İçeriğe geç
Faturalar ve tahsilat · 5 dk okuma

Teklif, satış siparişi ve fatura: aradaki fark

İnsanların sıklıkla karıştırdığı üç belge; her birinin kendi anı ve kendi muhasebe etkisi var — farkı bilmek, müşterilerle yaşanan tartışmaların yarısını önler.

Kısa cevap

Teklif geri çekilebilen bir öneridir ve defterlere hiçbir etkisi yoktur. Satış siparişi, teklif kabul edildikten sonra oluşan karşılıklı bir taahhüttür; stoku ayırır ve gelir olarak kaydedilmez. Fatura, teslimattan sonra doğan bir borcun talebidir; geliri ve vergiyi yalnızca o doğurur. Bu sıra iki tarafı da korur: kim neyi, ne zaman ve hangi fiyata kabul etti.

Adımlar

  1. Teklif: son geçerlilik tarihi olan bir öneri

    Kalemleri, fiyatları ve ne kadar süre geçerli olduğunu belirtir. Bu geçerlilik süresi bir ayrıntı değildir: o olmadan bir müşteri sekiz ay sonra artık geçerli olmayan bir fiyatı talep ederek geri döner. Teklif defterlere kaydedilmez, çünkü henüz hiçbir şey olmamıştır — teslim edilen de, borçlanılan da yoktur.

  2. Satış siparişi: teslimattan önce bir anlaşma

    Müşteri teklifi kabul ettiğinde doğar. Stok, iki kez satılamaması için müşteriye ayrılır; üzerinde anlaşılan miktar ve fiyat kesinleşir. Hâlâ gelir değildir: gelir teslimat gerektirir. Pek çok sistem tam da bu noktada hata yapar ve gerçekleşmemiş satışlar gösterir.

  3. Fatura: teslimattan sonraki talep

    Malların teslim edilmesinden veya hizmetin ifa edilmesinden sonra düzenlenir. Defterlere kaydedilen odur: alacaklar borçlandırılır, satışlar alacaklandırılır, ödenecek vergi alacaklandırılır. Bir borç doğurduğu için sıra numarası taşır ve düzenlendikten sonra asla değiştirilmez.

  4. Ve makbuz: paranın geldiğinin kanıtı

    Faturanın yerine geçmez, onu izler. Fatura “bunu borçlusunuz” der; makbuz “bunu aldım” der. Fatura kesmeden makbuz veren bir işletme kendisine ne kadar borç olduğunu bilemez, çünkü henüz ödenmemiş hiçbir şey iz bırakmaz.

Sık sorulan sorular

Satış siparişi atlanabilir mi?
Evet, tezgâhta anında yapılan bir satışta: anlaşma, teslimat ve fatura aynı anda gerçekleşir. Satış siparişi, anlaşma ile teslimat arasına zaman girdiğinde işe yarar — planlı bir tedarik, tedarikçiden sipariş edilen mallar ya da aşamalı bir proje.
Teklif bağlayıcı mıdır?
Hukuk düzenine göre değişir; çoğunda müşteri geçerlilik süresi içinde kabul ettiği anda bağlayıcı hâle gelir. Süreyi ve koşulları açıkça yazın; tutarlar büyükse kendi ülkenizin mevzuatını kontrol edin.

Bu rehberde geçen terimler

Diğer rehberler

Tüm rehberler