıysa veya başka bir şirkete sahipse ya da bir şirketin bağlı şirketiyse de denetçi atamalıdır; meğer ki ilgili şirketlerin tümü mikro veya küçük olsun. Bu nitelendirmenin ölçütlerini Yönetmelik belirler.
- Muafiyet, şirketin ticaret siciline tescilden sonraki ilk hesap döneminde veya art arda iki hesap döneminde mikro ya da küçük şirket niteliğini taşıması şartına bağlıdır.
- Oy hakkı veren payların en az 10%’unu temsil eden ortak veya pay sahipleri, Yönetmelikteki kurallara göre şirketten yazılı olarak denetçi atanmasını isteyebilir.
- Kollektif şirket ancak tüm ortakları kollektif dışı türde şirketse, tüm ortakları ortakları kollektif dışı türde şirketler olan kollektif şirketlerse veya şirket sözleşmesi öngörüyorsa denetçi atamak zorundadır.
Resmî metin
1- لا يسري على الشركة متناهية الصغر والصغيرة الحكم المتعلق بإلزامية تعيين مراجع الحسابات الوارد في المادة (الثامنة عشرة) من النظام، عدا الشركة متناهية الصغر والصغيرة الآتية:
أ- التي ينص عقد تأسيسها أو نظامها الأساس على ذلك.
ب- المدرجة في السوق المالية.
ج- التي تصدر أدوات دين أو صكوكًا تمويلية متداولة أو أسهمًا ممتازة أو أسهمًا قابلة للاسترداد.
د- التي يلزم فيها تعيين مراجع حسابات وفقًا للأنظمة ذات العلاقة.
ه- الأجنبية.
و- التي تمتلك شركة أخرى أو تكون تابعة لشركة أخرى إلا في حال انطباق وصف الشركة متناهية الصغر أو الصغيرة على جميع تلك الشركات.
ولأغراض تطبيق هذه الفقرة، تحدد اللوائح المعايير التي يكون بناء عليها وصف الشركة بأنها شركة متناهية الصغر أو صغيرة.
2- يشترط لسريان الحكم الوارد في الفقرة (1) من هذه المادة أن ينطبق على الشركة وصفها بأنها شركة متناهية الصغر أو صغيرة خلال السنة المالية الأولى من قيدها لدى السجل التجاري، أو خلال سنتين ماليتين متتاليتين.
3- يجوز لشريك أو مساهم أو أكثر في الشركة -التي يسري عليها ما ورد في الفقرة (1) من هذه المادة- الذين يمثلون (عشرة في المائة) على الأقل من حصصها أو أسهمها التي لها حقوق تصويت، أن يطلبوا -كتابة- من الشركة تعيين مراجع حسابات وفقًا للضوابط التي تحددها اللوائح.
4- لا يسري الحكم المتعلق بإلزامية تعيين مراجع الحسابات الوارد في المادة (الثامنة عشرة) من النظام على شركة التضامن إلا في إحدى الحالات الآتية:
أ- إذا كان جميع الشركاء فيها أشخاصًا اعتباريين متخذين أي شكل من أشكال الشركات غير شركة التضامن.
ب- إذا كان جميع الشركاء فيها أشخاصًا اعتباريين متخذين شكل شركة التضامن وكان الشركاءُ فيها أشخاصًا اعتباريين متخذين أي شكل من أشكال الشركات غير شركة التضامن.
ج- إذا نص في عقد تأسيس الشركة على تعيينه.
1. The provision stipulated in Article 18 of this Law relating to the appointment of an auditor shall not apply to micro and small companies, except in the following cases:
a) If the articles of incorporation or articles of association stipulate the appointment of an auditor.
b) If it is listed in the capital market.
c) If it issues debt instruments, traded financing sukuk, preferred stock, or redeemable stock.
d) If relevant laws require the appointment of an auditor.
e) If it is a foreign company.
f) If it owns another company or is a subsidiary of another company, unless the description of a micro or small company applies to all such companies.
For purposes of application of this paragraph, the Regulations shall set the criteria upon which a company is deemed a micro company or small company.
2. For the application of paragraph (1) of this Article, a company shall be deemed a micro company or small company during the first fiscal year of its registration with the Commercial Register, or for two consecutive fiscal years.
3. One or more partners or shareholders of a company to which paragraph (1) of this Article applies who represent at least 10% of its interests or voting shares may request in writing the appointment of an auditor in accordance with the rules specified in the Regulations.
4. The provision of Article 18 of this Law, which provides for the appointment of an auditor, shall not apply to a general partnership, except in the following cases:
a) If all of the partners in the company are companies in a form other than a general partnership.
b) If all of the partners in the company are companies in the form of a general partnership and the partners in such companies are companies in a form other than a general partnership.
c) If the company’s articles of incorporation provide for the appointment of an auditor.
Ticaret Bakanlığı’nın kanun ve yönetmelikler platformunda yayımladığı metin. Yukarıdaki açıklama bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; bağlayıcı olan Arapça metindir.
İlgili maddeler
Uygulama yönetmeliğinin bu madde hakkında söyledikleri
Suudi Şirketler Kanunu Uygulama Yönetmeliği
- Madde 7: Mikro ve küçük şirket ölçütleriKanunun 19. maddesinin 1. fıkrası bakımından bir şirket, bir mali yılda üç ölçütten ikisini karşılıyorsa mikro veya küçük sayılır. Finansal tabloları sunarken müdür veya yönetim kurulu başkanı, denetçi atama şartının şirkete uygulanmadığını belirten bir beyan ekler.
- Madde 8: Denetçi atanması talebinin kurallarıKanunun 19. maddesinin 3. fıkrasına göre denetçi atanması talebi, mali yıl sonundan en az 30 gün önce yazılı olarak şirket müdürüne veya yönetim kuruluna yapılır; talebi alan müdür veya kurul, atamayı oylamak üzere ortakları, genel kurulu ya da pay sahiplerini çağırmak zorundadır.
Kaynaklar
- نظام الشركات — وزارة التجارة
- Companies Law — Ministry of Commerce
Kontrol tarihi: 5 Kasım 2026. Açıklama yalnızca maddenin metninden, bilgi amacıyla yazılmıştır; hukuki tavsiye değildir.